Ελληνική Βιομηχανία Οχημάτων (ΕΛΒΟ)

Η Ελληνική Βιομηχανία Οχημάτων ιδρύθηκε το 1972 με την επωνυμία ΣΤΑΓΕΡ Ελλάς ΑΒΕ, με σκοπό την παραγωγή φορτηγών, τρακτέρ και κινητήρων.

Η εταιρεία έχει παράξει πολιτικά και στρατιωτικά οχήματα χρησιμοποιώντας την τεχνογνωσία εταιρειών διεθνούς κύρους, όπως οι Mercedes Benz, Νeoplan, Scania, Steyer και Man. Είναι ο κύριος προμηθευτής στρατιωτικών οχημάτων των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και έχει αποκτήσει την πιστοποίηση του Συστήματος Διαχείρισης Ποιότητας, σύμφωνα με το σύνολο των απαιτήσεων του Ευρωπαϊκού Προτύπου ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 9001: 2000.

Φωτογραφία των εγκαταστάσεων της ΕΛΒΟ

Ιδιοκτησιακό καθεστώς ΕΛΒΟ

Τη δεκαετία του 1980, ο έλεγχός της πέρασε στο ελληνικό Δημόσιο και η εταιρεία απόκτησε τη σημερινή ονομασία της ΕΛΒΟ. Έπειτα από διεθνή διαγωνισμό τον Αύγουστο του 2000, η κοινοπραξία των εταιρειών Μυτιληναίος και ΜΕΤΚΑ αποκτούν το 43% του μετοχικού κεφαλαίου της και το μάνατζμεντ. Τον Δεκέμβριο του 2001 πραγματοποιείται αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου κατά 5.600.000.000 δραχμές και η συμμετοχή του ομίλου Μυτιληναίου αυξάνεται σε 47,5%. Πρόκειται για την πρώτη μιας σειράς αυξήσεων του μετοχικού κεφαλαίου που θα πραγματοποιηθούν ως το 2006, με στόχο τα 20.000.000.000 δρχ.

Το 2001, ένα χρόνο μετά την εξαγορά της εταιρείας από τον όμιλο Μυτιληναίου, η εταιρεία πέρασε στην κερδοφορία και κατέγραψε κέρδη της τάξεως των 780 εκατ. δρχ., με τον τζίρο της να παραμένει στα ίδια σχεδόν επίπεδα. Η εξέλιξη αυτή, που τροφοδότησε προσδοκίες ότι η ΕΛΒΟ θα γύριζε σελίδα και θα μεταμορφωνόταν σε μια εταιρεία βιώσιμη και κερδοφόρα δεν διατηρήθηκε. Από το 2004, οι παραγγελίες για οχήματα που έπαιρνε η εταιρεία από τον ευρύτερο δημόσιο τομέα λιγόστευαν ολοένα και περισσότερο, με αποτέλεσμα οι 1.000 εργαζόμενοι να περιοριστούν σταδιακά στους 600.

Τον Σεπτέμβριο 2020, μετά από 4 άγονους διαγωνισμούς από το 2014, ανακοινώθηκε η πώληση της ΕΛΒΟ στην ισραηλινή κοινοπραξία Naska Industries – SK Group Ltd, Plasan Sasa Ltd και την εταιρεία Αριστείδη – Ανάργυρο Γλύνη. Είχε προηγηθεί η βελτίωση της οικονομικής προσφοράς για την απόκτηση της υπό εκποίηση βιομηχανίας στα 3.000.000 ευρώ (!!!). Το Ελληνικό Δημόσιο θα εισπράξει επίσης πάνω από 25.000.000 ευρώ από φόρους και ασφαλιστικές εισφορές κατά την διάρκει αυλοποίησης του συμφωνημένου σχεδίου επενδύσεων. Μελλοντικά, το συνολικό ποσό που αναμένεται να εισρρεύσει στην ΕΛΒΟ και στην Ελληνική οικονομία αναμένεται να ξεπεράσει τα 90.000.000 ευρώ, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές. Επίσης το Ελληνικό Δημόσιο έχει το δικαίωμα να μπει στη νέα ΕΛΒΟ μετά από μια τριετία με ποσοστό 21%.

Με βάση το επιχειρηματικό σχέδιο που έχει καταθέσει ο επενδυτής, προβλέπεται η σταδιακή πρόσληψη νέου προσωπικού 600 ατόμων, αναβάθμιση των υπαρχουσών δομών, αγορά νέου εξοπλισμού και επέκταση της δραστηριότητας και σε μη στρατιωτικά οχήματα. Κύριος στόχος των ισραηλινών επιχειρηματιών είναι να αποκτήσουν τα προϊόντα τους Ευρωπαϊκό και ΝΑΤΟικό «διαβατήριο» ώστε να εξάγονται με μεγαλύτερη επιτυχία στην διεθνή αγορά. Η ισραηλινή Plasan κατασκευάζει ήδη δύο οχήματα το Guarder και το SandCat, τα οποίο -αν και έχουν εξαιρετικά μικρή απήχηση εντός και εκτός Ισραήλ- φημολογείται ότι η προμήθειά τους από τον ελληνικό στρατό θα αποτελέσει την 'προίκα' του ελληνικού δημοσίου γπρος τους επενδυτές.

Γραμμή παραγωγής Leopard 2 στη Σίδνο

Κυριότερα προγράμματα ΕΛΒΟ

Ανάμεσα στα σημαντικότερα προγράμματα της εταιρείας περιλαμβάνεται η συναρμολόγηση του άρματος μάχης Leopard 2GR και ο εκσυγχρονισμός αρμάτων και άλλων οχημάτων.

Από το 2005 η ΕΛΒΟ δεν έχει πάρει παρά ελάχιστες παραγγελίες για οχήματα από τον Ελληνικό Στρατό, ο οποίος είναι και ο βασικός της πελάτης. Η τελευταία μεγάλη παραγγελία σε τζιπ του Ελληνικού Στρατού (περίπου 2.500) ολοκληρώθηκε το 2004 και έκτοτε δεν δόθηκε καμία άλλη. Το 2006, μάλιστα, η ΕΛΒΟ αποκλείστηκε από διαγωνισμό του ΟΑΣΑ για την προμήθεια 300 λεωφορείων, από τα οποία τα 100 ήταν αρθρωτά.

Η ΕΛΒΟ διαθέτει μεγάλη ακίνητη περιουσία, καθώς οι εγκαταστάσεις της στη βιομηχανική περιοχή της Θεσσαλονίκης εκτείνονται σε μια έκταση 270 στρεμμάτων, με καλυμμένη επιφάνεια 60.000 τετραγωνικά μέτρα. Επίσης θα πρέπει να σημειωθεί ότι η ΕΛΒΟ διαθέτει πιστοποιημένη γραμμή συναρμολόγησης αρμάτων μάχης Leopard και σταθμό διαγνωστικών και συντήρησής τους. Έχει σημαντικό εξοπλισμό και δικαιώματα πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας, όπως το σήμα και ο διακριτικός τίτλος «ΕΛΒΟ», αλλά και σημαντική τεχνογνωσία, σχέδια, άδειες και πατέντες.

Οικονομικά αποτελέσματα σε χιλιάδες ευρώ

H οικονομική κατάσταση της εταιρείς είναι ιδιαίτερα δυσχερής. Η υποαπασχόληση εντός του 2008 άγγιξε το 90% των περίπου 700 εργαζομένων της και τις κατά καιρούς κυβερνητικές δεσμεύσεις περί της ανάθεσης καινούριων προγραμμάτων να παραμένουν ανεκπλήρωτες.

ΕτοςΕργασίεςΕξαγωγέςΑποτέλεσμαΕργαζόμενοι
2009-20.000600
200840.600-15.000700
200783.000-1.000700
2003175.40015.20021.900969
2002123.60013.5008.700965
2001144.0004.9002.300995
2000159.2002.900-16.6001025
1999176.000260-3.1001062

Η ΕΛΒΟ έχει περάσει σήμερα στη λίστα των ζημιογόνων επιχειρήσεων καταγράφοντας το 2008 ζημιές 15 εκατ. ευρώ, οι οποίες για το 2009 αναμένεται να ανέλθουν στα 18 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, τα συσσωρευμένα χρέη της εταιρείας ανέρχονται στα 80 εκατ. ευρώ. Με αυτά τα δεδομένα το μέλλον της είναι αβέβαιο και το μόνο που της μένει είναι να δεχτεί ενέσεις βιωσιμότητας με νέες παραγγελίες από το κράτος και ειδικά από το υπουργείο Εθνικής Άμυνας.

Υπενθυμίζεται ότι η εταιρεία βρίσκεται σε καθεστώς ειδικής εκκαθάρισης από τις 16 Φεβρουαρίου του 2014, με απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης μετά από αίτημα του Ελληνικού Δημοσίου, το οποίο την επιχορήγησε το 2014 με το ποσό των 13 εκατ. ευρώ για την ολοκλήρωση της εκτέλεσης συμβάσεων έργου με το ΓΕΣ και για την επίτευξη της ειδικής εκκαθάρισης εν λειτουργία τον Ιανουάριο του 2014. Η ΕΛΒΟ κουβαλάει υποχρεώσεις της τάξεως των 85,4 εκατομμυρίων ευρώ και σωρευμένες ζημίες 170,3 εκατομμυρίων ευρώ, ενώ οι 330 τελευταίοι εργαζόμενοι στην εταιρεία έχουν μεταταχθεί σε άλλες θέσεις στο Δημόσιο.

Η εταιρεία έχει παύσει την παραγωγική λειτουργία της από το έτος 2017, με αποτέλεσμα τα περιουσιακά στοιχεία της, λόγω της αχρηστίας, να απαξιώνονται. Εάν η ΕΛΒΟ παρέμενε έτσι, το Δημόσιο θα έπρεπε να συνεχίσει να καταβάλλει την εκ του νόμου ετήσια επιχορήγηση της εταιρείας καθ’ όλη τη διάρκεια της ειδικής εκκαθάρισης, ύψους άνω των 4 εκατ. ευρώ κάθε έτος.

19 Ιανουαρίου 2003