Πρόγραμμα εκσυγχρονισμού Leopard 1

Στις αρχές του 2001, η Γενική Διεύθυνση Εξoπλισμών εξέδωσε μια πρόταση ενδιαφέροντος για τον εκσυγχρονισμό 104 Leopard 1-A4(GR) και 120 Leopard 1-V σε επίπεδο Α5+. Ο εκσυγχρονισμός των αρμάτων θα γινόταν στο 304 Προκεχωρημένο Εργοστάσιο Βάσης, στο Βελεστίνο με συνολικό κόστος 213.000.000 δολαρίων και το πρόγραμμα αποφασίστηκε να μην υλοποιηθεί με διεθνή διαγωνισμό, αλλά με διακρατική συμφωνία μεταξύ του ελληνικού και του γερμανικού Δημοσίου.

Τα δύο κύρια σημεία υπεροχής της νέας έκδοσης Leopard 1-Α5+ θα ήταν τα νέα θερμικά περισκόπια τύπου Ophelios, καθώς και η εγκατάσταση ανεξάρτητου θερμικού περισκοπίου για τον αρχηγό πληρώματος πέραν του υπάρχοντος για τον πυροβολητή. Αυτό σημαίνει ότι το άρμα θα αποκτούσει πλήρεις δυνατότητες hunter-killer ημέρα και νύκτα, κάτι που διαθέτουν μόνο οι τελευταίες εκδόσεις των αρμάτων τρίτης γενιάς. Μεταξύ αυτών, το Μ1Α2 (αλλά όχι το Μ1Α1), το Leopard 2Α5 (αλλά όχι το Leopard 2Α4), το Challenger 2E (όχι και το Challenger 2), το Leclerc της έκδοσης για εξαγωγή (και όχι αυτή που διαθέτει ο γαλλικός στρατός).

Το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού τελικά ακυρώθηκε, καθώς η προμήθεια των νέων αρμάτων μάχης Leopard 2GR συνοδεύτηκε από την δωρεάν παραχώρηση 150 επιπλέον αρμάτων μάχης Leopard 1-A5. Έτσι, το αρματικό δυναμικό αναβαθμίστηκε δραστικά και χωρίς κόστος, ενώ ορισμένα από τα Leopard 1-V και Leopard 1-Α4 (GR) μετατράπηκαν σε γεφυροφόρα οχήματα και περισυλλογής.

Γερμανικές προτάσεις εκσυγχρονισμού

Το Σεπτέμβριο του 2000, η BWB απέστειλε στη ΓΔΕ δύο προτάσεις γερμανικών εταιρειών για αξιολόγηση και επιλογή αυτής που θα κριθεί ότι καλύπτει κατά τον καλύτερο και συμφερότερο τρόπο τις ελληνικές απαιτήσεις. Η πρώτη πρόταση κατατέθηκε από την εταιρεία SΤΝ Atlas Elektronik GmbH, που είναι υπεύθυνη για την κατασκευή των Συστημάτων Ελέγχου Πυρός ΕΜΕ518 και MOLF, και περιλαμβάνει τις παρακάτω επιλογές εγκατάστασης:

  • ΣΕΠ ΕΜΕ518 με θερμικά περισκόπια τύπου Ophelios
  • ΣΕΠ MOLF με θερμικά περισκόπια τύπου Ophelios
  • ΣΕΠ MOLF ΝΤ με θερμικά περισκόπια τύπου Ophelios
  • ΣΕΠ MOLF ή MOLF ΝΤ με θερμικά περισκόπια τύπου FPA (Focal Plain Array) τρίτης γενιάς

Η δεύτερη πρόταση κατατέθηκε από την Krauss-Maffei Wegmann (KMW) και περιλαμβάνει την εγκατάσταση μεταχειρισμένων ΣΕΠ ΕΜΕ518, τα οποία θα αφαιρεθούν από άρματα Leopard 1-Α5 του γερμανικού στρατού που βρίσκονται σε αποθήκευση, με ταυτόχρονη εγκατάσταση ανεξάρτητου θερμικού περισκοπίου της εταιρείας Zeiss. Τόσο το νέο περισκόπιο του αρχηγού όσο και αυτό του πυροβολητή θα είναι του απαιτούμενου από τον ΕΣ τύπου Ophelios.

Αξιολόγηση προτάσεων

Η πρόταση της KMW είναι προφανώς χαμηλότερου κόστους, αφού περιλαμβάνει και μεταχειρισμένα αλλά πλήρως αξιοποιούμενα απάρτια. Παρόλο που η εγκατάσταση ανεξάρτητου θερμικού περισκοπίου επί του άρματος Leopard 1Α5 και η ενσωμάτωσή του στο ΣΕΠ EMES 18 δεν έχει πραγματοποιηθεί από κανένα χρήστη μέχρι σήμερα, εκτιμάται ότι είναι μια επιλογή με πολύ χαμηλό ρίσκο ανάπτυξης. Οι παραπάνω προσαρμογές και κυρίως η εγκατάσταση του νέου ανεξάρτητου θερμικού περισκοπίου του αρχηγού θα συναντήσουν μια πρόσθετη δυσκολία που προκύπτει από την ύπαρξη δύο πύργων διαφορετικής κατασκευής στα προς εκσυγχρονισμό άρματα. Τα Leopard 1V διαθέτουν χυτούς πύργους, ενώ τα Leopard 1Α4 GR πύργους κατασκευασμένους από συγκολλημένες πλάκες.

Από τις προτάσεις της SΤΝ Atlas, η πρώτη είναι ίδια με αυτή της KMW με τη διαφορά ότι τα ΣΕΠ EMES 18 θα είναι νέας κατασκευής. Αυτό συνεπάγεται σημαντικά υψηλότερο κόστος αφού θα πρέπει να ενεργοποιηθεί εκ νέου η γραμμής παραγωγής του EMES 18, που έχει κλείσει προ πολλού. Η δεύτερη πρόταση της STN Atlas για την εγκατάσταση του ΣΕΠ Μ0LF εμπεριέχει επίσης ένα μικρό ρίσκο, αφού το MOLF δεν έχει τοποθετηθεί στο παρελθόν επί άρματος Leopard 1 ενώ το πρόβλημα των 2 διαφορετικών τύπων πύργων αποτελεί ένα ακόμη μειονέκτημα. Παρόλα αυτά, η εταιρεία διαθέτει μεγάλη πείρα σε τέτοιες προσαρμογές, αφού στο παρελθόν εγκατέστησε με απόλυτη επιτυχία το MOLF στα αμερικανικής προέλευσης άρματα Μ-48Α5 του ΕΣ.

Η τρίτη πρόταση αφορά στην υιοθέτηση του ΣΕΠ MOLF ΝΤ που αποτελεί εξέλιξη της παλαιότερης έκδοσης του MOLF, το οποίο έχει απάρτια μικρότερου μεγέθους και περισσότερο συμπαγή. Παρόλο που το MOLF ΝΤ (New Technology) δεν προσδίδει καλύτερες επιδόσεις, υπόσχεται σημαντικά βελτιωμένες δυνατότητες συντήρησης και καλύτερη εργονομία εντός του πύργου, αφού εξοικονομείται σημαντικός όγκος. Για το ανεξάρτητο θερμικό περισκόπιο του αρχηγού, εκτιμάται ότι και στις τρεις παραπάνω προτάσεις της STN θα είναι το PERI R17 της Zeiss.

Η τέταρτη πρόταση προτείνει την εγκατάσταση ανεξάρτητου θερμικού περισκοπίου τρίτης γενιάς, με πλεονεκτήματα όπως η εύκολη εγκατάσταση λόγω του μικρού μεγέθους και της εξελιγμένης ψηφιακής τεχνολογίας που ενσωματώνει. Το περισκόπιο απλώς βιδώνεται στην οροφή του πύργου, ενώ η εικόνα του μεταφέρεται ψηφιακά -μέσω καλωδίου- σε οθόνη. Αντίθετα, το PERI R17 έχει αρκετά μεγάλο όγκο και για την εγκατάστασή του στον πύργο, πέραν της εργονομικής και χωροταξικής μελέτης, είναι αναγκαίες και σημαντικές κάποιες μεταλλουργικές εργασίες (κοπές, συγκολλήσεις κτλ.)

Γ.Ανδρουλάκης - 31 Αυγούστου 2002