Πρόγραμμα εκσυγχρονισμού F-16 Viper

Τα μαχητικά F-16 ήταν αλλά και συνεχίζουν να είναι ο κορμός της πολεμικής αεροπορίας, με 155 μονάδες σε υπηρεσία σήμερα. Τα πλέον σύγχρονα είναι αυτά τα οποία αγοράστηκαν το 2005 (F-16C Block 52+ Adv), τα οποία φέρουν ραντάρ τύπου APG-68v9 και σύστημα ζεύξης δεδομένων τύπου Link 16.

Το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού ανέρχεται σε 996.775.000 δολάρια για 30 F-16 Advanced Block 52+ και 55 αεροσκάφη F-16 Block 52+, με ανάδοχο την κατασκευάστρια εταιρεία Lockheed Martin. Η συμφωνία έχει διαμορφωθεί έτσι ώστε να μην επιβαρύνεται η δημοσιονομική πορεία και οι δεσμεύσεις της χώρας και η χρηματοροή πληρωμής δεν θα είναι σταθερή, αλλά θα εξαρτάται από το παραδοτέο έργο.

Οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν στο Fort Worth του Τέξας και την Αθήνα, ενώ ως ορόσημο της ολοκλήρωσης των διαδικασιών αναβάθμισης, δίνεται η 30η Ιουνίου 2027. Το Κέντρο Διαχείρισης Κύκλου Ζωής της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ, το οποίο εδράζεται στην αεροπορική βάση Wright-Patterson στο Οχάιο αναλαμβάνει υπεύθυνο για το πρόγραμμα. Τρία από τα 85 αεροσκάφη που προορίζονται για εκσυγχρονισμό θα αναβαθμιστούν στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ τα υπόλοιπα θα ανακατασκευαστούν στην Ελλάδα, ανέφερε μια ελληνική πηγή του υπουργείου Άμυνας μιλώντας στο πρακτορείο Reuters.

Τα 30 F-16 Block 52 Advance που βρίσκονται στον Άραξο είναι τα πρώτα που θα μπουν στον κύκλο της αναβάθμισης. Αμέσως μετά θα αναβαθμιστούν τα 55 F-16 Block 52 plus που είχαν φτάσει στην Ελλάδα το 2003. Η ΕΑΒ αναμένεται να προχωρήσει μόνη της στην αναβάθμιση των F-16 Block 50 στο επίπεδο 52 plus με συλλογές που θα αφαιρεθούν από τα υπό εκσυγχρονισμό αερσκάφη.

Κύρια σημεία του προγράμματος

Το βασικότερο σημείο εκσυγχρονισμού είναι το ραντάρ τύπου AESA AN/APG-83 Scalable Agile Beam Radar (SABR). To τελευταίο μοιράζεται την τεχνολογία του ραντάρ του F-35, κι έχει ήδη επιλεγεί από την Κορέα και την Ταϊβάν, ενώ πρόσφατα και η USAF το επέλεξε για τα F-16 της ANG και της AFR. Ειδικότερα στα χαρακτηριστικά του περιλαμβάνεται:

  • η ικανότητα ιχνηλάτησης πολλαπλών στόχων σε διαφορετικά ύψη και ταχύτητες
  • ικανότητα δημιουργίας εικόνας υψηλής ανάλυσης SAR (Synthetic Aperture Radar) για κρούση παντός καιρού
  • προηγμένες διαμορφώσεις αέρος επιφανείας
  • ταυτόχρονη ικανότητα διαμορφώσεων αέρος – αέρος και αέρος εδάφους που προσφέρει αυξημένη επίγνωση τακτικής κατάστασης, επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα και υψηλότερη επιβιωσιμότητα

H νέα οθόνη CPD (Center Pedestal Display) αποτελεί το πλέον εξέχον χαρακτηριστικό του προγράμματος αναβάθμισης Viper και μεταμορφώνει το πιλοτήριο, ώστε να υποστηρίζει τις προηγμένες ικανότητες που παρέχουν τα συστήματα αποστολής του F-16V. Χάρις σε αυτήν, ο χειριστής του F-16V θα έχει στη διάθεση του πλέον, προβολή εικόνας πολύ υψηλής ευκρίνειας, έγχρωμου βίντεο, χάρις την νέα προηγμένη γεννήτρια παραγωγής συμβολογίας IPDG (Improved ProgrammableDisplay Generator).

Σύμφωνα με την κατασκευάστρια εταιρία η νέα διαμόρφωση με την υιοθέτηση οθόνης CPD, θα επιτρέψει την βέλτιστη παρουσίαση δεδομένων για την απεικόνιση τακτικής κατάστασης, που θα έχει ως συνέπεια την ανώτερη αντίληψη της διάταξης του πεδίου της μάχης και τελικά την αύξηση της επιβιωσημότητας του μαχητικού. Φυσικά στο πλαίσιο της αναβάθμισης προβλέπεται η πλήρης ενσωμάτωση του Διακλαδικού Συστήματος Προβολικής Απεικόνισης επί Κάσκας JHMCS, καθώς και φωτισμός πιλοτηρίου πλήρως συμβατός με Διόπτρες Νυχτερινής Όρασης (NVG).

Βελτιωμένο πακέτο συστημάτων

Το πακέτο αναβάθμισης ηλεκτρονικό στο επίπεδο F-16V, περιλαμβάνει την αναβάθμιση του υπολογιστή αποστολής MMC, προερχόμενο από εμπορικά απάρτια (COTS), ψηφιακό υπολογιστή ελέγχου πτήσης DFLCC, όπως επίσης μια νέα αρτηρία δεδομένων υψηλής ταχύτητας (High speed Data Bus) που θα μεταφέρει αμφίδρομα δεδομένα από αισθητήρες και ζεύξη δεδομένων Link 16.

Σε ό,τι αφορά στην ικανότητα σκόπευσης, το F-16 Viper διαθέτει πρόβλεψη για πλήρη ενσωμάτωση του ατρακτηδίου σκόπευσης Sniper AdvancedTargeting Pod με προηγμένες διαμορφώσεις FLIR,TV,IR, καταδείκτη λέιζερ και διαμόρφωση Laser Spot Tracer (εντοπισμός δέσμης από εναλλακτικό εναέριο ή επίγειο καταδείκτη), διαμόρφωση αναγνώρισης Recce και καταγραφής έγχρωμης εικόνας, ενώ υπάρχει η ικανότητα εντοπισμού χρονικά ευαίσθητων στόχων με χρήση Data Link και εγκλωβισμού εναέριων στόχων για οπτική ταυτοποίηση από μεγάλες αποστάσεις.

Στα προηγμένα συστήματα που ενσωματώνει η διαμόρφωση Viper περιλαμβάνονται το προηγμένο σύστημα ναυτιλίας LN-260 EGI, νέο σύστημα ταυτοποίησης APX-126 AIFF ικανότητας Mode 5, καθώς επίσης και σύστημα Auto GCAS που αποτρέπει την ελεγχόμενη συντριβή στο έδαφος, με αυτόματη εκτέλεση ελιγμού ανάκτησης σε ύψος ασφαλείας σε περίπτωση λάθος εκτίμησης ύψους ή απορποσανατολισμού του χειριστή.

Τέλος, το πρόγραμμα αναβάθμισης δίνει σε παλαιότερα F-16 την δυνατότητα μεταφοράς όλων των πιστοποιημένων βλημάτων αέρος αέρος και όπλων προσβολής στόχων εδάφους, κυρίως όμως των προηγμένων πυρομαχικών JDAM και βλημάτων Stand Off JSOW, μετατρέποντας το F-16V σε μια ικανότατη πλατφόρμα αναχαίτισης και κρούσης, με επιδόσεις που προσεγγίζουν σε αρκετά σημεία αυτές του F-35 Lightning II!

Το ζήτημα πιστοποίησης και απόκτησης προηγμένων οπλικών συστημάτων και ατρακτιδίων σκόπευσης σε ικανούς αριθμούς στο στόλο των F-16 είναι ένα πρόβλημα που ταλανίζει την ΠΑ εδώ και πολλά χρόνια. Ενδεικτικό είναι ότι ήδη από το 2009 που παραλάβαμε τα 30 μαχητικά F-16C/D Block 52+ Advanced (Peace Xenia IV), τόσο οι μικρές ποσότητες κατευθυνόμενων πυρομαχικών JDAM/JSOW, όσο και η περικοπή του σκέλους προμήθειας που αφορούσε 10 επιπλέον μαχητικά, αλλά και τα απαραίτητα ατρακτήδια σκόπευσης, προκάλεσαν σημαντικά κενά στην επιχειρησιακή αξιοποίηση τους.

Τι θα απογίνουν τα F-16 Block 30 / 50

Τα αεροσκάφη Block 50 έχουν ακόμη αρκετές ώρες πτήσης, αν και υπηρετούν στις τάξεις της Πολεμικής Αεροπορίας εδώ και δυο δεκαετίες. Έχουν σηκώσει στις πλάτες τους αναρίθμητες αναχαιτίσεις, ενώ έχουν εκτελέσει και αρκετές αποστολές με τα LANTIRN, με ότι βέβαια σημαίνει αυτό για την δομική τους καταπόνηση. Παρόλα αυτά, η Πολεμική Αεροπορία γνωρίζει ότι τα F-16C/D Block 50 έχουν ακόμη να προσφέρουν, κι αυτός είναι ο λόγος που υπάρχει πρόβλεψη τα αεροσκάφη να εκσυγχρονιστούν σε επίπεδο Block 50+ Advanced, με χρήση απαρτίων από τα αεροσκάφη Block 52+Adv που θα εκσυγχρονιστούν σε F-16V Block 72.

Τα αεροσκάφη Block 30 παραλήφθησαν την περίοδο 1989-1990 και έχουν σηκώσει στις πλάτες τους τις αναχαιτίσεις τριών δεκαετιών. Τα αεροσκάφη έχουν πολλές ώρες πτήσης, αλλά δεν έχουν εξαντλήσει αυτό που προβλέπει η εταιρεία, ενώ έχουν περάσει και πρόγραμμα Falcon Up στην ΕΑΒ που αύξησε τις διαθέσιμες ώρες πτήσης από τις 4.000 στις 8.000. Αν και παραμένουν ικανά αεροσκάφη, για να παραμείνουν σε υπηρεσία απαιτείται εκτεταμένος εκσυγχρονισμός, τόσο στα ηλεκτρονικά τους συστήματα όσο και δομική ενίσχυση. Η Πολεμική Αεροπορία σκέφτεται να διαθέσει προς πώληση 12 αεροσκάφη, ενώ τα υπόλοιπα 20 θα συνεχίσουν να υπηρετούν σαν αεροσκάφη "προπαίδευσης" για τους νέους χειριστές. Τα Block 30 που θα πωληθούν, θα μπορούσαν ίσως να δωθούν και με μια «προίκα» με απάρτια από τα Block 52+, και να κλειστεί μια συμφωνία αναβάθμισης στην ΕΑΒ.

Τροπολογία

Σύμφωνα με την συνοδευτική έκθεση που κατατέθηκε στην βουλή, η σύμβαση περιλαμβάνει συνολικά 12 προγράμματα ονομαστικής αξίας τουλάχιστον 230.000.000 ευρώ επ ωφελεία του Υπουργείου Εθνικης Αμυνας και της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας. Ειδικότερα τα προγράμματα αφορούν μεταξύ άλλων:

  • Εγκατάσταση συλλογών αναβάθμισης αεροσκαφών από την Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία
  • Κατασκευή επιπλέον υποσυγκροτημάτων αεροσκαφών από την ΕΑΒ
  • Κατασκευή καλωδιώσεων αναβάθμισης αεροσκαφών
  • Παροχή τεχνικής υποστήριξης κατά την αναβάθμιση αεροσκαφών
  • Συναρμολόγηση και δοκιμές ηλεκτρονικών αεροσκαφών
  • Δυνατότητα εργοστασιακής συντήρησης κινητήρων για την κάλυψη άμεσων επιχειρησιακών αναγκών των Ενόπλων Δυνάμεων
  • Εγκαθίδρυση δυνατότητας ανάλυσης αστοχιών και διακρίβωση σύνθεσης υλικών για τις Ένοπλες Δυνάμεις
  • Υποστήριξη ετοιμότητας επιχειρησιακών μονάδων με έργα υποδομών για τις Ένοπλες Δυνάμεις
  • Δίκτυο-κεντρικές επιχειρήσεις για την εκμετάλλευση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων των αναβαθμισμένων αεροσκαφών και άλλων μέσων για τις Ένοπλες Δυνάμεις
  • Εγκαθίδρυση δυνατότητας εργοστασιακής συντήρησης με ανοδίωση στην ΕΑΒ
  • Εγκαθίδρυση δυνατότητας εργοστασιακής συντήρησης υγρού αποχρωματισμού και χρώσης αεροσκαφών στην ΕΑΒ
  • Αναβάθμιση εργοστασιακής συντήρησης ξηρού αποχρωματισμού και χρώσης αεροσκαφών στην ΕΑΒ.

Γ.Ανδρουλάκης - 16 Ιανουαρίου 2019