Επαγγελματίες οπλίτες

Ο αριθμός των Επαγγελματιών Οπλιτών καθορίζεται με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Άμυνας και Οικονομικών, και δεν μπορεί να υπερβαίνει τους 25.000 συνολικά. Σε πρώτη φάση αναμένεται η πρόσληψη 5.000 ΕΠΟΠ, αλλά στο μέλλον ο αριθμός θα αυξηθεί σημαντικά. Οι επαγγελματίες οπλίτες κατατάσσονται με το βαθμό του Στρατιώτη - Ναύτη - Σμηνίτη και κατανέμονται στα Όπλα - Σώματα και είδικότητες του Κλάδου των Ενόπλων Δυνάμεων όπου ανήκουν ή στα Κοινά Σώματα

Στρατιώτες

Προσόντα ΕΠΟΠ

Σε γενικές γραμμές, οι υποψήφιοι θα πρέπει να...

  • έχουν ελληνική ιθαγένεια
  • έχουν συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας τους και να μην υπερβαίνουν το 30ο
  • έχουν ανάστημα 1,65μ. (άνδρες και γυναίκες)
  • έχουν γραμματικές γνώσεις που θα καθορίζονται κατά ειδικότητα με απόφαση του ΥΕΘΑ και να μην είναι κατώτερες του Απολυτηρίου Γυμνασίου
  • είναι ικανοί πρώτης (Ι/1) ή δεύτερης (Ι/2) κατηγορίας
  • έχουν λευκό ποινικό μητρώο
  • μην έχουν εκπέσει ή υποβιβασθεί του βαθμού τους
  • έχουν, όσοι ήδη υπηρετούν, θετική εισήγηση από τον τελευταίο Διοικητή τους

Δεν μπορούν να καταταγούν ως ΕΠΟΠ όσοι:

  • εκπλήρωσαν άποπλη θητεία ή εναλλακτική πολιτική-κοινωνική υπηρεσία
  • είναι πρώην Υπαξιωματικοί, που ενώ υπηρετούσαν όσοι μόνιμοι ή εθελοντές παραιτήθηκαν ή απολύθηκαν για οποιαδήποτε αιτία
  • έχουν καταδικαστεί αμετάκλητα για κακούργημα και σε οποιαδήποτε ποινή για κλοπή, απάτη, υπαιξέρεση, εκβίαση, πλαστογραφία, ψευδή βεβαίωση, ψευδορκία, ψευδή ανώμοτη κατάθεση, δωροδοκία, καταπίεση, απιστία περί την υπηρεσία, ψευδή καταμήνυση, συκοφανιτκή δυσφήμιση, παράβαση καθήκοντος, ανυποταξία, λιποταξία, καθώς και για οποιοδήποτε έγκλημα κατά της γενετήσιας ελευθερίας ή οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής ή της νομοθεσίας περί ναρκωτικών, λαθρεμπορίας, όπλων, πυρομαχικών και τυχερών παιχνιδιών.
  • έχουν παραπεμφθεί αμετάκλητα για κακούργημα ή οποιοδήποτε πλημμέλημα της προηγούμενης υποπαραγράφου, ακόμα και αν το αδίκημα έχει παραγραφεί.

Υποχρεωτική παραμονή

Οι Επαγγελματίες Οπλίτες αναλαμβάνουν επταετή υποχρέωση παραμονής στις Ένοπλες Δυνάμεις, εκτός και αν γίνει δεκτή αίτηση παραίτησής τους. Μετά τη συμπλήρωση της 7ετούς υπηρεσίας, μπορούν να μονιμοποιηθούν με το βαθμό που φέρουν, εφόσον:

  • επιτύχουν σε γραπτές εξετάσεις δοκιμασίας και
  • κριθούν για μονιμοποίηση από τα αρμόδια Συμβούλια Κρίσεων, τα οποία λαμβάνουν υπόψη και τις εισηγήσεις των Διοικητών

Βαθμοί και προαγωγές ΕΠΟΠ

Οι Επαγγελματίες Οπλίτες προάγονται μέχρι το βαθμό του Αρχιλοχία ανάλογα με τα χρόνια υπηρεσίας και του Ανθυπασπιστή μόνο για ανδραγαθεία. Οι προαγωγές καθορίζονται ως εξής:

  • Οι ΕΠΟΠ προάγονται στο βαθμό του Δεκανέα με την συμπλήρωση 1 ετών από την κατάταξή τους εάν έχουν ήδη υπηρετήσει τη στρατιωτική τους θητεία, ή 2 ετών εάν δεν έχουν υπηρετήσει
  • Οι Δεκανείς προάγονται στο βαθμό του Λχία με την συμπλήρωση 8 ετών στο βαθμό του Δεκανέα
  • Οι Λοχίες προάγονται στο βαθμό του Επιλοχία με την συμπλήρωση 8 ετών στο βαθμό του Λοχία
  • Οι Επιλοχίες προάγονται στο βαθμό του Αρχιλοχία με την συμπλήρωση 8 ετών στο βαθμό του Επιλοχία

Μισθολογική προαγωγή ΕΠΟΠ

Οι Επαγγελματίες Οπλίτες με την κατάταξή τους λαμβάνουν μισθό Λοχία μη Παραγωγικής Σχολής, ενώ η μισθολογική τους κλίμακα διαμορφώνεται ανάλογα με τα έτη υπηρεσίας ως εξής:

  • με την συμπλήρωση τριών (3), οκτώ (8), δεκατεσσάρων (14), δεκαοκτώ (18), είκοσι δύο (22), είκοσι πέντε (25), και είκοσι εννέα (29) ετών συνολικής πραγματικής υπηρεσίας, προάγονται μισθολογικά στους βαθμούς Επιλοχία, Αρχιλοχία, Ανθυπασπιστή, Ανθυπολοχαγού, Υπολοχαγού, Λοχαγού και Ταγματάρχη αντιστοίχως.
  • με την συμπλήρωση πέντε (5), έντεκα (11), δεκατέξι (16), είκοσι (20), είκοσι επτά (27), και τριάντα ένα (31) έτη συνολικής πραγματικής υπηρεσίας, λαμβάνουν τα 2/3 της διαφοράς του βασικού μισθού του Επιλοχία και Αρχιλοχία, Αρχιλοχία και Ανθυπασπιστή, Ανθυπασπιστή και Ανθυπολοχαγού, Ανθυπολοχαγού και Υπολοχαγού, Ταγματάρχη και Λοχαγού, Αντισυνταγματάρχη και Ταγματάρχη αντιστοίχως.

Σε τιμές 2002, ο μισθός των Επαγγελματιών Οπλιτών από την ημερομηνία κατάταξης τους μέχρι και το 3ο έτος της θητείας τους ανέρχεται στο ποσό των 857,9 ευρώ (ακαθάριστα) ή 725,59 ευρώ (καθαρά). Για τα επόμενα δύο χρόνια ο μισθός τους ανέρχεται στο ποσό των 988,68 ευρώ (ακαθάριστα) ή 816,36 ευρώ (καθαρά) και από το 5ο έως το 7ο έτος σε 1031,14 ευρώ (ακαθάριστα) ή 845,86 ευρώ (καθαρά). Τέλος καθιερώθηκε αποζημίωση 4 ημερών ανά μήνα καθώς ως επίδομα επιχειρησιακής ετοιμότητας, για εκείνους που υπηρετούν σε Μονάδες που δικαιολογείται η καταβολή τους (Εβρος - νησιά). Αυτό εταφράζεται σε μία επιπλέον μηνιαία καταβολή της τάξεως των 100 ευρώ περίπου.

Ασφάλεια και σύνταξη ΕΠΟΠ

Αλεξιπτωτιστής

Οι Επαγγελματίες Οπλίτες υπάγονται για τα 10 πρώτα χρόνια εθελοντικής υπηρεσίας στην ασφάλιση του Κλάδου Συντάξεων του Ι.Κ.Α. και του Ι.Κ.Α. - Τ.Ε.Α.Μ., ενώ για την υγειονομική τους περίθαλψη, καλύπτονται από το Δημόσιο. Με την ονιμοποίησή τους καθίστανται μέτοχοι των Μετοχικών Ταμείων και των Ταμείων Αλληλοβοηθείας των Κλάδων των Ενόπλων Δυνάμεων. Ο χρόνος ασφάλισής τους στο ΙΚΑ και στο Ι.Κ.Α. - Τ.Ε.Α.Μ συνυπλογίζεται, σύμφωνα με τις διατάξεις της διαδοχική ασφάλισης.

Το δικαίωμα λήψης εφάπαξ βοηθήματος, θεμελειώνεται μετά τη συμπλήρωση είκοσι πέντε (25) ετών πραγματικής υπηρεσίας.

Αποζημίωση

Οι Επαγγελματίες Οπλίτες που απολύονται από τις Ένοπλες Δυνάμεις μετά την ολοκλήρωση της 7ετούς αρχικής υπηρεσίας τους, δικαιούνται εφάπαξ αποζημίωση, που καθορίζεται στο διπλάσιο των ετών υπηρεσίας επί τις αντίστοιχες μηνιαίες αποδοχές που λαμβάνουν κατά την απόλυσή τους. Την ίδια αποζημίωση δικαιούνται και τα μέλη της οικογενείας του ΕΠΟΠ που αποβιώνει κατά την διάρκεια της υπηρεσίας του. Όσοι απολύονται μετά την ευδόκιμη συμπλήρωση της 7ετούς υποχρέωσης παίρνουν εφάπαξ αποζημίωση ίση με το διπλάσιο των ετών υπηρεσίας επί τις αντίστοιχες μηνιαίες αποδοχές που λαμβάνουν κατά την απόλυσή τους.

Απόλυση ΕΠΟΠ

Οι Επαγγελματίες Οπλίτες απολύονται στις ακόλουθες περιπτώσεις:

  • όταν λήξει η 7ετής αρχική υποχρέωσή τους και εφόσον δεν υποβάλλουν αίτηση μονιμοποίησης
  • αν καταδικαστούν αμετακλήτως σε κάθειρξη ή σε φυλάκιση
  • αν στερηθούν αμετακλήτως τα πολιτικά τους δικαιώματα
  • αν κριθούν ακατάλληλοι από τα αρμόδια Συμβούλια Κρίσεων
  • αν λάβουν αναρρωτική άδεια παραπάνω από 12 μήνες ή νοσηλευθούν για το ίδιο χρονικό διάστημα εντός μίας πενταετίας ή εφόσον η αναρρωτική άδεια και νοσηλεία συσωρευτικώς συμπληρώνει το παραπάνω χρονικό διάστημα εντός πενταετίας.
  • αν κριθούν για λόγους υγείας ανίκανοι για την ενεργό υπηρεσίας στις Ένοπλες Δυνάμεις
  • όταν υποβάλλουν παραίτηση (μετά την πάροδο τριετίας) και αυτή γίνει αποδεκτή από τα αρμόδια Συμβούλια
  • οι ΕΠΟΠ, με την πάροδο πενταετούς πραγματικής υπηρεσίας κρίνονται από τα αρμόδια Συμβούλια και αφόσον παρουσιάζουν ουσιώδεις ελλείψεις ή έχουν υποπέσει σε σοβαρά παραπτώματα

Μεταθέσεις

Για τους επαγγελματίες οπλίτες θεσμοθετείται ένα σφιχτό σύστημα μεταθέσεων, που προβλέπει μεταθέσεις σε μονάδες της πρώτης γραμμής για τα πρώτα επτά χρόνια της καριέρας τους στο στρατό, εκτός και εάν πρόκειται για γυναίκες που μπορούν να βρεθούν σχετικά σύντομα σε μια θέση γραφείου. Στο στρατό ξηράς σχεδόν όλοι θα βρεθούν να υπηρετούν στα σύνορα, και αυτό που ωθεί τους περισσότερους να υποβάλουν αίτηση πρόσληψης είναι η ανεργία. Στο ναυτικό οι θέσεις καλύπτονται με δυσκολία, καθώς προορίζονται για υπηρεσία στα καράβια αντικαθιστώντας τους ναύτες. Η αεροπορία αποτελεί τον κλάδο πρώτης επιλογής, όμως δεν έχει πολλές μονάδες στα σύνορα και οι θέσεις είναι λίγες.

Η επιλογή του στρατού να υπηρετούν οι ΕΠΟΠ στα νησιά και τον Εβρο φαίνεται να τηρείται, αφού με διαταγές ορίζεται ότι σκοπός των μεταθέσεων των ΕΠΟΠ είναι η αύξηση της ισχύος. Έτσι, ακόμη και μετά τα πρώτα επτά χρόνια υπηρεσίας τους θα παίρνουν μετάθεση σε συγκεκριμένες θέσεις που προβλέπονται από τους πίνακες οργανώσεως. Εξαίρεση από τον κανόνα αποτελεί το γυναικείο φύλο, που έχει ειδικότητες διοικητικής μέριμνας. Υπηρετούν σε θέσεις υποστήριξης των κλάδων και στα κοινά σώματα των ενόπλων δυνάμεων. Μόνο όταν συμπληρώσουν 10 έως 15 χρόνια μπορούν οι άντρες να καταλάβουν ανάλογες θέσεις.

Οι περιορισμοί στις μετάθεσεις συνοψίζονται ως εξής:

  • Καλύπτουν μόνο επιχειρησιακές θέσεις και τεχνικές ειδικότητες
  • Βασικό κριτήριο μετάθεσης είναι η ειδικότητα. Απαγορεύεται να υπηρετούν σε θέση που δεν προβλέπεται
  • Απαγορεύεται να καλύπτουν θέσεις πολιτικού προσωπικού ή άλλου προσωπικού διαφορετικής ειδικότητας
  • Μετατίθενται κατά προτεραιότητα σε μονάδες των ΑΣΔΕΝ, ΣΔΑΕΕ και Δ' ΣΣ ή όπου επιβάλλεται από την ειδικότητά τους (Hawk, ειδικές δυνάμεις).
  • ΕΠΟΠ με νοσηλευτική ή παραϊατρική ειδικότητα υπηρετούν για δύο χρόνια σε νοσοκομεία (401 ΓΣΝΑ και 424 ΓΣΝΕ
  • Οι ΕΠΟΠ, τέλος, δεν μπορούν να υπηρετούν σε μονάδα στην οποία ο διοικητής είναι πρώτου βαθμού συγγενής τους. Μπορεί, πάντως, να λαμβάνεται υπόψη για την πρώτη μετάθεση η εντοπιότητα και ο τόπος διαμονής τους

Μπορούν να συμμετάσχουν σε ειρηνευτικές αποστολές μόνο όταν:

  • Εχουν ήδη κάνει στρατιωτική θητεία, έξι μήνες μετά τη βασική και την ειδική εκπαίδευση
  • Εάν δεν έχουν υπηρετήσει φαντάροι, ένα χρόνο μετά τη βασική και την ειδική εκπαίδευση

Υπηρεσίες που εκτελούν

ο αριθμός των υπηρεσιών που θα εκτελούν οι ΕΠΟΠ κάθε μήνα καθορίζεται κατά την κρίση των διοικητών των Μονάδων που υπηρετούν, μετά από έγκριση των προϊστάμενων σχηματισμών, ανάλογα με:

  • Τη δύναμη σε προσωπικό και μέσα των Μονάδων και των Υπηρεσιών που υπηρετούν
  • Την έκταση των υποχρεώσεων ασφαλείας των Μονάδων ή της Υπηρεσίας που υπηρετούν πιθανή διάθεση προσωπικού, ειδικές συνθήκες, αποστολές κ.λπ.)
  • Τον αριθμό των υπηρεσιών των ομοιοβάθμων στρατεύσιμων οπλιτών
  • Την οικογενειακή κατάσταση των Επαγγελματιών Οπλιτών

Οι υπηρεσίες τους έχουν καθοριστεί επακριβώς και σε γενικές γραμμές είναι ανάλογες σε αριθμό και είδος με αυτό των Μόνιμων Υπαξιωματικών, ΕΜΘ, ΕΠΥ στην ίδια Μονάδα. Ειδικότερα μέχρι τη συμπλήρωση του απαραίτητου χρόνου προαγωγής στο βαθμό του Δεκανέα (1 ή 2 χρόνια ανάλογα) εκτελούν υπηρεσίες όμοιες με αυτές που εκτελούν οι ομοιόβαθμοί τους κληρωτοί οπλίτες και προβλέπονται από τους στρατιωτικούς κανονισμούς. Μετά την προαγωγή τους στο βαθμό του Δνέα μέχρι και Αρχιλοχία, εκτελούν όλες τις υπηρεσίες που προβλέπονται για τους Υπαξιωματικούς (Μόνιμους, ΕΜΘ, ΕΠΥ). Το ωράριο εργασίας που θα ακολουθούν οι Επαγγελματίες Οπλίτες (πλην αυτών που εκτελούν υπηρεσία) θα είναι ίδιο με αυτό των Μονίμων Υπαξιωματικών, ΕΜΘ, ΕΠΥ.

Γ.Ανδρουλάκης - 18 Απριλιου 2001