Αντιαεροπορικό σύστημα SA-8 GECKO

Το αντιαερoπορικό σύστημα OSA AKM (SA-8 Gecko) σχεδιάστηκε για να καλύψει το κενό μεταξύ των πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς SA-6 και των μικρού βεληνεκούς SA-7/9. Πρόκειται για ένα πυραυλικό σύστημα εδάφους - αέρος παντός καιρού και χαμηλού ύψους, το οποίο δεν γνωρίζουμε ακριβώς πότε άρχισε η εξέλιξή του, αλλά θεωρείται ότι τέθηκε σε υπηρεσία το 1974.

Το σύστημα χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά σε πεδίο της μάχης κατά τον πόλεμο του Λιβάνου το 1982 και οι Ισραηλινοί μπόρεσαν να το εξουδετερώσουν το ίδιο εύκολα με τα παλαιότερα SA-6. Ωστόσο, οι Σύριοι δεν είχαν στη διάθεσή τους τα πλήρη επιχειρησιακά δεδομένα και το απαραίτητο λογισμικό για να τα χρησιμοποιήσουν αποτελεσματικά, εξαιτίας της άρνησης των Σοβιετικών να τους τα παράσχουν. Παράλληλα, η τακτική που χρησιμοποίησαν οι Σύριοι στην αντιαεροπορική ομπρέλα που ανέπτυξαν στην κοιλάδα Μπεκά ήταν φτωχή, προκαλώντας τα γνωστά αποτελέσματα.

ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ
Ημερομηνία Εισαγωγής 1980
Πλήρωμα 3 άτομα
Βάρος μάχης9 τόνοι
Μήκος/ Πλάτος / Ύψος (m) 9.149,14 / 2,75 / 4,2 μέτρα
Εμβέλεια500 χιλιόμετρα
Μέγιστη ταχύτητα επί οδού 80 χ.ΑΩ
Μέγιστη ταχύτητα σε πλεύση8 χ.ΑΩ
Χρόνος μεταξύ βολών4 δευτερόλεπτα.
Χρόνος επαναγέμισης5 λεπτά
Ελάχιστο / Μέγιστο Βεληνεκές200 / 15.000 μέτρα
Ελάχιστο / Μέγιστο Υψόμετρο10 / 12.000 μέτρα
Ταχύτητα πυραύλου1020 μέτρα / δευτερόλεπτο
Ελάχιστο / Μέγιστο Βεληνεκές200 / 15.000 μέτρα
Φωτογραφία αντιαερπορικού OSA AKM
Φωτογραφίες: 1 - 2

Περιγραφή συστήματος

Το σύστημα OSA AKM-SAM περιλαμβάνει το όχημα μάχης 9A33M3 και τον κατευθυνόμενο πύραυλο 9M33M3, αποθηκευμένο σε ερμητικά σφραγισμένο σωλήνα από τον οποίο γίνεται η εκτόξευση. Αν και κάθε όχημα μάχης μπορεί να λειτουργήσει αυτόνομα, ο ιδανικός σχηματισμός μάχης περιλαμβάνει οχήματα διοίκησης και ελέγχου.

Το όχημα μάχης που ονομάζεται Ανορθωμένος Μεταφορέας και Εκτοξευτής Πυραύλων με Ραντάρ (Transporter Erector Launcher and Radar (TELAR)) διαθέτει έξι τροχούς και η ταχύτητά του φτάνει τα 65 χιλιόμετρα την ώρα και τα 8 χ.α.ω σε πλεύση. Το τμήμα του οδηγού στο πρόσθιο μέρος του οχήματος διαθέτει θέσεις για δύο άτομα, τον οδηγό και τον αρχηγό στοιχείου, με πρόσβαση μέσω καταπακτής από την οροφή. Ο κινητήρας βρίσκεται στο πίσω μέρος και το όχημα είναι πλήρως αμφίβιο, αφού μέσα στο νερό ωθείται από δύο προπέλες στο πίσω μέρος. Το όχημα διαθέτει επίσης φίλτρο και σύστημα υπερπίεσης ενάντια στον ΡΒΧ πόλεμο σε συνδυασμό με υπέρυθρα συστήματα για τον αρχηγό και τον οδηγό. Το σύστημα SA-8B μπορεί να φέρει μέχρι έξι πυραύλους 9M33M33 με βάρος εκτόξευσης γύρω στα 130 κιλά.

Αντιαερπορικό σύστημα OSA AKM-SAM

Το ραντάρ ελέγχου πυρός LAND ROLL έχει μέγιστη εμβέλεια 35 χλμ και δραστική εμβέλεια γύρω στα 30 χλμ ενάντια σε ένα τυπικό στόχο. Το παλμικό ραντάρ παρακολούθησης λειτουργεί στη συχνότητα J με εμβέλεια από 20 έως 25 χλμ. Τα δύο ραντάρ κατεύθυνσης συχνότητας I κάνουν δυνατή την εκτόξευση δύο πυραύλων συγχρόνως ενάντια σε ένα στόχο, ο καθένας ακολουθώντας διαφορετική συχνότητα για την πρόκληση σύγχυσης στα ηλεκτρονικά αντίμετρα. Μπορεί επίσης να διαθέτει τηλεκάμερα χαμηλού φωτισμού για τον εντοπισμό στόχων σε χαμηλή ορατότητα και ισχυρά αντίμετρα. Ο μέσος όρος πιθανότητας καταστροφής στόχου με ένα πύραυλο είναι 0,7 και το μέσο κατεύθυνσης των πυραύλων είναι η ραδιοζεύξη διοίκησης.

Η βελτιωμένη έκδοση SA-8B παρουσιάστηκε στις αρχές της δεκαετίας του '80, με σημαντικότερη διαφορά τον μεγαλύτερο αριθμό μεταφερόμενων βλημάτων (6), που είναι βελτιωμένης έκδοσης με μεγαλύτερη εμβέλεια και ταχύτητα. Τον τύπο αυτό απέκτησε και ο Ελληνικός Στρατός. Σε σύγκριση με άλλα αντίστοιχα δυτικά συστήματα, το SA-8 συναγωνίζεται σε βεληνεκές το γαλλικό Crotale, ενώ μπορεί να πλήξει στόχους σε μεγαλύτερα υψομετρικά όρια της κατηγορίας του I-HAWK (το οποίο όμως δεν είναι αυτοκινούμενο).

Σε ελληνική υπηρεσία

Τα πρώτα 12 συστήματα ΟSΑ-ΑΚ αποκτήθηκαν δωρεάν από τα αποθέματα του στρατού της πρώην Ανατολικής Γερμανίας και εισήχθησαν στον Ελληνικό Στρατό το 1992. Με τα συστήματα αυτά συγκροτήθηκε και εξοπλίστηκε μία επιπλέον αντιαεροπορική μοίρα, η 182 ΜΚ/Β (Μοίρα Κατευθυνόμενων Βλημάτων) στο Δ' Σώμα Στρατού στη Θράκη.

Το 1998 αγοράστηκαν 20 επιπλέον μεταχειρισμένα συστήματα ΟSΑ-ΑΚΜ από τη Ρωσία, ενώ εκσυγχρονίστηκαν τα αρχικά 12 ΟSΑ-ΑΚ στο επίπεδο ΑΚΜ. Η προμήθεια κόστισε 98.000.000 ευρώ περίπου.

Τα έτη 1999-2000, μετά την παραλαβή των συστημάτων ΤΟR-Μ1, η 182 ΜΚ/Β αντικατέστησε τα συστήματα ΟSΑ-ΑΚ με τα νεοπαραληφθέντα ΤΟR-Μ1. Τα 12 πλεονάζοντα, μαζί με τα επιπλέον 20 συστήματα ΟSΑ-ΑΚΜ, διατέθηκαν στις αντιαεροπορικές μοίρες των μεγάλων νησιών του Ανατολικού Αιγαίου (Λήμνος, Λέσβος, Χίος, Σάμος, Κως, Ρόδος), όπου και συγκροτήθηκαν πρόσθετες αντιαεροπορικές πυροβολαρχίες σε αριθμό ανάλογο του μεγέθους κάθε νησιού. Τα Αντισταθμιστικά Ωφελήματα των ΤΟR-Μ1 περιλαμβάνουν την δωρεάν παραχώρηση 7 εργοστασιακά αξιοποιημένων αντιαεροπορικών συστημάτων ΟSΑ-ΑΚ.

Γ.Ανδρουλάκης - 11 Αυγούστου 2008