Μη Επανδρωμένα Αεροσκάφη (UAV)

Ήδη από τα µέσα της δεκαετίας του '60, τα RPV (Remotely Piloted Vehicle s) και νυν UAV αξιοποιούνται σε αποστολές ISR (Intelligence, Surveillance , Reconnaissance), σχετικά πιο πρόσφατα σε αποστολές ISTAR (Intelligence, Surveillance Target Acquisition and Reconnaissance) και πλέον αξιοποιούνται σε αποστολές κρούσης και µάχης (UCAV Unmanned Combat Air Vehicle). Πέραν των τυπικών αποστολών ISR και παροχής δεδοµένων στόχευσης, τα UAV µπορούν να αξιοποιηθούν σε πλήθος αποστολών, όπως:

  • Αναµετάδοση ηλεκτροµαγνητικών εκποµπών
  • Αποστολές Συνοδείας επανδρωµένων αεροσκαφών
  • Συλλογή ηλεκτροµαγνητικών εκποµπών και τηλεπικοινωνιών (ESM/ELINT και COMINT)
  • Εκτέλεση παρεµβολών (ECM)
  • Ναυτική περιπολία
  • Επιτήρηση εγκαταστάσεων υψηλής στρατηγικής σηµασίας
  • Αποστολές καταστολής αεράµυνας (SEAD)

Επιπλέον τα UAV µπορούν να αποδειχθούν χρήσιµα σε αποστολές σε ειρηνική περίοδο, όπως επιτήρηση δασών κατά την καλοκαιρινή περίοδο, αστυνοµικά καθήκοντα, επιτήρηση λιµένων και δίωξη λαθρεµπορίου. Σε σχέση µε τα επανδρωµένα αεροσκάφη, παρέχουν χαµηλότερο κόστος πρόσκτησης, χαµηλότερο κόστος ανά ώρα πτήσης και κόστος συντήρησης, ευελιξία στη χρήση και µετακίνηση, καθως και µεγαλύτερη διάρκεια πτήσης (αυτονοµία).

Προγράμματα προμήθειας UAV

Η ενοικίαση των ισραηλινών συστημάτων UAV Heron (44.500.000 ευρώ για 4 χρόνια) στόχο έχει να παρέχει συνεχή εικόνα σε Θράκη, Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, αυξάνοντας κατακόρυφα τις δυνατότες συλλογής πληροφοριών, επιτήρησης και στοχοποίησης. Τα δύο ισραηλινά αεροχήματα επιχειρούν από την 135 Σμηναρχία Μάχης στην Σκύρο και ενώ αρχικά σχεδιαζόταν η μονάδα να οργανωθεί στα πλαίσια καθαρά της Πολεμικής Αεροπορίας, το ΓΕΕΘΑ αναθεώρησε και η μονάδα των Heron οργανώνεται επί διακλαδικής βάσεως.

Το Πολεμικό Ναυτικό ανακοίνωσε τον Δεκέμβριο του 2020 την πρόθεσή του για προμήθεια 4 UAV, τα οποία θα αξιοποιηθούν σε μεγάλες μονάδες επιφανείας (φρεγάτες MEKO 200HN). Το πρόγραμμα έχει προϋπολογισμό 25.000.000 και αφορά επί της ουσίας συστήματα καθέτου απονειώσεως. Ο αριθμός των UAV κρίνεται ως ο απολύτως βασικός για τις ανάγκες του Πολεμικού Ναυτικού.

Σε επίπεδο συστημάτων μικρότερων δυνατοτήτων, το ΓΕΣ προχωρεί στην προμήθεια με επείγουσες διαδικασίες διαφόρων συστημάτων που θα καλύψουν επιχειρησιακές ανάγκες των μονάδων. Ήδη ανατέθηκε σύμβαση για 32 drone τύπου ATLAS 204 της ελληνικής ALTUS, έχουν γίνει αποσπασματικές προμήθειες άλλων συστημάτων και βρίσκονται σε εξέλιξη ένας διαγωνισμός για προμήθεια 10 συλλογών drone Τύπου V με 2 αεροχήματα έκαστη και ένας για προμήθεια 5 συλλογών drone Τύπου ΙΙΙ για Ειδικές Επιχειρήσεις.

Τέλος, το ΓΕΕΘΑ επανέφερε στο προσκήνιο την απόκτηση MQ-9 Reaper για την Πολεμική Αεροπορία. Πρόθεση είναι η διερεύνηση της παραχωρήσεως συστήματος από τις ΗΠΑ ώστε ο χρόνος παραλαβής να συρρικνωθεί.

Προγράμματα ανάπτυξης εγχώριων UAV

Παρά το γεγονός πως ο χώρος των UAV έχει γνωρίσει διεθνώς άνθιση και ειδικά στη Τουρκική βιομηχανία, στη χώρα μας δυστυχώς δεν υπήρξε χώρος ανάπτυξης νέων τεχνολογιών. Παρόλα αυτά, τα τελευταία χρόνια υπήρξε σημαντική πρόοδος με την ανάπτυξη και κατασκευή μοντέλων ικανών να περάσουν στο επόμενο βήμα αυτό της μαζικής παραγωγής και αξιοποίησης τους. Για παράδειγμα, η Intracom Defense έχει μεγάλη παρουσία και ενεργό εμπλοκή στον χώρο των Μη Επανδρωμένων Συστημάτων τόσο αέρος όσο και θαλάσσης και η ελληνική εταιρεία δραστηριοποιήθηκε σε:

  • Μη Επανδρωμένα Αεροχήματα που ανήκουν στην κατηγορία τακτικού επιπέδου με βάρος από 150 έως 600 κιλά
  • Επανδρωμένα Σκάφη Επιφανείας που ανήκουν στην κατηγορία harbor με μήκος μικρότερο των 7 μέτρων. Τα παραπάνω έχουν μεγάλη σημασία και αξία για τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις καθώς μπορούν να καλύψουν μια σειρά από ανάγκες

Η Intracom Defense ενεπλάκη στο σύστημα επικοινωνιών μεταξύ του UAV και του σταθμού εδάφους, την κατασκευή του σταθμού εδάφους, το λογισμικό διοίκησης και ελέγχου καθώς και η τελική ολοκλήρωση του συστήματος (δηλαδή η συναρμολόγηση επιμέρους υποσυστημάτων και οι τελικοί έλεγχοι αξιοπιστίας του UAV).

Intracom Defense LOTUS

Το 2020, η Intracom Defense εξασφάλισε μέσω του ευρωπαϊκού προγράμματος European Defense Industrial Development Program (EDIDP) την ανάπτυξη εθνικού UAV. Στις 20 Σεπτεμβρίου του 2019, η εταιρεία σε συνεργασία με τα Υπουργεία Άμυνας Ελλάδας και Κύπρου υπέβαλε πρόταση και κέρδισε χρηματοδότηση με την ονομασία «LOTUS» στο πλαίσιο του παραπάνω ευρωπαϊκού προγράμματος. Σύμφωνα με πληροφορίες, τα Υπουργεία Άμυνας Ελλάδας και Κύπρου έχουν δεσμευτεί βάση του ευρωπαϊκού προγράμματος για την αγορά των συστημάτων UAV και την έναρξη της φάσης παραγωγής. Συνεπώς, είναι πλέον ορατο το ενδεχόμενο η Ελλάδα να αποκτήσει το δικό της εθνικό UAV.

Το χρονοδιάγραμμα ανάπτυξης και παραγωγής εκτείνεται από το 2020 έως το 2024, όπου προβλέπεται η έναρξη παραδόσεων των πρώτων συστημάτων. Συνολικώς, συμμετέχουν 11 οργανισμοί μεταξύ των οποίων εταιρείες και ελληνικά πανεπιστήμια. Τεχνικός συντονιστής και υπεύθυνος ολοκλήρωσης του έργου ύψους 9.698.195 ευρλω είναι η Intracom Defense, ενώ το πρόγραμμα λαμβάνει χρηματοδότηση από την ΕΕ με το ποσό των 8.779.380 ευρώ. Το υπολειπόμενο ποσό θα καλυφθεί από κοινού, από την Ελλάδα και την Κύπρο, σε ποσοστό 85% και 15% αντίστοιχα.

Το πρόγραμμα στοχεύει στην ανάπτυξη ενός πρωτοτύπου τακτικού συστήματος RPAS – Remote Piloted Aircraft System αποτελούμενο από σταθμό εδάφους και αερόχημα με σκοπό την εκτέλεση αποστολών επιτήρησης, αναγνώρισης και στοχοποίησης καθώς και την μεταφορά και άφεση τεσσάρων επιμέρους drones από το κύριο αερόχημα τα οποία θα εκτελούν τις παραπάνω αποστολές με τη υιοθέτηση τεχνολογιών της τεχνητής νοημοσύνης. Οι προδιαγραφές του συστήματος έγιναν σε αγαστή συνεργασία με τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις ώστε να ικανοποιούν στο έπακρο τις ανάγκες τους.

Η κοινοπραξία αποτελείται από τις κάτωθι οντότητες:

  • Intracom Defence Single Member SA (Ελλάδα)
  • Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (Ελλάδα)
  • ALTUS LSA (Ελλάδα)
  • Carbon Fiber Technologies - CFT (Ελλάδα)
  • Πανεπιστήμιο Πατρών (Ελλάδα)
  • Signal Generix (Κύπρος)
  • Cyric (Κύπρος) - GeoImaging (Κύπρος)
  • Embention (Ισπανία)
  • RHEA (Ολλανδία)
  • Εργοστάσιο Τηλεπικοινωνιακών/Ηλεκτρονικών Μέσων - ΕΤΗΜ της Πολεμικής Αεροπορίας

DELAER RX-3

Ο κύριος στόχος του ερευνητικού έργου DELAER είναι ο σχεδιασμός, η ανάπτυξη, η κατασκευή και η δοκιμή πτήσης ενός πρωτοτύπου Unmanned Aerial Vehicle System (UAS), το οποίο θα παρέχει άμεση υποστήριξη σε ελληνικές απομονωμένες περιοχές και νησιά, μέσω της εναέριας παράδοσης σωστικών ειδών. Το σύστημα βασίζεται σε μια μεγάλης κλίμακας, αυτόνομη, νέα πτέρυγα Blended Wing Body (BWB), καθώς και σε ένα φορητό σταθμό ελέγχου εδάφους (GCS). Όπως και στην περίπτωση του RX-1, το RX-3 θα είναι απλά πειραματικό και αν θεωρηθεί ότι το ενδιαφέρον των Ενόπλων Δυνάμεων επικεντρώνεται στο LOTUS, είναι πιθανό το RX-3 να έχει την ίδια τύχη με το RX-1.

Φωτογραφία του DELAER RX-3

Από το 2016 μέχρι σήμερα, το Εργαστήριο Μηχανικής Ρευστών & Στροβιλομηχανών (ΕΜΡΣ) του Τμήματος Μηχανολόγων Μηχανικών του ΑΠΘ, σε συνεργασία με άλλα ελληνικά Πανεπιστήμια και ιδιωτικές εταιρείες, έχει παρουσιάσει τρία μη επανδρωμένα αεροχήματα. Τα RX1, RX-3 και RX-4 δύναται να καλύψουν ένα εύρος αποστολών επιτήρησης, πολιτικής προστασίας, έρευνας και διάσωσης, με αυτονομία στον αέρα από 2 έως και 16 ώρες, με κάθετη απο/προσγείωση, σταθερή πτέρυγα και γεωμετρία blended-wing-body. Στατικό μοντέλο του RX-3 παρουσιάσθηκε το 2018 και εντός του 2021 αναμένεται να πραγματοποιηθεί η πρώτη πτήση του πρωτοτύπου. Ωστόσο, το RX-3 δεν είναι παρά ένα πρόγραμμα στο πλαίσιο της Δράσεως «Ερευνώ Δημιουργώ-Καινοτομώ», συγχρηματοδοτούμενο από ΕΕ και εθνικούς πόρους (ΕΣΠΑ) και η ομάδα που ασχολείται είναι κατά βάση φοιτητές που εργάζονται για το διδακτορικό τους.

Το RX-3 είναι μήκους ατράκτου 2,9 μέτρων και εκπετάσματος 7,2 μέτρων. Το μεικτό βάρος ανέρχεται σε 190 κιλά και δύναται να μεταφέρει οφέλιμο φορτίο (πλην καυσίμου) 50 κιλών. Φέρει κινητήρα Wankel (μη αεροπορικού τύπου) μέγιστης ισχύος 53 ίππων που θα επιτρέπει ανάπτυξη ταχύτητος ταξιδίου 180 χ.α.ώ., ενώ η επιχειρησιακή οροφή ορίζεται σε 6.000 πόδια και η εμβέλεια σε 410 χλμ. Το ωφέλιμο φορτίο του RX-3 μπορεί να υποστηρίξει ένα ευρύ φάσμα ανθρωπιστικών αποστολών (όπως σωσίβιες σχεδίες, ιατρικός εξοπλισμός, παροχές κ.λπ.).

BARRACUDA 747 Multi Mission USV

Η ανάπτυξη και μαζική παραγωγή μη επανδρωμένων σκαφών επιφανείας (Unmanned Surface Vehicles) βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και πολλά χρόνια σε παγκόσμιο επίπεδο.Τα σκάφη αυτά μπορούν να καλύψουν δεκάδες ρόλους, όπως η πόντιση και περισυλλογή ναρκών, ανθυποβρυχιακό αγώνα, προσβολή στόχων επιφανείας, επιτήρηση κ.ο.κ. Παρόλο που η Ελλάδα διαθέτει χιλιάδες χιλιόμετρα ακτογραμμής και πολύ μεγάλο αριθμό των νησιών, χρειάστηκε να φτάσουμε μόλις στο 2018 για να παρουσιαστεί η πρώτη εγχώρια προσπάθεια ανάπτυξης.

BARRACUDA 747 Multi Mission USV

Οι εταιρείες BARRACUDA και ΙNTRACOM, σε συνεργασία με το Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, συμμετείχαν σε πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο της «Προπαρασκευαστικής Δράσης για την Αμυντική Έρευνα». Ένα χρόνο αργότερα, η Ελλάδα συμμετείχε με το μη επανδρωμένο Barracuda 597 SEA RIDER σε άσκηση που πραγματοποιήθηκε στη Μεσόγειο και συγκεκριμένα στον κόλπο του Τάραντα, με αντικείμενο την θαλάσσια επιτήρηση και τις λειτουργίες νηοψίας. Λόγω των κακών καιρικών συνθηκών το ελληνικό μη επανδρωμένο SEARIDER ήταν το μοναδικό που κατάφερε να μεταδώσει ταυτόχρονα πληροφορίες στα πλοία και στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Ναυτικών Επιχειρήσεων στα γραφεία της EDA στις Βρυξέλλες.

Το 2020 η Barracuda με δική της πρωτοβουλία και ίδια κεφάλαια σχεδίασε και κατασκεύασε το νέο μη επανδρωμένο Barracuda 747 Multi Mission με τα παρακάτω χαρακτηριστικά:

  • Διπλή χρήση επανδρωμένο – μη επανδρωμένο
  • Μπορεί να επιχειρήσει με ξεφούσκωτους αεροθαλάμους στα 6 μποφόρ
  • Έχει δυνατότητα επιχειρήσεων στα 7 Beaufort (Μποφόρ) και επιβίωσης στα 9 Beaufort
  • Συμπαγής σχεδιασμός υψηλής τεχνολογίας, που του δίνει λειτουργικές δυνατότητες σκάφους μεγαλύτερου των 12 μέτρων
  • Χαμηλό κέντρο βάρους, μη αναστρέψιμες κλίσεις ακόμη και σε γωνία μεγαλύτερη των 90°
  • Σχεδιασμός εσωτερικού χώρου για εύκολη πρόσβαση και συντήρηση όλων των ηλεκτρονικών μονάδων
  • Αναδιπλούμενο Roll Bar για εύκολη μεταφορά του από C-130, Chinook, Container, trailer κ.λπ.
  • Δεν απαιτείται συμπλήρωση αέρα στους αεροθαλάμους για τουλάχιστον 6 χρόνια
  • Αυτονομία 500 ναυτικά μίλια και μέγιστη ταχύτητα πλεύσης 55 κόμβων

Οι αποστολές που μπορεί να καλύψει το Barracuda 747 Multi Mission είναι παράκτια και υπεράκτια επιτήρηση ISR (Intelligence Surveillance Reconnaissance), η ασφάλεια λιμένων και εγκαταστάσεων, η επιτήρηση εξέδρας πλατφόρμας εξόρυξης πετρελαίου, καθώς και Maritime Interdiction (MIO). Ως MIO χαρακτηρίζονται οι αποστολές καθυστέρησης, παρεμπόδισης, ή και καταστροφής εχθρικών μονάδων (επιφανείας και υποβρυχίων) που είναι καθ’ οδόν για την περιοχή της εξέλιξης των κύριων επιχειρήσεων. Επιπρόσθετα, παρέχει τη δυνατότητα εκτέλεσης αποστολών έρευνας και διάσωσης (SAR), αντιτρομοκρατικού αγώνα (Anti-terror Force Protection), αναμετάδοσης επικοινωνιών και πληροφοριών (Communications relay) και αξιολόγησης καταστροφών μάχης (BDA – Battle Damage Assessment).

Το σκάφος μπορεί να φέρει ελαφριά τορπίλη επιφάνειας για αντιπλοϊκό αγώνα, βομβιδιοβόλο των 40 χιλιοστών, πολυβόλο 12,7 χιλιοστών (50αρι), πολλαπλό εκτοξευτή πυραύλων και ρουκετών, σύστημα εμβολισμού πλοίου με ταυτόχρονη έκρηξη, ειδικό σύστημα καταστροφής ραντάρ, καθώς και σύστημα αυτοκαταστροφής.

Συζήτηση στο forum

Ηλεκτρολόγος Δημήτρης Ανθής