Αντιαεροπορικό σύστημα Patriot PAC-3

Η Ε.Α.Β. ολοκλήρωσε με επιτυχία και παρέδωσε στις 12 Απριλίου 2002 τα πρώτα 6 συστήματα εκτόξευσης PATRIOT από τα 36 συνολικά που περιλαμβάνει η παραγγελία της Π.Α. προς τον κύριο ανάδοχο, την RΑΥΤΗΕΟΝ. Η σχετική σύμβαση υπεγράφη μεταξύ του ΥΠ.ΕΘ.Α. και της Lockheed Martin, ενώ η διαδικασία αποδοχής των συστημάτων αυτών έγινε στις εγκαταστάσεις της Ε.Α.Β. στην Τανάγρα.

Η εταιρεία συμμετέχει στην προσπάθεια συμπαραγωγής ως ο υπεύθυνος φορέας για την τελική συναρμολόγηση, έχοντας και την ευθύνη για τη λειτουργική ολοκλήρωση του συστήματος. Οι 6 εκτοξευτήρες που απαιτούνται για κάθε πυροβολαρχία PATRIOT έχουν κατασκευαστεί εξ ολοκλήρου στην Ελλάδα, ενώ οι υπόλοιπες ελληνικές βιομηχανίες που συμμετέχουν στο πρόγραμμα είναι οι Siemens (ηλεκτρονικά συστήματα πλοήγησης), Intracom (ηλεκτρονικά συστήματα επικοινωνίας), ELFON (καλωδιώσεις), ΜΕΤ.ΚΑ. (όχημα-φορέας και σύστημα ανύψωσης), ΕΛ.Β.Ο. (οχήματα μεταφοράς εκτοξευτήρων) και Ε.Β.Ο. (κάνιστρα αντιβαλλιστικών πυραύλων).

	PAC-1	PAC-2	PAC-3
Μήκος	5,3μ	5,18μ	5,2μ
Εκπέτασμα πτερύγων	92 εκατ.	92 εκατ.	25 εκατ.
Μέγιστη ταχύτητα	Mach 3+	Mach 5	Mach 5
Μέγιστο βεληνεκές	70 χιλ.	70-160 χιλ.	15 χιλ
Μέγιστο ύψος	Δ/Υ	24 χιλ.	15 χιλ

Η πρώτη φορά που δοκιμάσθηκε το σύστημα Patriot σε πραγματικέs συνθήκεs μάχης, ήταν στον Πόλεμο του Κόλπου όπου και χρησιμοποιήθηκε κυρίως για την προστασία από τους πυραύλους Scud που τον καιρό εκείνο διέθετε το Ιράκ. Πρόκειται για ένα αντιαεροπορικό, πυραυλικό σύστημα που χαρακτηρίζεται ως long range, all altitude, all weather system, ικανό να αναχαιτήσει προηγμένα αεροσκάφη, τακτικούς βαλιστικούς πυραύλους (TBM) και cruise missiles. Προσφέρει τη δυνατότητα για εμπλοκή πολλαπλών στόχων ταυτόχρονα, ακόμη και σε περιβάλλον με έντονα ηλεκτρονικά αντίμετρα (ECM), συνθήκες που μειώνουν την αξιοπιστία αντίστοιχων συστημάτων όπως των πυραύλων Hawk που επίσης διαθέτει η Ελλάδα.

Οι έξι συνολικά συστοιχίες που παραγγέλθηκαν αναμένεται να αντικαταστήσουν το υφιστάμενο σύστημα "NIKE", ενώ το κόστος της παραγγελίας που περιλαμβάνει 296 πυραύλους GEM ανήλθε σε 1.139.000.000 δολάρια. Τρεις ακόμη συστοιχίες του προηγούμενου μοντέλου PAC-2 παραδόθηκαν στην Ελλάδα υπό τη μορφή δανεισμού, μαζί με 110 πυραύλους ακόμη, οι οποίες όμως τελικά αποσύρθηκαν μετά την παράδοση των παραγγελθέντων συστημάτων. Η ελληνική σύνθεση του συστήματος περιλαμβάνει 6 αντί για 4 εκτοξευτές M901, ενώ αξίζει τέλος να σημειωθεί ότι το μέγιστο βεληνεκές των Patriot αγγίζει τα 160 χιλιόμετρα και το μέγιστο ύψος εμπλοκής τα 79.500 πόδια ή 24.240 μέτρα.

Λειτουργία του συστήματος Patriot

Το σύστημα Patriot είναι ένα μεγάλου βεληνεκούς και παντός καιρού σύστημα Αεράμυνας για την αντιμετώπιση τακτικών βαλλιστικών πυραύλων, πυραύλων cruise και εξελιγμένων αεροσκαφών. Η 90 κιλών εκρηκτική κεφαλή βρίσκεται πίσω από το τμήμα τερματικής καθοδήγησης. Ο πύραυλος οπλίζεται σε εννέα δευτερόλεπτα και αυτός είναι ο ελάχιστος χρόνος πτήσης. Το Κέντρο Ελέγχου Εμπλοκής μεταβιβάζει εντολές στον πύραυλο για διόρθωση πορείας και ο ίδιος ο πύραυλος διαβιβάζει στο έδαφος τα στοιχεία του ραντάρ για επεξεργασία και εκπομπή εντολών. Κατά την τελική φάση πτήσης, το σύστημα Εντοπισμού Στόχου του πυραύλου μεταδίδει τα σχετικά στοιχεία, αντί να τα επεξεργαστεί στον ίδιο τον πύραυλο. Ο Σταθμός Ελέγχου Εμπλοκής AN/MSQ-104 είναι επανδρωμένος από τρία άτομα που εργάζονται σε δύο κονσόλες και επικοινωνεί με τους Σταθμούς Εκτόξευσης Μ901, με άλλες πυροβολαρχίες Patriot και τα αρχηγεία. To rαντάρ διατάξεων φάσης AN/MPQ-53 εκτελεί έρευνα, εντοπισμό, ιχνηλάτηση και προσδιορισμό, καθοδήγηση, ενώ εκτελεί και τις λειτουργίες αντι-αντιμέτρων. Έχει τη δυνατότητα να ιχνηλατήσει έως 100 στόχους σε απόσταση μέχρι 100 χλμ. και να παράσχει δεδομένα καθοδήγησης για εννέα πυραύλους.

Το Patriot χρησιμοποιεί εκτοξευτέs Μ901 εγκατεστημένους σε ημι-ρυμουλκούμενο Μ860, το οποίο ρυμουλκείται από όχημα 10 τόνων τύπου Μ983 ΗΕΜΤΤ. Διαθέτει δεκαέξι σταθμούς εκτόξευσης (LS), καθένας εκ των οποίων φέρει τέσσερις πυραύλους PAC-2 (MRs) ή 16 πυραύλους PAC-3. Το μέγιστο βεληνεκές του συστήματος είναι 160 χλμ. και ο πύραυλος που εκτοξεύει αναπτύσσει μέγιστη ταχύτητα Mach 3+. Διαθέτει όριο 20-30g και μπορεί να ξεπεράσει στους ελιγμούς οποιοδήποτε επανδρωμένο αεροσκάφος και τους περισσότερους πυραύλους. Η κεφαλή μάχης είναι εκρηκτικής θραυσματοποίησης βάρους 90kg με πυροσωλήνα προσεγγίσεως αποτελεσματικής προσβολής. Τα βολιδοφόρα κάνιστρα είναι είτε μονά είτε τετραπλά και είναι εγκατεστημένα ανά δύο πάνω στον εκτοξευτή. Η επαναγέμιση πέντε εκτοξευτών M901 διαρκεί 60 λεπτά, ενώ ο εκτοξευτής μπορεί να τοποθετηθεί σε απόσταση ενός χιλιομέτρου από το ECS/ραντάρ και να δεχτεί εντολές αυτόματα μέσω συνδέσμου δεδομένων μικροκυμάτων.

Γ.Ανδρουλάκης - 25 Απριλίου 2002