Πόσο κοστίζουν οι αναχαιτίσεις;

Η Ελλάδα, μέλος τόσο του ΝΑΤΟ όσο και της ΕΕ από το 1952 και το 1981 αντίστοιχα, επενδύει ετησίως στην αμυντική θωράκισή της σημαντικούς ανθρώπινους και υλικούς πόρους. Αυτό οφείλεται στα ιδιαίτερα προβλήματα εξωτερικής ασφάλειας που αντιμετωπίζει η Ελλάδα σε σχέση με τους υπόλοιπους εταίρους της.

Λειτουργικές δαπάνες

Για το 2008, οι λειτουργικές δαπάνες των Ενόπλων Δυνάμεων ξεπέρασαν τις δαπάνες του υπουργείου Υγείας κατά 810 εκατομμύρια ευρώ, είναι σχεδόν ίδιες με τις δαπάνες του υπουργείου Εσωτερικών και είναι 574 εκατομμύρια ευρώ λιγότερες από τις δαπάνες για την Παιδεία. Για το 2009 οι δαπάνες ανήλθαν σε 6,5 δισ. ευρώ, όταν σε σημερινές τιμές ο πόλεμος στο Κόσοβο κόστισε 2,1 δισ. ευρώ, ο πόλεμος στον Κόλπο 50 δισ. ευρώ και στο Βιετνάμ 357 δισ. ευρώ. Έτσι, ο "πόλεμος" στο Αιγαίο από το 1974 μάς έχει κοστίσει ανά τομέα: Καύσιμα, συντήρηση και προσωπικό για τις αναχαιτίσεις 1,8 δισ. ευρώ. Καύσιμα, συντήρηση, κόστος πληρωμάτων πλοίων για περιπολίες και ετοιμότητα 1,4 δισ. και περισσότερα από 120 δισ. λειτουργικές δαπάνες. Συνολικά η ένταση μας κόστισε 122,2 δισ., δηλαδή όσο 61 πόλεμοι σαν αυτόν του Κοσόβου και περισσότερο από δύο πολέμους της κλίμακας του πολέμου στον Κόλπο.

Πολεμική αεροπορία

Το κόστος της Πολεμικής Αεροπορίας για την αντιμετώπιση των τουρκικών παραβάσεων και παραβιάσεων, σύμφωνα με τους πιλότους, είναι δυνατόν να το προσεγγίσουμε γνωρίζοντας τον αριθμό των αεροσκαφών που απογειώθηκαν για την αναγνώριση και την αναχαίτιση των τουρκικών μαχητικών και έναν μέσο όρο κόστους της ώρας πτήσης των μαχητικών. Σύμφωνα με τα στοιχεία των κατασκευαστικών εταιρειών των αεροσκαφών που διαθέτει η Πολεμική Αεροπορία, το κόστος κυμαίνεται από 10.000 έως και 20.000 ευρώ ανά ώρα, ανάλογα με τον τύπο του αεροσκάφους. Κατά τους αξιωματικούς της Πολεμικής Αεροπορίας, μέσος όρος είναι τα 15.000 ευρώ ανά ώρα πτήσης. Το ποσόν αυτό αναλογεί σε μία ώρα πτήσης και συμπεριλαμβάνονται τα καύσιμα του αεροσκάφους, η συντήρηση που θα πρέπει να έχει το κόστος λειτουργίας των ραντάρ και του προσωπικού υποστήριξης, ακόμα και το κόστος των σχολείων και εκπαιδευτικών πτήσεων που κάνουν οι χειριστές πριν ονομαστούν διαθέσιμοι στον τύπο του αεροσκάφους.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας, την τελευταία οκταετία, από το 2000 μέχρι και το τέλος του 2008, η τουρκική αεροπορία έβγαλε για πτήσεις στο Αιγαίο, εντός του χώρου ευθύνης της Ελλάδας και σε πολλές περιπτώσεις και εντός του ελληνικού εναέριου χώρου, 46.150 αεροσκάφη. Για την αντιμετώπισή τους από την Ελλάδα απογειώθηκαν 18.505 μαχητικά. Ο μέσος χρόνος πτήσεων είναι μιάμιση ώρα, δηλαδή τα ελληνικά αεροσκάφη πέταξαν για αναχαιτίσεις 27.757,5 ώρες. Πολλαπλασιαζόμενο με τον μέσο όρο κόστους της ώρας πτήσης, που είναι 15.000 ευρώ την ώρα, το συνολικό κόστος των πτήσεων είναι 416,3 εκατ. ευρώ.

Θα πρέπει να επισημανθεί ότι το ποσόν αυτό είναι πέραν του κόστους των πτήσεων κατά τις προγραμματισμένες ασκήσεις της Πολεμικής Αεροπορίας, οι οποίες θα γίνονταν ακόμα και αν δεν υπήρχαν οι τουρκικές παραβάσεις και παραβιάσεις. Επίσης στο κόστος αυτό δεν περιλαμβάνεται και το κόστος αεροσκαφών που έχουν πέσει κατά τη διάρκεια αναχαιτίσεων.

Ψαλίδι στις πτήσεις

Λόγω της αυξημένης χρήσης και των προβλημάτων στην έγκαιρη παραγγελία ανταλλακτικών από την Πολεμική Αεροπορία, η διαθεσιμότητα των μαχητικών αεροσκαφών αμερικανικής προέλευσης (F-16, F-4, Α-7 κ.ά.) τα τελευταία χρόνια μειώνεται συνεχώς, ενώ παρόμοιος κίνδυνος διαγράφεται και για τα γαλλικά Mirage 2000.

Προ του κινδύνου να βρεθεί και πρόσθετος αριθμός μαχητικών, κυρίως F-16, σε οριακή κατάσταση, λόγω συμπλήρωσης του ορίου για συντήρηση και επισκευή, άρχισε ήδη η διακοπή ή ο δραστικός περιορισμός των πτήσεων για συντήρηση της επιχειρησιακής ικανότητας διαφόρων κατηγοριών πιλότων - ακόμα και των διοικητών των Πολεμικών Μοιρών! Οι περιορισμοί αφορούν κυρίως τους πιλότους των μάχιμων μοιρών που έχουν τις περισσότερες ώρες πτήσης και δεν χρειάζονται άμεση πτητική συντήρηση αλλά και όλους τους προσκολλημένους στις Πολεμικές Μοίρες πιλότους που υπηρετούν προσωρινά σε άλλες, διοικητικές, θέσεις.

Αντίστοιχη τακτική με τα F-16 δημιούργησε προβλήματα και στην υποστήριξη των αεροσκαφών Mirage 2000, παλαιών και νέων. Όπως λένε πιλότοι από την Τανάγρα, παρόλο που τα αποθέματα των ανταλλακτικών αρχικής υποστήριξης των Mirage 2000-5 εξαντλούνται καμία νέα παραγγελία δεν γίνεται, ενώ ούτε υλικά που υπέστησαν βλάβη (π.χ. γεννήτριες) δεν στέλνονταν για επισκευή στους κατασκευαστές και παραμένουν χαλασμένα στις αποθήκες. Αλλά και για τα παλαιότερα Mirage 2000, ενώ ήταν γνωστό ότι η σύμβαση υποστήριξης (FΟS) λήγει αυτή την εποχή καμία ουσιαστική προεργασία με πρακτικό αποτέλεσμα δεν είχε γίνει. Για την προώθηση λύσης των σχετικών προβλημάτων έγινε, τις προάλλες, σειρά συναντήσεων επιτελών της Αεροπορίας με γάλλους εκπροσώπους των κατασκευαστριών εταιρειών.

Πολεμικό ναυτικό

Ειδικά για το Πολεμικό Ναυτικό, στο Αιγαίο είμαστε αναγκασμένοι να έχουμε μια καθημερινή 24ωρη παρουσία με περιπολίες σε τρεις τομείς: βόρειο Αιγαίο, νότιο Αιγαίο και στην περιοχή Ιμίων και Φαρμακονησίου. Για τον λόγο αυτό υπάρχουν τρεις κανονιοφόροι συνεπικουρούμενες από τα τέσσερα πλοία της μόνιμης διασποράς, δύο περιπολικά και δύο ταχέα πλοία κατευθυνόμενων βλημάτων. Παράλληλα, μια φρεγάτα που βρίσκεται στην ευρύτερη περιοχή σε μόνιμη βάση, εν πλω μεν, αλλά όχι σε καθημερινή κίνηση. Το ημερήσιο κόστος μιας φρεγάτας έχει υπολογιστεί στις 55.000 ευρώ με τιμές του 2008 και εφόσον αυτή βρίσκεται το 70% εν πλω και το 30% εν όρμω. Στο ποσόν αυτό έχουν υπολογιστεί όλα τα έξοδα, συντήρηση, καύσιμα, ακόμα και το φαγητό του προσωπικού της. Το αντίστοιχο κόστος μιας κανονιοφόρου, σύμφωνα πάντα με τα ίδια στοιχεία, είναι 25.000 ευρώ την ημέρα, αλλά υπό την προϋπόθεση ότι το 50% του χρόνου βρίσκεται σε πλεύση και τα άλλο 50% εν όρμω.

Απόρροια της υποχρεωτικής παρουσίας και κίνησης των πλοίων στο Αιγαίο είναι και οι ετοιμοπόλεμες βάσεις των πλοίων, η ύπαρξη πολλών συνεργείων και ανταλλακτικών, η αυξημένη επάνδρωση των ναυστάθμων, η ύπαρξη πλοίων υποστήριξης και άλλων πολλών. Αν δεν υπήρχε η απειλή, η παρουσία του Πολεμικού Ναυτικού στο Αιγαίο θα ήταν ίδια με την παρουσία του στο Ιόνιο, δηλαδή ένα ή δύο πλοία, και φυσικά όχι φρεγάτες ή κανονιοφόροι, αλλά μικρά περιπολικά, τα οποία θα έβγαιναν μόνον και εφόσον χρειαζόταν, δηλαδή ελάχιστα. Ο υπολογιζόμενος χρόνος κίνησης δεν θα ξεπερνούσε τους δύο μήνες τον χρόνο. Με αυτό το δεδομένο θα είχαμε οικονομία τουλάχιστον για 10 μήνες πλεύση σε τουλάχιστον πέντε μεγάλες μονάδες πλοίων. Δηλαδή με μέσο όρο τις 27.000 ευρώ την ημέρα, με 300 ημέρες πλεύσης, 40,5 εκατ. τον χρόνο.

17 Σεπτεμβρίου 2009