Εξοπλιστικό Πολεμικού Ναυτικού

Με τα άρθρα 72-76 του N. 3883/2010 καθιερώθηκε το ΜΠΠΑΥ των Ενόπλων Δυνάμεων διάρκειας 15 ετών, που επανεξετάζεται και επικαιροποιείται ανά τριετία διαμορφώνοντας το ΤΚΠΠΠΑΥ, το οποίο με τη σειρά του επανεξετάζεται και επικαιροποιείται κάθε χρόνο ώστε να εναρμονίζεται με τον Κρατικό Προϋπολογισμό.

ΕΠΙΤΕΛΕΙΟΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑΚΟΣΤΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ (€)ΠΟΣΟΣΤΟ
ΣΥΝΟΛΟ2918.144.011.494100%
ΓΕΕΘΑ2219.484.343,9041,6%
ΓΕΣ13400.558.927.624,829,2%
ΓΕΝ7355.290.281.694,625,9%
ΓΕΑ9593.979.505.690,243,3%

Με την έναρξη εφαρμογής του νόμου καταγράφηκαν οι συνολικές εξοπλιστικές ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων για την περίοδο 2011-2025 σε 373 προγράμματα και υποπρογράμματα, από τα οποία το ΣΑΣΠ πρότεινε προς υλοποίηση τα 71 πρώτα. Ακολούθησε διακλαδική επεξεργασία του σχετικού πίνακα από το ΓΕΕΘΑ, το οποίο στα τέλη του 2010 εισηγήθηκε με απόλυτα επιχειρησιακά κριτήρια την υλοποίηση των 29 πρώτων, με κόστος υλοποίησης €13,72 δισ. έναντι προϋπολογισμού €18,14 δισ. των αντίστοιχων μελετών. Το 15ετές ΜΠΠΑΥ οριστικοποιήθηκε στα μέσα του 2011 και εν συνεχεία εγκρίθηκε από την αρμόδια κοινοβουλευτική Επιτροπή και το ΚΥΣΕΑ, περιλαμβάνοντας πλέον 31 προγράμματα συνολικής αξίας €14,55 δισ.

Παράλληλα, θεσπίστηκε ετήσια οροφή πληρωμών για εξοπλιστικά προγράμματα στα €850 εκατ., έτσι ώστε η σχετική δαπάνη να μην υπερβαίνει το 0,3% του ΑΕΠ. Τα 31 προγράμματα του 15ετούς ΜΠΠΑΥ είναι τα ακόλουθα, κατά σειρά προτεραιότητας:

ΚΛΑΔΟΣΠΡΟΓΡΑΜΜΑΚΟΣΤΟΣ (εκατ. €)
ΚΛΑΔΟΣΠΡΟΓΡΑΜΜΑΚΟΣΤΟΣ (εκατ. €)
ΓΕΑΕργοστασιακή Συντήρηση – Υποστήριξη Οπλικών Συστημάτων – Οχήματα Υποστήριξης Αεροσκαφών1.403,36
ΓΕΣ Τεχνική Υποστήριξη – Συντήρηση – Εν Συνεχεία Υποστήριξης (FOS) Οπλικών Συστημάτων, Μέσων, Κύριου & λοιπού Υλικού, Στρατιωτικών Εργοστασίων & Προμήθεια Υλικών-Εξοπλισμού του Σύγχρονου Μαχητή300,00
ΓΕΝ Οπλισμός – Πυρομαχικά ΠΝ – Τεχνοεπισκευαστική Υποστήριξη Σκάφους418,50
ΓΕΣ Πυρομαχικά Υψηλής Καταστροφικότητας – Έξυπνα Πυρομαχικά, Συμπλήρωση Αποθεμάτων Πυρομαχικών & Εκπαίδευσης336,006
ΓΕΑ Επαναπιστοποίηση-Απόκτηση Βλημάτων & Υλικών Όπλων ΠΑ166,19
ΓΕΣΣύγχρονα Ταχύπλοα Σκάφη Μεταφοράς Δυνάμεων Άμεσης Επέμβασης33,00
ΓΕΝ Επιτήρηση 234,00
ΓΕΑ Απόκτηση Ελικοπτέρων Έρευνας Και Διασωσης (SAR) και Συναφούς Εξοπλισμού [Εξοπλισμού Πτήσης (F/S), Eπίγειο Σύστημα Εκπαίδευσης (GBTS)] 180,00
ΓΕΝ Πρόσκτηση Αεροσκαφών Ναυτικής Συνεργασίας (ΑΦΝΣ) 180,00
ΓΕΑ Aπόκτηση Εκπαιδευτικών Αεροσκαφών 407,00
ΓΕΣ Εκσυγχρονισμός-Εξοπλισμός Μονάδων Ειδικών Δυνάμεων 214,96
ΓΕΑ Απόκτηση Αεροσκαφών για αναπλήρωση Απωλειών & Αντικατάσταση Α/Φ 2ης Γενιάς και Συναφούς Εξοπλισμού – Αναβάθμιση Υποδομών-Εγκαταστάσεις 3.000,00
ΓΕΝ Ναυπήγηση Νέων Φρεγατών 2.100,00
ΓΕΝ Προμήθεια Νέων Κατευθυνομένων Βλημάτων – Οπλισμός 300,00
ΓΕΑ Προμήθεια Πυραύλων Αέρος-Εδάφους 100,00
ΓΕΑ Προμήθεια Συστημάτων Βλημάτων Αεράμυνας Μακράς Ακτίνας (Hi-SAM) 600,00
ΓΕΣ Προμήθεια Νέων Αντιαεροπορικών Μικρού Βεληνεκούς (SHORAD) για Αντικατάσταση των Συστημάτων OSA-AK 650,00
ΓΕΣ Αναβάθμιση-Εκσυγχρονισμός του Αντιαεροπορικού TOR-M1 150,00
ΓΕΝ Εκσυγχρονισμός Μέσης Ζωής (ΕΜΖ) Φρεγατών ΜΕΚΟ-200ΗΝ 400,00
ΓΕΑ Αναβάθμιση Αεροσκαφών F-16 Block 50 & 52 405,08
ΓΕΣ Βελτίωση Δυνατοτήτων Αεροπορίας Στρατού 628,50
ΓΕΕΘΑ Συμμετοχή στην Κοινοπραξία BOC-HELIOS 27,70
ΓΕΕΘΑ Συμμετοχή 2015-2030 στο Δορυφορικό Πρόγραμμα MUSIS 200,00
ΓΕΣ Επικοινωνίες ΠΝ 132,61
ΓΕΣ Ανάπτυξη Δυνατοτήτων Μη Επανδρωμένων Πτητικών Μέσων 33,54
ΓΕΑ Απόκτηση Συστημάτων Προσέγγισης με Radar (RAPCON) 47,17
ΓΕΣ Βελτίωση Δυνατοτήτων Πυροβόλων & Μέσων Πυροβολικού 300,00
ΓΕΣ Βελτίωση Δυνατοτήτων Μηχανικού (Οχήματα -Μηχανήματα) 100,00
ΓΕΣ Προμήθεια Τεθωρακισμένων Οχημάτων – Οχημάτων & Μέσων Περισυλλογής 1.200,00
ΓΕΣ Βελτίωση Δυνατοτήτων Διαβιβάσεων-Ηλεκτρονικού Πολέμου-Πληροφορικής 70,00
ΓΕΣ Εναρμόνιση του Προγράμματος Ανάπτυξης της Υποδομής του Στρατού με την Επιχειρησιακή του Σχεδίαση & το Πρόγραμμα Εκσυγχρονισμού & Υποστήριξής του 230,00

Το 2020 ο προϋπολογισμός του ΥΠΕΘΑ ενισχύθηκε με επιπλέον πιστώσεις 370.000.000 ευρώ, ενώ για το 2021 αυξάνεται από τα 3.350.000.000 ευρώ (2020) στα 5.440.000.000 ευρώ. Από τον Ιούλιο 2019 έως το τέλος του 2020 υλοποιούνται 48 χρηματοδοτημένα υποπρογράμματα αξίας 830.000.000 ευρώ και ακολουθούν 105 υποπρογράμματα συνολικής αξίας 11.500.000.000 ευρώ για τα επόμενα έξι-επτά έτη που έχουν ήδη προγραμματιστεί.

Ως σήμερα έχουν αποφασισθεί/υλοποιούνται τα ακόλουθα προγράμματα:

ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑΣΥΜΒΑΣΗΚΟΣΤΟΣ (€)
12.04.2021προμήθεια επιπλέον 3 ανθυποβρυχιακών ελικοπτέρων MH-60R Seahawk Romeo180.000.000
10.03.2021προμήθεια ιματισμού και εξοπλισμού των στελεχών του ΛΣ - ΕΛΑΚΤ [1]9.300.000
30.12.2020προμήθεια 4 UAS τύπου Camcopter S-100 για τις φρεγάτες MEKO 200HN25.000.000
20.12.2020προμήθεια 29 σκαφών διαφόρων τύπων για το Λιμενικό [2]12.750.000
25.09.2020προμήθεια 6 Σκαφών Άκαμπτης Γάστρας Ναυτικού Ειδικού ΠολέμουUSD 8.898.065
22.09.2020αντίμετρα τορπιλών για τα υποβρύχια Type 214HN [3]10.000.000
09.09.2020προμήθεια και εκσυγχρονισμός τορπιλών, αντίμετρα για τα υποβρύχια [4]105.000.000
03.08.2020προμήθεια 4 ανθυποβρυχιακών ελικοπτέρων με όπλα και FOS MH-60R Seahawk Romeo285.000.000
03.08.2020FOS για τα 11 υπάρχοντα S-70 Aegean Hawk80.000.000
25.05.2020εκσυγχρονισμός 4 ΜΕΚΟ 200ΗΝ [5]400.000.000
04.05.2020προμήθεια 2 UAV Heron για τρία χρόνια44.500.000
03.05.2020αναβάθμιση / αντικατάσταση του εξοπλισμού εναέριας επιτήρησης [6]12.000.000
30.01.2020απόκτηση δύο παράκτιων περιπολικών [7]33.780.000
28.06.2019απόκτηση 3 πλοίων για μεταφορά ασθενών [8]1.410.000
22.01.2019προμήθεια 3+2 περιπολικών πλοίων P355 CPV42.000.000
24.08.2018απόκτηση δύο παράκτιων περιπολικών [9]13.890.000

[1] Συγχρηματοδοτείται σε ποσοστό 75% από το Εθνικό Πρόγραμμα του Ταμείου Εσωτερικής Ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και κατά 25% από εθνικούς πόρους, περιλαμβάνοντας προμήθεια α) επιχειρησιακού ιματισμού καθώς και εξειδικευμένου καταδυτικού εξοπλισμού και υλικών έρευνας και διάσωσης για τα στελέχη της Μονάδας Υποβρυχίων Αποστολών, συνολικού προϋπολογισμού 1.207.390,00 ευρώ β) πλήρους επιχειρησιακού ιματισμού και εξειδικευμένου εξοπλισμού για το σύνολο των στελεχών των Κλιμακίων Ειδικών Αποστολών σε όλη τη χώρα, καθώς και της Ειδικής Ομάδας Επιχειρήσεων Πειραιά (ΕΟΕΠ), συνολικού προϋπολογισμού 2.052.070,00 ευρώ. γ) επιχειρησιακού ιματισμού και εξειδικευμένου εξοπλισμού για τα στελέχη της Υπηρεσίας Συνδέσμων – Διασωστών, συνολικού προϋπολογισμού 312.110,00 ευρω. δ) επιχειρησιακού ιματισμού για όλα τα πληρώματα πλοίων/σκαφών και για το σύνολο των στελεχών Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ., συνολικού προϋπολογισμού 2.458.570,00 ευρώ. ε) σύγχρονων αλεξίσφαιρων γιλέκων μετά παρελκομένων για τα πληρώματα των σκαφών και τα στελέχη που περιπολούν και επιχειρούν στις περιοχές ευθύνης του Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ., συνολικού προϋπολογισμού 3.285.000,00 ευρώ.

[2] Το πρόγραμμα περιλαμβάνει 20 RIB των 11-13 μέτρων, 2 RIB ειδικών επιχειρήσεων 12-13 μέτρων για την ΔΥΚ, 4 RIB για τα σκάφη Sa'ar 4s & Arkoi, και 3 FRB για τα Sa'ar 4.

[3] Το υποπρόγραμμα «Προμήθεια Αντιμέτρων Τ/Λ και Υποστήριξής τους (FOS) με Προαίρεση Αγοράς (Option)» στοχεύει στην απόκτηση 48+14 MTE 103B (decoy) και 72+21 JAM 102 (jammer). Τα 24 MTE 103B θα παραδοθούν σε 18 μήνες από την ημερομηνία ενεργοποίησης της σύμβασης, ενώ τα υπόλοιπα 24 σε 24 μήνες. Τα συγκεκριμένα αντίμετρα παραπλανούν την τορπίλη από τον αρχικό της στόχο. Τα 36 JAM 102 θα παραδοθούν σε 24 μήνες από την ημερομηνία ενεργοποίησης της σύμβασης και τα υπόλοιπα 36 σε 30 μήνες. Τα jammers εκπέμπουν υψηλής έντασης και εύρους φάσματος θόρυβο που καλύπτει τον θόρυβο του υποβρυχίου αλλά και τις επιστροφές των τορπιλών.

[4] Το πρόγραμμα αφορά στην απόκτηση 36 τορπιλών βαρέως τύπου DM-2A4 και τον εκσυγχρονισμό 18 - 20 από 112 παλαιότερων τορπιλών SUT Mod 0 σε επίπεδο SUT Mod 4. Στο ίδιο πρόγραμμα προβλέπεται η απόκτηση αντιμέτρων για τα υποβρύχια κλάσης 214. Η γερμανική πρόταση υπερίσχυσε τόσο της γαλλικής με την F21, όσο και της ιταλικής με την Black Shark, καθώς διασφαλίζει πλήρη συμβατότητα με το τακτικό σύστημα των υποβρυχίων (πρόκειται για τα ISUS 90-15 και ISUS-90-46) και περιλαμβάνουν τον δωρεάν εκσυγχρονισμό 25 παλαιών τορπιλών.

Ο αριθμός των 36 τορπιλών χαρακτηρίζεται τραγικά ανεπαρκής σε ποσότητα (εναντι της αρχικής απαίτησης του ΠΝ για 51 τορπίλες), όσο και σε ποιότητα καθώς δεν αποτελεί την πιο τεχνολογικά εξελιγμένη επιλογή. Η καθοδήγηση της SeaHake Mod 4 είναι συνδυασμός από ενσύρματη καθοδήγηση (μέσω οπτικής ίνας, κάτι που την κάνει την πρώτη επιχειρησιακή τορπίλη που καθοδηγείται από οπτική ίνα) και ενεργού και παθητικού σόναρ και μαγνητικού πυροσωλήνα. Η τορπίλη κινείται από ηλεκτροκινητήρα με ενέργεια που παρέχεται από συσσωρευτές και ανάλογα με την έκδοση είναι ικανή για επίτευξη μέγιστης ταχύτητας της τάξης των 50 κόμβων (92,6 χ.α.ω.) και εμβέλεια έως και 50 χλμ.

Η ενσύρματη καθοδήγηση επιτρέπει την ανταλλαγή δεδομένων ανάμεσα στους αισθητήρες της και σε αυτούς του υποβρυχίου μέσω του Κέντρο Διαχείρισης Μάχης του τελευταίου. Σε περίπτωση αποκοπής του καλωδίου της οπτικής ίνας η τορπίλη διαθέτει δυνατότητα αυτόνομης συνέχισης εμπλοκής του στόχου. Τον Μάρτιο του 2012 η κατασκευάστρια εταιρεία παρουσίασε μια έκδοση αυξημένης εμβέλειας, την SeaHake mod4 ER (Extended Range), με μέγιστη απόσταση τα 140 χλμ. κάνοντας τη συγκεκριμένη τορπίλη το υποβρύχιο όπλο με την μεγαλύτερη εμβέλεια παγκοσμίως.

[5] Κύρια νέα συστατικά του προγράμματος αφορούν νέο ραντάρ αέρος τεχνολογίας AESA, νέο Σύστημα Διαχειρίσεως Μάχης (CMS), ζεύξη δεδομένων Link16, σύστημα Ηλεκτρονικών Μέτρων Υποστηρίξεως (ESM) παθητικού εντοπισμού κ.λπ.

[6] Το υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής έχει προχωρήσει στην προκήρυξη ηλεκτρονικού, επαναληπτικού, ανοικτού και διεθνούς διαγωνισμού αναφορικά με την αναβάθμιση / αντικατάσταση του εξοπλισμού εναέριας επιτήρησης των αεροσκαφών Reims-406 και τριών ελικοπτέρων AS365 N3 Dauphin. Ο προϋπολογισμός του προγράμματος ανέρχεται σε €12.000.000 (απαλλάσσεται ΦΠΑ) και συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας (Ε.Τ.Θ.Α.).

Οι όροι του διαγωνισμού προβλέπουν την ολοκλήρωση της προμήθειας και εγκατάστασης του συνόλου των συστημάτων σε χρονικό διάστημα έως 24 μήνες από την υπογραφή της σύμβασης. Το πρώτο αναβαθμισμένο ελικόπτερο και αεροσκάφος πρέπει να είναι έτοιμα σε 15 μήνες, το δεύτερο αναβαθμισμένο ελικόπτερο και αεροσκάφος σε 21 μήνες και η σταθερή υποδομή στο τρίτο ελικόπτερο και αεροπλάνο σε 24 μήνες.

[7] Υπογραφή σύμβασης με τις ανάδοχες εταιρείες «F B Design S.R.L» και «Electronica Marittima S.R.L» για την προμήθεια 15 ταχύπλοων περιπολικών σκαφών με δικαίωμα προαίρεσης για τρία επιπλέον, συνολικού προϋπολογισμού, 33.780.000,00 ευρώ. Η παράδοση του συνόλου των σκαφών θα ξεκινήσει τον Οκτώβριο του 2020 και θα ολοκληρωθεί το 2ο εξάμηνο του 2023.

Το έργο συγχρηματοδοτείται από δυο διαφορετικά χρηματοδοτικά προγράμματα, το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Αλιείας και Θάλασσας 2014-2020 και από την Ειδική Δράση “Εξοπλισμός Οργανισμού FRONTEX” του Ταμείου Εσωτερικής Ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με στόχο να αυξήσει την επιχειρησιακή δυνατότητα του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής.

[8] Το συνολικό κόστος ανέρχεται σε 1.410.000 ευρώ και τα 3 πλοία θα κατασκευασθούν σε ελληνικό ναυπηγείο. Τα σκάφη πρόκειται να αξιοποιηθούν για την εξυπηρέτηση περιστατικών που άπτονται της ανθρωπιστικής κρίσης, όπως περιστατικά περίθαλψης αδύναμων προσφ ύγων στη θάλασσα και την εξυπηρέτηση περιστατικών διακομιδής βαρέως πασχόντων ασθενών.

Το ολικό μήκος κάθε σκάφους θα ανέρχεται σε τουλάχιστον 11 μέτρα, ο αριθμός των επιβαινόντων θα είναι τουλάχιστον δέκα άτομα και θα περιλαμβάνει ειδικά διαμορφωμένο θάλαμο ασθενών εξοπλισμένο με τον ανάλογο ιατρικό-υγειονομικό εξοπλισμό, όπως φορείο, κάθισμα διακομιδής ασθενούς, σανίδα ακινητοποίησης πολυτραυματία, συσκευή ανάνηψης-τεχνητού αερισμού ασθενούς, απινιδωτή, φορητό αναπνευστήρα, συλλογή χειρουργικών εργαλείων, βαλίτσα Πρώτων Βοηθειών κ.λπ.

Ο προμηθευτής θα παρέχει εγγυημένη λειτουργία για κάθε σκάφος για τουλάχιστον 6 έτη ή 6.000 ώρες λειτουργίας (ό,τι συμβεί πρώτο), κατά τη διάρκεια της οποίας θα ευθύνεται για την καλή λειτουργία, την τεχνική υποστήριξη και συντήρηση του κάθε σκάφους και του εξοπλισμού του.

Τα σκάφη θα μπορούν να επιχειρούν κάτω από δυσμενείς καιρικές συνθήκες, είτε αυτόνομα ως μονάδες είτε σε συνεργασία με τα άλλα επιχειρησιακά μέσα του Λιμενικού, καθώς και με τα επιχειρησιακά μέσα των κρατών-μελών της Ε.Ε. H συγκεκριμένη προμήθεια συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και περιλαμβάνεται στην Πράξη «Περίθαλψη Αδύναμων προσφύγων και διακομιδές ασθενών μέσω θάλασσας - Π.Α.Ι.ΩΝ.Α.Σ.» που υλοποιείται στο πλαίσιο του Προγράμματος Συνεργασίας INTERREG V-A «Ελλάδα- Κύπρος 2014-2020».

[9] Η ιταλική εταιρεία Cantiere Navale Vitoria SPA αναδείχθηκε προσωρινος ανάδοχος του διαγωνισμού της αριθ. 09/2017 Διακήρυξης ΥΝΑΝΠ/ΓΔΟΥ/ΔΙΠΕΑ 20 για την απόκτηση δύο παράκτιων περιπολικών με προαίρεση άλλων δύο (2+2) άνω των 30 μέτρων (και όχι μεγαλύτερο των 45 μέτρων), συνολικής αξίας €55.560.000,00, με αξία ανά σκάφος €13.890.000,00. Τα νέα σκάφη προορίζονται για την αντικατάσταση των παλαιών περιπολικών, μήκους 29 μέτρων, της κλάσης Δήλος (ή αλλιώς γνωστά και ως Abeking) του Λιμενικού Σώματος–Ελληνικής Ακτοφυλακής. Το πρόγραμμα έχει ουσιαστικά τροποποιηθεί στα 3 +1 αφού η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε τη συγχρηματοδότηση σε ποσοστό 90% ενός ακόμη παράκτιου περιπολικού.

Ηλεκτρολόγος Δημήτρης Ανθής