Εναλλακτική θητεία

Tον Σεπτέμβριο κάθε έτους το ΓΕΕΘΑ προσκαλεί τους φορείς του δημοσίου τομέα να δηλώσουν αν επιθυμούν να απασχολήσουν κατά το επόμενο έτος άτομα που δικαιούνται να εκπληρώσουν εναλλακτική υπηρεσία, καθώς και τα καθήκοντα που θα ασκούν. Εφόσον δεν προσφερθούν θέσεις αντίστοιχες με τις αιτήσεις που έχουν υποβληθεί, ο φορέας εκπλήρωσης εναλλακτικής υπηρεσίας καθορίζεται με κοινή απόφαση του Yπουργού Εθνικής Άμυνας και του αρμόδιου κατά περίπτωση Yπουργού.

Τον Ιανουάριο του 2011 καταργήθηκε ο θεσµός της άοπλης θητείας σε στρατόπεδο, επειδή δεν υπήρξε ανταπόκριση. Σημειώνεται ότι όλοι όσοι επιλέγουν εναλλακτική θητεία εντάσσονται αποκλειστικά στο Στρατό Ξηράς.

Διάρκεια υποχρέωσης των αντιρρησιών συνείδησης

Όσοι εκπληρώνουν άοπλη στρατιωτική υποχρέωση ή κοινωνική θητεία απολύονται οριστικά μετά τη συμπλήρωση του παρακάτω χρόνου πραγματικής στρατιωτικής υπηρεσίας:

  • 15 μήνες (από 17 που ισχύει σήμερα για τον Στρατό Ξηράς και 23 για την Πολεμική Αεροπορία και το Πολεμικό Ναυτικό) για τους υπόχρεους πλήρους θητείας
  • 12 μήνες (από 15) για τους μειωμένης θητείας
  • 9 μήνες (από 11) για τους 6μηνης μειωμένης θητείας
  • Για τους 3μηνης μειωμένης θητείας, η εναλλακτική υπηρεσία παραμένει στους 5 μήνες, όπως και πριν

Άδειες αντιρρησιών συνείδησης

Σύμφωνα με τον Συνήγορο του Πολίτη, οι μέρες άδειας καθορίζονται (Μάιος 2008) επί των εργάσιμων ημερών στο φορέα στον οποίο εκτελούν τη θητεία τους και όχι με βάση τις αργίες. Η νέα ρύθμιση εγκρίθηκε από το ΓΕΕΘΑ και το υπουργείο Υγείας έστειλε σχετική εγκύκλιο στους φορείς τους οποίους εποπτεύει κατά την οποία υπογραμμίζεται ότι "οι εκπληρούντες εναλλακτική υπηρεσία, δεν είναι επιτρεπτό να απασχολούνται, κατά συνολικό χρόνο, περισσότερο από όσο οι λοιποί απασχολούμενοι στον ίδιο φορέα, που εκτελούν καθήκοντα όμοια με τα δικά τους".

Διεθνής αμνηστία

Η Διεθνής Αμνηστία, που έχει ασχοληθεί με την εναλλακτική θητεία, έχει υποβάλει συγκεκριμένα αιτήματα για τη βελτίωση των όρων της κοινωνικής θητείας στη χώρα μας, ώστε να συμπλέει με τα ευρωπαϊκά δεδομένα. Συγκεκριμένα:

  • Ζητά η εναλλακτική υπηρεσία να υπόκειται αυστηρά σε πολιτική αρχή, συμπεριλαμβανομένων της εξέτασης των αιτήσεων και κάθε πιθανής επακόλουθης δικαστικής εξέλιξης, μεταξύ άλλων για λόγους αμεροληψίας και ανεξαρτησίας
  • Ανησυχεί για την τιμωρητική διάρκεια της εναλλακτικής υπηρεσίας (που παραμένει διπλάσια της στρατιωτικής θητείας μείον έναν μήνα ακόμα και μετά τον Νόμο 3421/2005 και την Υπουργική Απόφαση Αριθμ. Φ. 421.4/3/204368/Σ.970) και ζητά τη μείωσή της αναλογικά στον νόμο
  • Ζητά το δικαίωμα στην εναλλακτική υπηρεσία να μην αναστέλλεται ποτέ, ακόμα και σε περίοδο πολέμου (εφόσον δεν αλλάζει συνείδηση ο αντιρρησίας συνείδησης) και να μην ανακαλείται ποτέ, π.χ. λόγω άσκησης συνδικαλιστικής δραστηριότητας / συμμετοχής σε απεργία (αυτά είναι κατοχυρωμένα δικαιώματα), μη παρουσίασης εντός της καθοριζόμενης προθεσμίας, πειθαρχικών ή ποινικών αδικημάτων (να προβλέπονται κυρώσεις αντίστοιχες με αυτές που προβλέπονται για τους εργαζόμενους στον φορέα απασχόλησης)