Ελικόπτερο ΑS 332C1 Super Puma

Τα ελικόπτερα Super Ρuma Cοmbat (CSΑR) αποτελούν συμπαραγωγή της EUROCOPTER GROUP-AEROSPATIALE και της DASA. Η σταδιοδρομία τους ξεκινά με την πτήση του πρωτοτύπου Puma που έλαβε χώρα στις 15 Απριλίου του 1965 και μέχρι το 1987 (όταν σταμάτησε η παραγωγή) κατασκευάστηκαν συνολικά 696 ελικόπτερα.

Από το 1974 είχε ήδη ξεκινήσει η ανάπτυξη μιας μεγαλύτερης και βελτιωμένης έκδοσης, του AS-332, αργότερα γνωστού ως Super Puma, τόσο στις πολιτικές όσο και στις στρατιωτικές του εκδόσεις. Ωστόσο, το 1990 η ονομασία των στρατιωτικών εκδόσεων του ελικοπτέρου άλλαξε σε AS-532 Cougar, για να ξεχωρίζουν από το πολιτικό Super Puma. Tο ελικόπτερο αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες εμπορικές επιτυχίες στον τομέα της CSAR, καθώς ένας μεγάλος αριθμός αεροπορικών δυνάμεων του έχουν εμπιστευτεί τις επιχειρήσεις ανάκτησης του προσωπικού τους σε περιόδους κρίσης και μη. Mεταξύ αυτών και η Tουρκία, η οποία διαθέτει 20 Cougar ειδικά διασκευασμένα για την ανάληψη τέτοιων αποστολών.

ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ
Πλήρωμα4 (2 ιπτάμενοι, διασώστης και μηχανικός)
Μήκος18,70 μέτρα
Πλάτος3,76 μέτρα
Ύψος4,94 μέτρα
Βάρος (κενό)4.370 κιλά
Βάρος (μέγιστο)8.600 κιλά
Βάρος (διαμόρφωση SAR)5.415 κιλά
Διάμετρος έλικα15,08 μέτρα
Κινητήρας2 turboprop PRATT AND WHITNEY R-2800
Ισχύς κινητήρας1.877 ίπποι (1.400 kW)
Ταχύτητα310 χ.ΑΩ
Mέγιστος βαθμός ανόδου7 μέτρα / δευτερόλεπτα
Ανώτατη οροφή4.600 μέτρα
Ακτίνα δράσης800 χιλιόμετρα
Αυτονομία3 ώρες και 16 λεπτά
Φωτογραφία Super Puma
Φωτογραφίες: 1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10 - 11 - 12
Έρευνα - Διάσωση Μάχης: 1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7
Πυροσβεστικό Σώμα: 1 - 2

Τα Super Puma είναι ελικόπτερα δικινητήρια, μονού στροφείου, μέσης μεταφορικής ικανότητας και πολλαπλού ρόλου με μεγάλη ευελιξία, αξιοπιστία και επιβιωσιμότητα σε περιβάλλον μάχης. Έχουν την δυνατότητα μεταφοράς 19 στρατιωτών και τριμελούς πληρώματος (διαμόρφωση πολλαπλών ρόλων), 12 ναυαγών και τετραμελούς πληρώματος (SAR), ενώ σε αποστολές αεροδιακομιδής ασθενών μπορούν να φιλοξενηθούν 6 φορεία και 4 επιβάτες (ιατροί, νοσnλευτές). Η έκδοση AS-332C-1 αναφέρεται στη μικρότερη από πλευράς διαστάσεων έκδοση Super Puma, με ολικό μήκος 18,7 μ. (έναντι 17,6 μ. του ΑΒ-205) και διάμετρο κύριου στροφείου 15,6 μ. (έναντι 14,6 μ. στο ΑΒ-205). Το στροφείο αποτελείται από 4 πτερύγια κατασκευασμένα από υαλονήματα και σε αντίθεση με τα υπόλοιπα ελικόπτερα δυτικής σχεδίασης περιστρέφεται δεξιόστροφα με βέλτιστη τιμή περιστροφής τις 265 σ.α.λ.

Εξοπλισμός ελικοπτέρων

Στη διαμόρφωση έρευνας και διάσωσης μάχης (Combat SΑR), το ελικόπτερο που προμnθεύτηκε η Πολεμική Αεροπορία είναι εξοπλισμένο με ραντάρ έρευνας επιφανείας-καιρού Βendix RDR-1500Β, μέγιστης εμβέλειας 160 ναυτικών μιλίων, με έγχρωμn οθόνn συνθετικής απεικόνισης στο κέντρο του πίνακα οργάνων, ραντάρ ντόπλερ RDΝ-85, σύστημα ναυτιλίας Litton 1000, το οποίο συνδυάζει αδρανειακή μονάδα (ΙΝS) με δέκτη παγκόσμιας αναφοράς θέσης GΡ5, σύστημα διακρίβωσης ταυτότητας φίλιου ή εχθρού ΙFF τύπου ΑΡΧ-100, συσκευές ασυρμάτου V/UΗF-ΑΜ-FM ARC-210 και σύστημα αυτόματnς εύρεσης Θέσης ναυαγοσωστικού πομπού ΑDF-60Α (Αυtοmatic Directiοn Finder).

Το σύστημα ναυτιλίας έχει αναβαθμιστεί με την προσθήκη ενός ενσωματωμένου GΡS, ενώ συνεργάζεται άμεσα και με το ραντάρ ντόπλερ που φέρει το ελικόπτερο. Έτσι, το ελικόπτερο μπορεί να επιχειρεί σε συνθήκες νύχτας και σε πολύ χαμηλό ύψος με μεγάλη ακρίβεια και πλήρη αυτονομία με τη συνεργασία του αυτόματου πιλότου. Ένα από τα βασικά συστήματα με τα οποία πρόκειται να εφοδιαστούν τα νέα ελικόπτερα CSΑR είναι οι συσκευές PLS (Ρersonal Lοcating System), οι οποίες θα μπορούν να επικοινωνούν με τους νέους ασυρμάτουςεντοπισμού θέσης που θα είναι εφοδιασμένοι όλοι οι χειριστές της ΠΑ στο προσεχές μέλλον. Το ελικόπτερο φέρει FLIR τύπου Chlio της Τhales, το οποίο είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικό έχοντας εμβέλεια που ξεπερνάει σε αρκετές περιπτώσεις τα 15 μίλια ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες.

Στα συστήματα διάσωσης του ελικοπτέρου έχει προστεθεί ένα δεύτερο βίντσι, ηλεκτρικό, αποτελώντας εφεδρικό σύστημα σε περίπτωση βλάβης του υδραυλικού. Η ανυψωτική ικανότητα του μηχανισμού αυτού, που φέρει συρματόσχοινο 75 μέτρων, είναι 272 κιλά. Τα ελληνικά ελικόπτερα φέρουν και διάταξn πλωτήρων έκτακτnς ανάγκης, για την περίπτωση αναγκαστικής προσθαλάσσωσης, οι οποίοι αναπτύσσονται εντός δυόμισι δευτερολέπτων από τη στιγμή της επαφής τους με την υδάτινη επιφάνεια. , εκτός της βαφής παραλλαγής, στην πρόσθετη δεξαμενή καυσίμου στην άτρακτο, για την επίτευξη μεγαλύτερnς εμβέλειας, αλλά και στη δυνατότητα τοποθέτησης προσθαφαιρούμενων πλακών θωράκισης kevlar σε κόκπιτ, κινητήρες και θάλαμο επιβατών.

Σε ελληνική υπηρεσία

Η Ελλάδα έχει προμηθευτεί ελικόπτερα Super Puma σε διαμόρφωση SAR και CSAR για τις ανάγκες του Λιμενικού και της Πολεμικής Αεροπορίας αντίστοιχα. Τα τελευταία, αν και δεν διαφέρουν στα βασικά τους χαρακτηριστικά από την απλή έκδοση ΑS 332C1, διαθέτουν μία σειρά από νέα αναβαθμισμένα συστήματα, όπως θωράκιση στα πλαϊνά τοιχώματα της ατράκτου στον χώρο της καμπίνας και στις θέσεις του κυβερνήτη / συγκυβερνήτη, ενώ το ίδιο έχει εφαρμοστεί και στη βάση του κύριου στροφείου για την προστασία του υδραυλικού συστήματος.

Στο εσωτερικό, ενώ το πιλοτήριο του ελικοπτέρου παραμένει το ίδιο, ο φωτισμός των αναλογικών οργάνων είναι πλέον συμβατός με διόπτρες νυχτερινής όρασης NVG. Έτσι, οι χειριστές των νέων ελικοπτέρων ήταν από τους πρώτους στην ΠΑ που θα αξιοποιήσουν αυτήν τη δυνατότητα σε νυχτερινές επιχειρήσεις. Ο εξοπλισμός αυτός προέρχεται από την εμπειρία της Γαλλικής Αεροπορίας, η οποία συνέστησε για πρώτη φορά γραφείο CSΑR το 1998. Αυτός είναι ο λόγος που την επιχειρησιακή εκπαίδευση των ελληνικών πληρωμάτων στις αποστολές CSΑR ανέλαβε η Γαλλική Αεροπορία. Εξωτερικά, τα ελικόπτερα είναι βαμμένα σε νέα παραλλαγή χρωμάτων σε γκρι-γαλάζιο.

Η αρχική προμήθεια 4 ελικοπτέρων SAR Super Puma πραγματοποιήθηκε το καλοκαίρι του 1998, με το κόστος του προγράμματος να ανέρχεται σε περίπου 18,5 δις δραχμές. Κατά το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε μέχρη την παραλαβή τους, ολοκληρώθηκε μία σειρά από εργασίες προσαρμογής και αναβάθμισης της υποδομής των εγκαταστάσεων της 358 ΜΕΔ στην Ελευσίνα. Στις 16 Δεκεμβρίου 2004 πραγματοποιήθηκε η επίσημη παρουσίαση και τελετή ένταξης των 2 πρώτων ελικοπτέρων, που αγοράστηκαν από το υπουργείο εμπορικής ναυτιλίας για λογαριασμό του Λιμενικού Σώματος. Κύρια αποστολή τους είναι οι αεροδιακομιδές, οι αποστολές έρευνας και διάσωσης και έρευνας και διάσωσης μάχης, ενώ επανδρώθηκαν από έξι χειριστές της 358 ΜΕΔ που μετέβησαν στη Γαλλία (Marignane) για εκπαίδευση ενός μηνός. Για την επιλογή τους τέθηκε μεταξύ άλλων και ο περιορισμός της κατ' ελάχιστον διαθέσιμης πτητικής εμπειρίας άνω των 1.000 ωρών σε δικινητήριο ελικόπτερο (Bell 212).

Το ενδέκατο και δωδέκατο ελικόπτερο Super Puma παραλήφθηκε το 2011 και 2012 αντίστοιχα, ολοκληρώνοντας ένα κύκλο παραγγελιών που είχε ανοίξει πρακτικά το 1999 και συνεχίστηκε μέσα στην δεκαετία του 2000. Τα δυο ελικόπτερα αποτελούν άσκηση προαίρεσης παλαιότερων παραγγελιών και αντικατάσταση άλλων Super Puma που παραδόθηκαν σε διαμόρφωση Medevac για τις ανάγκες των Ολυμπιακών Αγώνων. Πιο συγκεκριμένα, τον Ιούνιο του 2004 το ελληνικό κράτος παρέλαβε δύο ελικόπτερα του τύπου με διαμόρφωση ασθενοφόρου και πλήρη ιατρικό εξοπλισμό για την παροχή βοήθειας των μεταφερόμενων τραυματιών/ ασθενών (αναπνευστικές συσκευές, απινιδωτές, συσκευές αναρρόφησης υγρών, εξωτερικούς βηματοδότες και συστήματα μέτρησης ζωτικών παραμέτρων).

Η αγορά των δύο ελικοπτέρων έγινε από την Πολεμική Αεροπορία για λογαριασμό του Υπουργείου Υγείας, γιατί έτσι μόνο θα μπορούσαν να παραληφθούν άμεσα ενεργοποιώντας προαίρεση που υπήρχε από την παλαιότερη αγορά των Super Puma. Τα κονδύλια για τον εξοπλισμό των δύο ελικοπτέρων - ασθενοφόρων καλύφθηκαν από το Υπουργείο Υγείας το οποίο μάλιστα ανέλαβε την υποχρέωση να χρηματοδοτήσει αργότερα την αγορά δυο ελικοπτέρων για την Πολεμική Αεροπορία.

Τα δύο ελικόπτερα εντάχθηκαν στο δυναμικό της 358 Μοίρας Έρευνας -Διάσωσης, μαζί με τα υπόλοιπα 8 του ιδίου τύπου, που χρησιμοποιούνται σε καθήκοντα SAR. Στη συνέχεια όμως και λόγω των μεγάλων αναγκών σε Έρευνα – Διάσωση, ο ιατρικός εξοπλισμός αφαιρέθηκε και αποθηκεύτηκε στην 112 ΠΜ, ενώ τα Super Puma ανέλαβαν καθήκοντα SAR για την ΠΑ.

24 Αυγούστου 2005