Άρμα μάχης Μ-48

H παραγωγή του άρματος M-48 άρχισε το 1952 και οι πρώτες παραδόσεις στον Αμερικανικό στρατό έγιναν τον επόμενο χρόνο. H αρχική παραλλαγή διέθετε βενζινοκινητήρα και πυροβόλο των 90χιλ. και τo άρμα στη μορφή αυτή υπηρέτησε σε πολλούς στρατούς, μεταξύ των οποίων και ο Ελληνικός. Σύντομα έγινε επιτακτική η ανάγκη για αναβάθμιση των δυνατοτήτων του άρματος, ώστε να μπορεί να ανταποκρίνεται στο σύγχρονο θέατρο επιχειρήσεων και να επιχειρεί με τα άρματα νέας γενιάς. Έτσι δημιουργήθηκαν διάφορες παραλλαγές του άρματος με βελτιωμένα χαρακτηριστικά, οι σπουδαιότερες από τις οποίες ήταν η A3 και A5.

Άρμα μάχης Μ-48Α5
Φωτογραφίες: 1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7

Η έκδοση Α3 διέθετε πολλές και σημαντικές βελτιώσεις, από τις οποίες η πιο σημαντική ήταν ο νέος δωδεκακύλινδρος πετρελαιοκινητήρας Continental AVDS-1790 (που απέδιδε 750 ίππους στις 2.400 στροφές/λεπτό) και η αντικατάσταση του συστήματος ελέγχου πυρός. Ακολούθησε η παραλλαγή A5 που εκτός από τις παραπάνω βελτιώσεις περιελάμβανε και την αντικατάσταση του πυροβόλου M41 των 90mm με το M68 των 105mm, δηλαδή το πυροβόλου L7 κατά την αμερικανική ορολογία. Στο κιτ εκσυγχρονισμού περιλαμβάνονταν και νέα πέλματα ερπύστριας καθώς και συζυγές πολυβόλο M-60D των 7,62mm. Το νέο άρμα μάχης αποτέλεσε τη μέση λύση για πολλούς στρατούς που δεν διέθεταν τα τεράστια κονδύλια για την απόκτηση νέων αρμάτων, μεταξύ των οποίων και ο Ελληνικός.

Ελληνικό πρόγραμμα αναβάθμισης

Στις αρχές τις δεκαετίας του '80 διάφορες εταιρίες κατασκευής συστημάτων ελέγχου πυρός άρχισαν να προσφέρουν τα συστήματά τους για τον περαιτέρω εκσυγχρονισμό των M-48. Την ίδια εποχή, ο ελληνικός στρατός τέλειωνε το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των M-48 και παράλληλα αναζητούσε τρόπους αναβάθμισης και εκσυγχρονισμού των αρμάτων AMX-30. Το σχετικό πρόγραμμα προέβλεπε την μετατροπή 525 αρμάτων M-48 στο επίπεδο M-48A5, ωστόσο ο τελικός αριθμός των εκσυγχρονισμένων αρμάτων δεν ξεπέρασε τα 325 και τα υπόλοιπα να παρέμειναν στο επίπεδο A3. H δύναμη αυτή των αρμάτων συμπληρώθηκε το 1989 με 300 επιπλέον άρματα M-48A5 που αποκτήθηκαν από την αμερικανική εθνοφρουρά.

Οι προτεινόμενοι εκσυγχρονισμοί για τα άρματα Μ-48Α3 κρίθηκαν απαγορευτικοί ως προς το κόστος και το πρόγραμμα τελικά τελικά εγκαταλείφθηκε. Μετά την πάροδο ορισμένου χρόνου εξετάστηκε σαν εναλλακτική λύση ο εκσυγχρονισμός των υπαρχόντων M-48A5 και ενεργοποιήθηκε ένας διαγωνισμός για τον εκσυγχρονισμό 200 αρχικά αρμάτων που θα μπορούσε να επεκταθεί σε 400. Έτσι, το άρμα μάχης M-48A5 MOLF αποτελεί αναβάθμιση των παλαιότερων τύπων Μ-48Α5 με την εγκατάσταση ενός νέου συστήματος ελέγχου πυρός, την οποία ανέλαβε (μαζί με τις αναγκαίες μετατροπές στον πύργο και στο σκάφος του άρματος) το 304 ΠΕΒ. Ο συνολικός αριθμός των εκσυγχρονισμένων αρμάτων έφθασε τα 400.

Πρόγραμμα αναβάθμισης σε M-48A5 MOLF

Τα στάδια μετατροπής του άρματος είναι τα ακόλουθα:

  • Πλήρης ανακατασκευή του άρματος
  • Προετοιμασία του πύργου από τον οποίο αφαιρούνται όλες οι παλιές βάσεις
  • O πύργος υφίσταται συγκεκριμένες μηχανουργικές κατεργασίες υψηλής ακριβείας για την τοποθέτηση των νέων συστημάτων
  • Εγκαθίστανται οι νέες βάσεις που θα μπούν τα απάρτια του συστήματος MOLF όσο και τα παραμένοντα απάρτια, καθώς το άρμα διατηρεί και το παλιότερο σύστημα ελέγχου πυρός που μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε περίπτωση ανάγκης
  • O πύργος βάφεται
  • Εγκατάσταση του ηλεκτροϋδραυλικού συστήματος
  • Τοποθετούνται οι ηλεκτρονικές μονάδες των ΣΕΠ
  • Αρχίζει η διαδικασία των λειτουργικών ελέγχων που διαρκούν αρκετές μέρες
  • Tοποθετείται ο πύργος επί του σκάφους
  • Συμπληρωματικοί έλεγχοι που συνεχίζονται και στο στίβο δοκιμών όπου ελέγχεται το σύστημα σταθεροποίησης
  • Γίνονται οι συγκλήσεις για να διαπιστωθεί ότι το άρμα βρίσκεται εντός προδιαγραφών
  • Εκτέλεση βολών και προώθηση στη μονάδα

Το MOLF είναι ένα σύστημα ελέγχου πυρός για άρματα μάχης που αναπτύχθηκε και κατασκευάζεται από τη γερμανική εταιρία ATLAS ELEKTRONIK. Αποτελεί παραλλαγή των δοκιμασμένων συστημάτων EMES 18 και EMES 15 που εξοπλίζουν τα άρματα Leopard 1 και Leopard 2 αντίστοιχα. Αποτελείται από σπονδυλωτά υποσυστήματα και η φιλοσοφία του βασίζεται στη δυνατότητα ριζικής αναβάθμισης των δυνατοτήτων ενός άρματος στον τομέα του ελέγχου πυρός. Δίνει δυνατότητα βολής εναντίον στατικών ή κινούμενων στόχων, ενώ το άρμα που το φέρει μπορεί να είναι σε στάση ή να κινείται, με επιπλέον επιλογή χρησιμοποίησης την ημέρα ή τη νύκτα. Το σύστημα εξασφαλίζει μεγάλη πιθανότητα επιτυχίας με την πρώτη βολή, ακόμα και αν το άρμα είναι υπό κλίση και οι περιβαλλοντικές συνθήκες είναι αντίξοες.

Κατά τις δοκιμές που έγιναν από τον ελληνικό στρατό, η πιθανότητα πλήγματος με την πρώτη βολή φτάνει το 98%, ενώ εξίσου σημαντικό μπορεί να θεωρηθεί το γεγονός ότι η πλήρης μεταμόρφωση του άρματος γίνεται επί ελληνικού εδάφους στο 304 ΠΕΒ. Παράλληλα, η κατασκευή ενός σημαντικού μέρους των ηλεκτρονικών έγινε στην Ελλάδα από την ECON Electronics και εξασφαλίζει ακόμα μεγαλύτερη δυνατότητα εγχώριας υποστήριξης. Τέλος, το σύστημα MOLF διαθέτει κατά 80% κοινά μέρη με το σύστημα EMES 18 που εξοπλίζει τα άρματα Leopard 1Α5GR και αποτελεί ένα σημαντικό πολλαπλασιαστή δύναμης του αρματικού δυναμικού.

18 Σεπτεμβρίου 2007