Πολεμικό Ναυτικό - Ειδικές επιχειρήσεις

Ανήκοντας στην ευρύτερη κατηγορία των επιθετικών επιχειρήσεων, οι Αμφίβιες Επιχειρήσεις εξαπολύονται με τη μεγαλύτερη δυνατή ισχύ από τη θάλασσα με ναυτικές και αποβατικές δυνάμεις, προς μία εχθρική ή καταληφθείσα από τον εχθρό ακτή με την υποστήριξη των απαιτούμενων αεροπορικών δυνάμεων. Σκοπός τους είναι η εγκατάσταση στρατευμάτων στην ακτή, με σκοπό τη διεξαγωγή χερσαίων επιχειρήσεων για κατάληψη ή ανακατάληψη εδαφών, τη δημιουργία προωθημένης βάσης ή την απαγόρευση χρήσης της περιοχής και των εγκαταστάσεών της. Παρόμοια χαρακτηριστικά παρουσιάζει η επιχείρηση της Ταχείας Ενίσχυσης Νήσου, με σκοπό την επείγουσα αποστολή και αποβίβαση χερσαίων δυνάμεων σε ακτή φίλιου νησιού που απειλείται ή δέχεται επίθεση.

ΟΝΟΜΑΜΟΝΑΔΕΣΤΥΠΟΣΣΧΟΛΙΑ
Ρ-62 ΑΙΟΛΟΣ1Mk V - ΣΑΠ-ΤΜ1995
Ρ-63 ΑΣΤΡΑΠΗ1Mk V - ΣΑΠ-ΤΜ1995
Ρ-64 ΕΣΠΕΡΟΣ1Mk V - ΣΑΠ-ΤΜ1995
Ρ-65 ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ1Mk V - ΣΑΠ-ΤΜ1995
Rafnar 11003Cabin Bulletproof2020 - € 399.990
Oceanic Stealth 120AB3Oceanic Stealth 120AB2020
Ρ-51 ΩΚΥΑΛΟΣ - ΣΑΠ-ΤΑ1ΩΚΥΑΛΟΣ
VIKING Norsafe Munin S1200 Open1VIKING Norsafe Munin S1200 Open
ΣΑΠ-111SuperTermoli (ST) 602021
RIB NSW6RIB NSW2022
Magna 960RIB Mk I/II/III/IV18/21/2/2Magna 960RIB2022

Mk V

Τα Mk V παραχωρήθηκαν δωρεάν από τις ΗΠΑ ως Πλεονάζον Αμυντικό Υλικό. Ναυπηγήθηκαν το 1995 και η Ελλάδα επιβαρύνθηκε μόνο με την δαπάνη των εργασιών προετοιμασίας και μεταφοράς, η οποία ολοκληρώθηκε τη Δευτέρα 6 Απριλίου 2020 στο Ναύσταθμο Σαλαμίνας. Τα σκάφη παραλήφθηκαν σε μέτρια κατάσταση και απαιτήθηκαν αρκετές εργασίες ώστε να καταστούν απόλυτα επιχειρησιακά, λαμβάνοντας τον απαραίτητο εξοπλισμό. Ενδεικτικά αναφέρεται πως είχαν αφαιρεθεί όλα στα συστήματα για επικοινωνίες, ναυτιλία και ο οπλισμός.

Τα Mark V έχουν μήκος 25μ., πλάτος 5,25μ., αναπτύσσουν μέγιστη ταχύτητα 50 κόμβων, διατηρούν 40 και 35 κόμβους σε Κατάσταση Θάλασσας 2 και 3 αντίστοιχα, ενώ επιβιώνουν σε Κατάσταση Θάλασσας 5. Μπορούν να εκτελέσουν στροφή 180° εντός 50μ με τη μέγιστη ταχύτητα χωρίς πλαγιολίσθηση ή επιβράδυνση και προσγειαλώνονται χάρη στο βύθισμα 1,5μ. Οι επιδόσεις αυτές οφείλονται στον σχεδιασμό τους σε σχήμα V, που δυσχεραίνει τον εντοπισμό τους από ραντάρ και διευκολύνει την πλεύση σε συνθήκες θαλασσοταραχής. Με την προσθήκη τους η ΔΥΚ αποκτά ένα σχεδόν stealth μέσο υψηλής ταχύτητας, για διείσδυση και απαγκίστρωση σε εχθρικό έδαφος σε μεγάλες αποστάσεις.

Το εκτόπισμα του σκάφους, πλήρες φορτίου, είναι 57 τόνοι και το προωθητικό σκεύος περιλαμβάνει δύο κινητήρες MTU 12V396 TE94 που αποδίδουν 2.285 ίππους έκαστος και δύο υδροπροωθητές τύπου KaMeWa K50S. Η εμβέλεια του σκάφους με ταχύτητα πλεύσης ανέρχεται σε 550+ ναυτικά μίλια και η αυτονομία του για μία τυπική αποστολή φτάνει τις 12 ώρες. Το πλήρωμα αποτελείται από 5 άτομα και μπορεί να μεταφέρει σε αντικραδασμικά καθίσματα 16 άτομα ειδικών επιζειρήσεων εντός της καμπίνας.

Το ωφέλιμο φορτίο του σκάφους ανέρχεται σε 2.948 κιλά και μεταφέρει δύο φουσκωτά σκάφη με δυνατότητα μεταφοράς 8 ανδρών έκαστο, τα οποία βρίσκονται σε ειδικό χώρο στην πρύμνη από όπου μπορούν να εξαπολυθούν με χρήση κεκλιμένης ράμπας.

Από τις φωτογραφίες που έχει αποδεσμεύσει το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας φαίνεται ότι τα σκάφη εξοπλίζονται με εκτοξευτή βομβίδων των 40 χιλιοστών ΜΚ 19, Μ240 Mag των 7,62 χιλιοστών και πυροβόλο 0,50.

Oceanic Stealth 120AB

Τα πρώτα 2 Oceanic Stealth 120AB αποκτήθηκαν μέσω δωρεάς του εφοπλιστή Αθανασίου Μαρτίνου, με το τρίτο σκάφος να παραλαμβάνεται το 2020 με συνολικό κόστος € 393.000 που περιλαμβάνει 7 χρόνια FOS. Είναι σκάφος κλειστού τύπου, με 3 εξωλέμβιους κινητήρες Mercury των 300 ίππων. Η μέγιστη ταχύτητα ξεπερνά τους 50 κόμβους και στο εσωτερικό της καμπίνας μεταφέρονται 8 καταδρομείς, ενώ εξωτερικά προς την πρύμνη, υφίστανται καθίσματα τύπου “σέλας” για άλλους 6. Φέρουν έστορα στην πλώρη και άλλους δύο πλευρικώς στην πρύμνη, για τοποθέτηση πολυβόλων και πολυβόλων βομβίδων.

ΩΚΥΑΛΟΣ

To ΠΝ ανέπτυξε το Πρόγραμμα «ΩΚΥΑΛΟΣ» («Ωκύαλος Nαυς» σημαίνει σκάφος που πλέει ταχέως στη θάλασσα, το σκάφος του Οδυσσέα), που αποτελεί το πρώτο ΣΑΠ-ΤΑ για τη διεξαγωγή ειδικών επιχειρήσεων σε ολόκληρη την έκταση του θεάτρου επιχειρήσεων. Το συνολικό µήκος ανέρχεται σε 15μ, το βάρος σε 11.000 κιλά, το πλήρωμα σε 14 άτοµα, η μέγιστη ταχύτητα σε 50-55 κόμβους και η εκτιµώµενη ακτίνα ενεργείας σε περίπου 300 νμ. Το σκάφος είναι κατασκευασμένο από αλουμίνιο και διαθέτει σύγχρονο εξοπλισμό, όπως το ρομποτικό σύστημα έδρασης, κίνησης, κατεύθυνσης, τηλεχειρισμού και σκόπευσης, για πυροβόλο έως 0,50 cal (τύπου Browning).

Το σύστημα πρόωσης αποτελείται από 2 κινητήρες Volvo Penta D11-67 και ο λοιπός εξοπλισμός περιλαμβάνει συσκευή RADAR ναυτιλίας SIMRAD SCANNER 4G, ποµποδέκτη VHF SIMRAD RS12, αναµεταδότη AIS SIMRAD, δέκτη GPS SIMRAD GS25, χαρτογραφικό plotter SIMRAD NSS µε χάρτες Ελλάδος / Αιγαίου, πυξίδα SIMRAD FC40, βυθόµετρο AIRMAR P319, θερµική κάµερα FLIR M-618CS (CLOSED 10) ή M-324XP (ΟPEN 14), προβολέα ερεύνης, φανούς ναυσιπλοΐας

Ο σχεδιασμός και η κατασκευή του έγινε αποκλειστικά για τις επιχειρησιακές ανάγκες των ειδικών δυνάμεων και το έργο ανέλαβαν μόνο ελληνικές εταιρείες. Το κόστος για τη ναυπήγηση του σκάφους εκτιμάται περίπου στις 500.000 ευρώ και χρηματοδοτήθηκε από την εταιρεία FULGOR Α.Ε. που δραστηριοποιείται στον κλάδο παραγωγής καλωδίων. Η κατασκευή του έγινε από την εταιρεία Ν. ΜΠΟΥΛΕΛΑΚΗΣ ΑΕΒΕ, ενώ τη ρομποτική βάση έδρασης του οπλικού συστήματος την κατασκεύασε και τη διέθεσε η εταιρεία SOUKOS ROBOTS.

VIKING Norsafe Munin S1200 Open

Σύμφωνα με πληροφορίες θα παραγγελθούν συνολικά 41 σκάφη προϋπολογισμού 16.020.000 ευρώ. Το VIKING Norsafe Munin S1200 Open είναι ανοικτού τύπου, αλλά ο χώρος διακυβέρνησης καλύπτεται από σκελετό αλουμινίου με κάλυμμα οροφής από υαλονήματα που επιτρέπει την προσθήκη ολόπλευρων διάφανων επιφανειών ώστε να κλείνει. Στον χώρο αυτόν υπάρχουν 6 ειδικά αντικραδασμικά καθίσματα, ενώ στην πρύμνη άλλα 8 κοινά καθίσματα τύπου “σέλας”. Η πρόωση εξασφαλίζεται από 3 εξωλέμβιους Mercury Verado των 400 ίππων, που επιτρέπουν την ανάπτυξη μέγιστης ταχύτητος άνω των 60 κόμβων. Ενδεικτικό είναι ότι το Magna 960, τα οποία θα αντικαταστήσουν, αναπτύσσουν σε κατάσταση θαλάσσης 4 ταχύτητα έως 48 κόμβους.

Το ταχύπλοο είναι μακρύτερο από το Magna με το μήκος του να φτάνει τα 12 μέτρα, διαθέτει δεξαμενή καυσίμων 1050 λίτρων και μεγάλη αυτονομία, μεταφορική ικανότητα 2,5 τόνων και μπορεί να μετακινηθεί κρεμασμένο από ελικόπτερο με ειδικά άγκιστρα. Σε ότι αφορά στον οπλισμό του, το VIKING θα φέρει μπροστά βαρύ πολυβόλο 12,7mm, το γνωστό αποτελεσματικό 'πενηντάρι' και στο πίσω μέρος δύο μικρότερα ελαφρά πολυβόλα διαμετρήματος 7,62mm. Το νέο ταχύπλοο που επιλέχθηκε για τις Ειδικές Δυνάμεις διαθέτει σύγχρονα συστήματα επικοινωνίας, προηγμένα ηλεκτρονικά, Radar και θερμική κάμερα Flir για αποστολές επιτήρησης και έρευνας.

SuperTermoli (ST) 60

Η SuperTermoli είναι μια εταιρεία κατασκευής σκαφών μεγάλης ταχύτητας με έδρα την Καλλιθέα Αττικής. Το σκάφος ST 60 είναι εξαιρετικά γρήγορο και ανάλογα με τους εγκαταστημένους κινητήρες μπορεί να φτάσει σε τελική ταχύτητα πάνω από 70 κόμβους (τα νεότερα μοντέλα) και να μεταφέρει έως και 20 άτομα για ειδικές αποστολές. Αξίζει να σημειωθεί ότι το SuperTermoli ήταν το τυπικό κύτος που χρησιμοποιούσαν οι λαθρέμποροι, και ονομάστηκε έτσι επειδή ήταν η βελτιωμένη έκδοση του Termoli. Δύο ST60 που χρησιμοποιήθηκαν από εμπόρους κατασχέθηκαν από την Ελληνική Ακτοφυλακή και παραδόθηκαν στο Ναυτικό για χρήση από τις Ειδικές Δυνάμεις το 2003.

Τα γενικά χαρακτηριστικά του ST60 είναι συνολικά μήκος 18,6m, μέγιστη δέσμη 3,4m, βύθισμα 1m και μέγιστο ύψος 2,8. Το εκτόπισμα ανέρχεται σε περίπου 16t και με πλήρες φορτίο άνω των 25t. Τα σκάφη του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού έχουν διαφορετικούς κινητήρες μεταξύ τους. Το ΣΑΠ 10 έχει τέσσερα (4) Seatec 725HP ενώ το ΣΑΠ 11 έχει τέσσερα (4) Isotta Fraschini Motori 650HP. Δυστυχώς, το ΣΑΠ 10 χρειάζεται πλήρη ανακαίνιση, νέους κινητήρες, ραντάρ, εργαλεία μείωσης θαλάσσης κ.λπ., με αποτέλεσμα το κόστος επιστροφής του πλοίου σε ενεργό υπηρεσία να είναι πολύ υψηλό, σχεδόν παρόμοιο με το κόστος αγοράς ενός νέου ναυπηγείου.

Αντίθετα, το ΣΑΠ 11, βρίσκεται σε πολύ καλή κατάσταση και χρειάζεται μόνο νέους κινητήρες και αναβάθμιση στο κύτος, ενώ έχει ήδη λάβει κάποιες από τις αναβαθμίσεις. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα δύο σκάφη μεταξύ άλλων ηλεκτρονικών, ήταν εξοπλισμένα με ένα ζευγάρι ραντάρ πλοήγησης, ενώ ο οπλισμός αποτελούταν από ένα βαρύ πολυβόλο σε μια ειδική βάση στην πρύμνη σε μια εξαιρετικά ασταθή και δυσάρεστη θέση, με τον πυροβολιτή πλήρως εκτεθειμένο. Το σκάφος ΣΑΠ 11 έχει λάβει νέα ραντάρ πλοήγησης από τη SIMRAD, νέες βάσεις σε κάθε πλευρά του σκάφους στον πίσω τομέα, ενώ η βάση στην πρύμνη έχει αφαιρεθεί. Η πιο σημαντική αλλαγή όμως είναι η εγκατάσταση νέου πυροβόλου στο μπροστινό μέρος, σε μια ειδικά σχεδιασμένη θέση μέσα στη γάστρα ώστε ο πυροβολιστής να είναι μερικώς προστατευμένος.

Εξωτερικά, στην ημι-κλειστή καμπίνα, υπάρχουν δύο (2) θέσεις για το πλήρωμα, τέσσερις (4) Spartan Mil. και τέσσερα (4) Jockey Mil. καθίσματα ανάρτησης για τους επιβάτες, ενώ στο κάτω κατάστρωμα υπάρχει χώρος WC και χώρος για φορτίο. Με τις αλλαγές αυτές, το εκτόπισμα αυξήθηκε σε πάνω από 25t. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, το Ναυτικό θέλει να εγκαταστήσει τέσσερα (4) FPT 650HP το καθένα ή δύο (2) MAN των 1300HP το καθένα. Πιθανότατα μια συσκευή FLIR θα εγκατασταθεί πάνω στο δεύτερο SIMRAD. Το σκάφος αναμένεται να επιστρέψει σε λειτουργία, πλήρως εκσυγχρονισμένο, στις αρχές του 2021, και σίγουρα θα αυξήσει τις δυνατότητες της ΔΥΚ.

Motomarine Magna 960RIB Mk I Invader

Η πρώτη παρτίδα των 18 σκαφών Magna 960RIB παραγγέλθηκε το 1998 και οι παραδόσεις από την Motomarine ξεκίνησαν τον Φεβρουάριο του 1999. Αυτά τα σκάφη ήταν εξοπλισμένα με δύο ενσωματωμένους / εξωλέμβους κινητήρες Mercruiser Bravo GM502B 502hp και ραντάρ πλοήγησης Raymarine. Το 2000 ακολούθησε νέ απαραγγελία 14 σκαφών που φέρουν τους ίδιους κινητήρες, αλλά νεότερο ραντάρ πλοήγησης Raymarine. Τα σκάφη της πρώτης παρτίδας χαρακτηρίζονται ανεπίσημα ως Magna 960RIB Mk I, ενώ αυτά της δεύτερης παρτίδας, Magna 960RIB Mk II.

Η πλειονότητα των σκαφών παραδόθηκε στις Αμφίβιες Ειδικές Δυνάμεις, ενώ ένας μικρός αριθμός τοποθετείται στο Εκπαιδευτικό Κέντρο Ειδικών Δυνάμεων στη Νέα Πέραμο (Μεγάλο Πεύκο) για εκπαιδευτικούς σκοπούς. Άλλα επτά (7) σκάφη Magna 960RIB Mk II αποκτήθηκαν για τη μεταφορά ομάδων πεζικού των ομάδων άμεσης παρέμβασης των νησιών. Σε αυτήν την περίπτωση, τα σκάφη λειτουργούν από το Σώμα Μηχανικών.

Το Magna 960RIB έχει μήκος 9,58m και πλάτος 3,28m με ύψοςο 0,65m. Συνήθως έχει πλήρωμα τριών ατόμων (πηδάλιο, πλοηγός, πολυβόλο) και μπορεί να μεταφέρει έως και δώδεκα άτομα που κάθονται σε σταθερά καθίσματα τύπου σέλας, τοποθετημένα σε τρεις παράλληλες σειρές στον ανοιχτό χώρο πίσω από το τιμόνι του πλοίου. Το πλήρες εκτόπισμα είναι 4,6 τόνοι, ενώ τα σκάφη μπορούν να αναπτύξουν μέγιστη ταχύτητα 55 κόμβων (48 κόμβοι με πλήρες φορτίο) σε Κατάσταση Θαλάσσης 4. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στη μείωση του ψεκασμού και της πλευρικής / κατακόρυφης επιτάχυνσης, ενώ τα αντικραδασμικά καθίσματα επιτρέπουν την μείωση της κόπωσης του προσωπικού. Διαθέτει ακτίνα δράσης 150νμ και επομένως μπορεί να διεισδύσει σε εχθρικά νερά, με την υποστήριξη εμπρόσθιου βαρύ πολυβόλου Browning M2HB 12,7 mm και FN MAG 7,62 mm. Η πλοήγηση του πλοίου υποβοηθείται από στρατιωτικό GPS και ραντάρ πλοήγησης.

Με βάση συμπεράσματα και παρατηρήσεις από τη χρήση σκαφών, αναπτύχθηκαν δύο νεότερες εκδόσεις του Magna 960RIB, οι οποίες ενσωματώνουν διάφορες βελτιώσεις, καθώς και μια εντελώς νέα σουίτα εξοπλισμού ηλεκτρονικής πλοήγησης, συμπεριλαμβανομένου του νέου ραντάρ Simrad. Αυτά είναι τα Magna 960RIB Mk III και Mk IV. Η διαφορά μεταξύ τους είναι ότι το Mk III διαθέτει δύο εξωτερικούς κινητήρες Mercury Verado-300V8 (προκειμένου να δοκιμάσει εάν προσφέρουν πιο οικονομική χρήση και συντήρηση σε σύγκριση με το ενσωματωμένο) ενώ το Mk IV διαθέτει δύο εσωτερικούς / εξωτερικούς κινητήρες Volvo Penta D6AQ. Παραδόθηκαν δύο (2) σκάφη από κάθε έκδοση, αλλά δεν υπήρξε συνέχεια με πρόσθετες παραγγελίες.

Αν και δεν είναι ευρέως γνωστό, εκτός από τον Ελληνικό Στρατό, ένας άλλος χρήστης του Magna 960RIB είναι το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό (Πολεμικό Ναυτικό), το οποίο απέκτησε δύο σκάφη Mk III με εξωλέμβιους κινητήρες, για τις ανάγκες του NMIOTC / ΚΕΝΑΠ (Κέντρο Ναυτικής Διαδικασίας Ναυτικής Διαδικασίας του ΝΑΤΟ) στον κόλπο της Σούδας της Κρήτης.

Αρκετά από τα σκάφη Magna 960RIB έχουν υποστεί διάφορες τροποποιήσεις και μικρές βελτιώσεις από καιρό σε καιρό (π.χ. εγκατάσταση πτυσσόμενης τέντας για βασική προστασία του πηδαλιούχου και του πλοηγού από τα στοιχεία της φύσης, εγκατάσταση δύο επιπλέον πλευρικών κιγκλιδωμάτων για πολυβόλα 7,62 mm ένα μικρό αριθμό σκαφών, τροποποίηση της βάσης για το βαρύ πολυβόλο 12,7 σε 32 σκάφη, ώστε να μπορούν να λάβουν ένα αυτόματο εκτοξευτή χειροβομβίδων Heckler & Koch GMG 40mm και άλλα). Πιο πρόσφατα, ένα ευρύτερο πρόγραμμα εκσυγχρονισμού έχει αρχίσει να εφαρμόζεται σε όλα τα σκάφη, συμπεριλαμβανομένης της γενικής επιθεώρησης και ανακατασκευής κύτους και κινητήρων και η εγκατάσταση νέου ραντάρ πλοήγησης Raymarine σε συνδυασμό με το FLIR σε έναν νέο μικρό ιστό.

Στο εγγύς μέλλον, οι εισβολείς των Ειδικών Δυνάμεων του Ελληνικού Στρατού θα συμπληρωθούν και, τέλος, θα αντικατασταθούν από νέα, μεγαλύτερα και πιο ικανά σκάφη της ίδιας κατηγορίας Munin S1200. Ακόμα και τότε, ωστόσο, τα Magna 960RIBs δεν αναμένεται να αποσυρθούν εντελώς, αλλά θα μεταφερθούν σε άλλες μονάδες για να καλύψουν τις ανάγκες ταχείας μεταφοράς των ταχείας ανταπόκρισης των νησιών.

RIB NSW

Η αμερικανική United States Marine Inc. (USMI) ανέλαβε το πρόγραμμα προμήθειας 6 Σκαφών Άκαμπτης Γάστρας Ναυτικού Ειδικού Πολέμου 11 μέτρων RIB NSW, που χρηματοδοτείται από κονδύλια βάσει νόμου περί Δημιουργίας Ικανότητος Συνεργάτου. Την σύμβαση ανέθεσε η Διοίκηση Ναυτικών Συστημάτων Θαλάσσης του Ναυτικού των ΗΠΑ και περιλαμβάνει 6 συσκευές FLIR, ανταλλακτικά και τεχνική βοήθεια. Οι εργασίες ναυπηγήσεως των σκαφών αναμένεται να ολοκληρωθούν μέχρι τον Μάρτιο του 2022 και θα διατεθούν στην Διοίκηση Υποβρυχίων Καταστροφών

Ηλεκτρολόγος Δημήτρης Ανθής