Οι Αμερικανικές βάσεις στην Ελλάδα

Το 2020 ανανεώθηκε -για ένα ακόμη έτος- η Συμφωνία για τις αμερικάνικες βάσεις στην Ελλάδα, από τις 6 Νοεμβρίου 2020 έως τις 6 Νοεμβρίου 2021. Μετά την υπερψήφιση στη Βουλή της επικαιροποιημένης αμυντικής συνεργασίας (MDCA - Mutual Defence Cooperation Agreement) μεταξύ των δύο χωρών, οι ΗΠΑ παγιώνουν το στρατιωτικό «αποτύπωμά» τους στην Ελλάδα. Η Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας και ΗΠΑ υπεγράφη για πρώτη φορά το 1990 και προέβλεπε δεκαετή ισχύ, με δυνατότητα ετήσιας ανανέωσής της με ανταλλαγή ρηματικών διακοινώσεων έξι μήνες προ της λήξης της.

Το Πρωτόκολλο Τροποποίησης της Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (ΣΑΑΣ/MDCA) συζητήθηκε στη Διαρκή Επιτροπή Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής και υπογράφηκε από τους υπουργούς Εξωτερικών των δύο πλευρών (Νίκο Δένδια και Μάικ Πομπέο) στις 5 Οκτωβρίου του 2019. Με αυτό αναπροσαρμόζεται το Παράρτημα που εξειδικεύει την εφαρμογή της ήδη ισχύουσας Συμφωνίας, απηχώντας τις αλλαγές που έχουν επέλθει τα τελευταία τριάντα χρόνια στον αριθμό και το είδος των «βάσεων» ή - όπως περιγράφονται στη συμφωνία - των «στρατιωτικών και βοηθητικών ευκολιών (facilities)» που διαθέτουν οι Ηνωμένες Πολιτείες σε ελληνικό έδαφος.

Πλέον, οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις αποκτούν και επισήμως μόνιμη παρουσία – εκτός από τη Σούδα – σε άλλα τρία στρατηγικά σημεία της ελληνικής επικράτειας, στη Λάρισα, τον Βόλο και την Αλεξανδρούπολη. Η Ουάσιγκτον έκρινε ότι η ενίσχυση της στρατιωτικής της παρουσίας στην Ελλάδα είναι επιβεβλημένη σε μία περίοδο ραγδαίων εξελίξεων στο χώρος της Νοτιοανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής. Από την πλευρά της, η Αθήνα θεωρεί ότι με την παραχώρηση ελληνικών εγκαταστάσεων προκύπτουν σημαντικά οφέλη για τη θωράκιση της άμυνα, καθώς οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις θα χρησιμοποιούν τις αναβαθμισμένες - με έξοδα των ΗΠΑ - εγκαταστάσεις, θα συνεκπαιδεύονται με αμερικανικές δυνάμεις και θα αποκτούν χρήσιμη τεχνογνωσία πάνω σε νέα όπλα. Η κυβέρνηση επίσης θεωρεί ότι θα υπάρξει οικονομικό όφελος για τις τοπικές κοινωνίες από την υλοποίηση των έργων υποδομών και την παρουσία αμερικανικού προσωπικού.

Η επικαιροποίηση της αμυντικής συνεργασίας κρίθηκε αναγκαία διότι το παλαιό κείμενο περιείχε τοποθεσίες βάσεων (Γλυφάδα, Ελληνικό) από τις οποίες οι Αμερικανοί έχουν αποχωρήσει εδώ και δεκαετίες. Επιπλέον, με δεδομένη τη σύσφιγξη των ελληνοαμερικανικών σχέσεων και τις συμφωνίες που είχαν υπάρξει για παραχώρηση ελληνικών εγκαταστάσεων στους Αμερικανούς (Λάρισα, Βόλος) κρίθηκε σκόπιμο αυτή η συνεργασία να επισημοποιηθεί επ’ ωφελεία και των δύο πλευρών. Στην εξέλιξη αυτή συνέβαλαν διάφοροι παράγοντες, με κυριότερους:

  • τη δυναμική επανεμφάνιση της Ρωσίας στην Ανατολική Μεσόγειο ταυτόχρονα με την πύκνωση των νεφών στις σχέσεις της με τις ΗΠΑ και τη Δύση γενικότερα
  • την παρατεταμένη κρίση και αστάθεια σε χώρες της Μέσης Ανατολής (Συρία, Ιράκ)
  • την αβεβαιότητα που δημιουργεί για το μέλλον της στενής αμυντικής σχέσης της Δύσης με την Τουρκία η εξωτερική πολιτική του προέδρου Ερντογάν

Ιστορική αναδρομή

Ο Βρετανός πρεσβευτής στις ΗΠΑ ενημερώνει τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών, Τζ. Μάρσαλ, ότι η πάλαι ποτέ βρετανική αυτοκρατορία δεν μπορεί πια να στηρίζει την ελληνική κυβέρνηση και το θρόνο. H USAF (United States Air Force) εγκαθίσταται στην περιοχή του αεροδρομίου του Ελληνικού.

Η Ελλάδα εντάσσεται στο ΝΑΤΟ στις 18 Φεβρουαρίου 1952 και η κυβέρνηση Παπάγου υπογράφει συμφωνία για την ανάπτυξη αμερικανικών βάσεων στη χώρα με τη σύμφωνη γνώμη της αντιπολίτευσης Βενιζέλου – Πλαστήρα. Με τη συμφωνία αυτή, που συμπληρώθηκε το 1956, οι ΗΠΑ αποκτούσαν το δικαίωμα να εγκαταστήσουν όσες και όποιες στρατιωτικές βάσεις ήθελαν, να διακινούν ελεύθερα όποια και όσα στρατεύματα ήθελαν, χωρίς κανέναν απολύτως έλεγχο, και να έχουν, επιπλέον, το δικαίωμα της ετεροδικίας.

Εγκαθίστανται στο ελληνικό έδαφος πυρηνικά όπλα.

Από το 1974 και μετά οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις μπαίνουν σε φάση έντονου αντιαμερικανισμού, ενώ το κλίμα επιδεινώνεται μετά τις 23 Δεκεμβρίου του 1975. Τότε, η προωτοεμφανιζόμενη τρομοκρατική οργάνωση «17 Νοέμβρη» δολοφονεί στο Ψυχικό τον Ρίτσαρντ Γουέλς, επικεφαλής του κλιμακίου της CIA στην Αθήνα.

Παρόλα αυτά, στις 26 Ιουλίου 1977 μονογραφείται το σχέδιο νέας ελληνοαμερικανικής συμφωνίας από τον Δ. Μπίτσιο και τον Χ. Κίσινγκερ. Το σχέδιο δεν θα υλοποιηθεί.

Τον Οκτώβρη του 1981 το ΠΑΣΟΚ κερδίζει τις εκλογές με διακηρυγμένο στόχο την απομάκρυνση των βάσεων. Ένα χρόνο μετά ξεκίινούν διαπραγματεύσεις που καταλήγουν σε συμφωνία το 1983.

Σύμφωνα με το άρθρο 12 της συμφωνίας «Η συμφωνία αυτή μπορεί να τερματιστεί μετά πέντε χρόνια με έγγραφη ειδοποίηση οποιουδήποτε των μερών».

Το Μάρτη του 1986, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Τζορτζ Σουλτς έρχεται στην Αθήνα και ανακοινώνει ότι πέτυχε μια συμφωνία με τον Ελληνα πρωθυπουργό, να αρχίσουν νέες συνομιλίες ώστε να λυθεί «έγκαιρα, πολύ πριν το Δεκέμβρη του 1988» το θέμα του μέλλοντος των βάσεων. Στις 23 Ιανουαρίου 1987, ο Ανδρέας Παπανδρέου αναγγέλλει επίσημα την έναρξη νέων διαπραγματεύσεων για τις βάσεις επί μηδενικής βάσης.

Η ΝΔ, με πρωθυπουργό τον Κ. Μητσοτάκη, υπογράφει τη νέα συμφωνία για την παραμονή των βάσεων, στην οποία είχε καταλήξει η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ. Το νέο χαρακτηριστικό της είναι η κατ’ έτος ανανέωσή της.

Με τη λήξη του Ψυχρού Πολέμου, οι Αμερικανοί κλείνουν διαδοχικά τις τρεις από τις τέσσερις κύριες βάσεις τους στην Ελλάδα (Νέα Μάκρη και Ελληνικό στην Αττική, και Γούρνες Ηρακλείου). Διατηρούν όμως την αεροπορική βάση στη Σούδα και δυνατότητα ελλιμενισμού στην παρακείμενη ναυτική βάση στο Μαράθι βάσει ειδικού Μνημονίου Συνεργασίας.

Το 2001 υπογράφεται στις Βρυξέλλες από τους υπουργούς Εξωτερικών, Ελλάδας και ΗΠΑ, Γ. Παπανδρέου και Κ. Πάουελ, συμπληρωματική συμφωνία με τον τίτλο «Συνολική Τεχνική Συμφωνία μεταξύ Ελληνικής Δημοκρατίας και ΗΠΑ». Η συμφωνία καθιερώνει καθεστώς γενικευμένης ετεροδικίας για όλους τους Αμερικανούς (στρατιωτικό και πολιτικό προσωπικό). Έτσι, τα μέλη οποιουδήποτε είδους κρατικής αποστολής των ΗΠΑ μπορούν να παραβιάζουν τους ελληνικούς νόμους και να διαπράττουν εγκλήματα επί του ελληνικού εδάφους, χωρίς το φόβο της τιμωρίας από τον ελληνικό νόμο.

Υπογράφεται η τροποποίηση του Παραρτήματος της Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (MDCA - Mutual Defence Cooperation Agreement) Ελλάδος – ΗΠΑ.

Βάση Σούδας

Η βάση της Σούδας βρίσκεται υπό ελληνική διοίκηση, όμως οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις διατηρούν τη διοίκηση και τον έλεγχο του προσωπικού, υλικού και των λειτουργιών της, όταν χρησιμοποιούν τις εγκαταστάσεις της. Επίκεντρο των ναυτικών εγκαταστάσεων είναι το περίφημο κρηπίδωμα Κ-14, που κατασκευάστηκε με ΝΑΤΟικά κονδύλια και είναι το μοναδικό στην Μεσόγειο που μπορεί να φιλοξενήσει αεροπλανοφόρο. Οι εγκαταστάσεις της Σούδας παρέχουν υπηρεσίες σε όλα τα επίπεδα, από τεχνική υποστήριξη μέχρι ανεφοδιασμό και πολύμηνη παραμονή των πληρωμάτων.

Τα τελευταία χρόνια, οι ΗΠΑ δίνουν ιδιαίτερη βαρύτητα και στον τομέα των επικοινωνιών και έχουν αναθέσει στη βάση ρόλο “μεγάλου αδελφού” σε μια περιοχή -εναέρια και θαλάσσια- από τον Καύκασο μέχρι τη Μέση Ανατολή. Στο αεροπορικό κομμάτι, οι Αμερικανοί διατηρούν δικό τους τμήμα, που διοικούν αποκλειστικά οι ίδιοι, εντός της 115 Πτέρυγας Μάχης της Πολεμικής Αεροπορίας. Εκεί μπορούν να φιλοξενηθούν όλοι οι τύποι αεροσκαφών, από μαχητικά ως και μεταγωγικά C-130. Υπολογίζεται ότι περισσότεροι από 600 Αμερικανοί υπηρετούν στη βάση της Σούδας και στην ευρύτερη χερσόνησο στο Ακρωτήρι Χανίων συγκεντρώνονται κομβικής σημασίας υποδομές, όπως:

  • Η «Forward Logistics Site Souda Bay» (FLS Souda Bay), προωθημένη ΝΑΤΟική βάση ανεφοδιασμού
  • Το ΝΑΤΟικό κέντρο Foracs (ένα από τα τρία που λειτουργούν διεθνώς), όπου επισκευάζονται τα ηλεκτρονικά συστήματα πολεμικών πλοίων όταν αυτά απομαγνητίζονται και αποσυντονίζονται
  • Το Πεδίο Βολής Κρήτης (NATO Missile Firing Installation, NAMFI), πολυεθνικό κέντρο εκπαίδευσης σε βολές με πυραύλους, το οποίο κατασκευάστηκε με κονδύλια του ΝΑΤΟ
  • Το ΝΑΤΟικό Κέντρο Εκπαίδευσης Ναυτικής Αποτροπής (ΚΕΝΑΠ) που εκπαιδεύει σε αλλεπάλληλα, υψηλών απαιτήσεων και εξειδικευμένα «σχολεία» τα στελέχη

Αεροπορική βάση Λάρισας

Στην αεροπορική βάση Λάρισας (110 ΠΜ) σταθμεύουν τα UAVs ΜQ-9 Reaper, κάτι που στο ελληνικό Πεντάγωνο θεωρούν ότι θα βοηθήσει τη χώρα να αποκτήσει τεχνογνωσία στον κρίσιμο τομέα των μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Στην 110 ΠΜ σταθμεύουν κατά περιόδους αεροσκάφη πέμπτης γενιάς τύπου F-22 Raptor και αναμένεται να χρησιμοποιηθεί για τη μεταστάθμευση και άλλων αμερικανικών αεροσκαφών, όπως ιπτάμενων τάνκερ ή ραντάρ. Στη Λάρισα, στο πλαίσιο του Στρατηγείου της 1ης Στρατιάς, λειτουργεί το Ελληνικό Στρατηγείο Επιχειρήσεων Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΣΕΕΕ, European Union Operation Headquarters, EU OHQ – Larissa).

Από το 1999 έως το 2013, στην αεροπορική βάση λειτούργησε το Κέντρο Συνδυασμένων Αεροπορικών Επιχειρήσεων (Combined Air Operations Center 7 – CAOC 7) του ΝΑΤΟ. Στις 24 Μαρτίου 2006 ενεργοποιήθηκε και το 2014 λειτούργησε επίσης το στρατηγείο της επιχείρησης της ΕΕ «EUFOR RCA» στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία (ΚΑΔ), ενώ η βάση έχει αξιοποιηθεί σε πολλές ΝΑΤΟικές αποστολές και επιχειρήσεις. Για παράδειγμα, ανέλαβε ρόλο στην εναέρια αστυνόμευση των Βαλκανίων, σε Βουλγαρία, Ρουμανία και Αλβανία, παρείχε υποστήριξη στη ΝΑΤΟική επιχείρηση UNIFIED PROTECTOR στη Λιβύη το 2011, προτάθηκε και πιστοποιήθηκε από το ΝΑΤΟ τρεις φορές κατά τη διάρκεια της λειτουργίας του για να φιλοξενήσει το Κέντρο Αεροπορικών Επιχειρήσεων της Δύναμης Αντίδρασης του ΝΑΤΟ, ενώ συμμετείχε στο σχεδιασμό, στην προετοιμασία και την εκτέλεση πολλών ασκήσεων.

Άλλες βάσεις

Στην έδρα της 1ης Ταξιαρχία Αεροπορίας Στρατού στο Στεφανοβίκειο Βόλου θα υπάρχει μόνιμη παρουσία αμερικανικών ελικοπτέρων, ενώ τα τελευταία χρόνια έχουν πραγματοποιηθεί αρκετές φορές συνεκπαιδεύσεις Ελλήνων και Αμερικανών. Η επιλογή της Μαγνησίας, σύμφωνα με ελληνικές πηγές, έγινε με βασικό κριτήριο ότι το πλούσιο ελληνικό ανάγλυφο (βουνά, πεδιάδες, χαράδρες, κοκ) θεωρείται ιδανικό για εκπαίδευση των πληρωμάτων των ελικοπτέρων σε ποικίλες συνθήκες. Περί τους τριακόσιους Αμερικανούς βρίσκονται στη βάση της Αεροπορίας Στρατού των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων στο Στεφανιοβίκειο Μαγνησίας, μαζί με τουλάχιστον 23 ελικόπτερα. Δέκα επτά εξ' αυτών επιθετικά, Apache, και έξι μεταφορικά, Black Hawk.

Το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης επίσης βρίσκεται σε καίριο σημείο για την υποστήριξη ασκήσεων στην περιοχή, λόγω της υπάρχουσας υποδομής και στρατηγικής της θέσης. Από εκεί, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούν να ελέγχουν τα Βαλκάνια, τα Δαρδανέλλια και το Αιγαίο, ενώ θέλουν να χρησιμοποιούν το λιμάνι για τη ροή στρατιωτικού προσωπικού και του εξοπλισμού του.

Βάσεις που έκλεισαν

Η Βάση Ηλεκτρονικής Κατασκοπίας στη Λευκάδα ήταν στραμμένη κυρίως προς την ανατολή, και πιο συγκεκριμένα βόρειοανατολικά στις χώρες του τότε ανατολικού μπλοκ (Αλβανία, Ρουμανία, Γιουγκοσλαβία και Τσεχοσλοβακία). Στη Λευκάδα στο οροπέδιο του Αγίου Δονάτου, στη θέση Αμμόκαμπος, κοντά στα παλιά ορυχεία άμμου, άρχισε να χτίζεται το 1962 και να λειτουργεί το 1965 η νέα αμερικανική βάση κατασκοπείας. Διέθετε 4 κεραίες αναμετάδοσης ραδιοκυμάτων, καθώς επίσης και τελευταίας τεχνολογίας εξοπλισμό και δικό της σταθμό ηλεκτροδότησης με 4 γεννήτριες.

Το συγκρότημα διέθετε εκτός από τους κοιτώνες, πλήρως εξοπλισμένα μαγειρεία, χώρους εστίασης και χώρους ψυχαγωγίας, μέχρι και γυμναστήριο. Το προσωπικό απαρτιζόταν από 10-15 Έλληνες, ενώ ο αριθμός των Αμερικανών αξιωματικών έφτανε τους 30. Η βάση εγκαταλείφθηκε με το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και την πτώση του Ανατολικού μπλοκ. Το ΝΑΤΟ παραχώρησε το στρατόπεδο στην Ελληνική Αεροπορία, ενώ αργότερα πέρασε στη δικαιοδοσία του Δήμου Καρυάς.

Σταθμός Γουρνών Ηρακλείου (Electronic Surveillance Station). Ο μεγαλύτερος και σπουδαιότερος σταθμός στη Μεσόγειο, εφοδιασμένος με συσκευές ηλεκτρονικών αντιμέτρων. Εκεί γινόταν αξιολόγηση, επεξεργασία και ανάλυση των δεδομένων – πληροφοριών, που κατέφθαναν από τους περιφερειακούς σταθμούς Ελλάδας – Τουρκίας και τα αεροσκάφη ηλεκτρονικής παρακολούθησης. Επανδρωνόταν από προσωπικό υψηλής ειδίκευσης (CIA και NSA) και διαβίβαζε τα μηνύματα σε Langley και Maryland. Κύρια αποστολή του η παρακολούθηση των ηλεκτρονικών σημάτων – εκπομπών από τη Μέση Ανατολή, την Αφρική και τη ρωσική αρμάδα.

Η βάση εκτεινόταν σε παραθαλάσσια έκταση 345.567 τ.μ. που βρίσκεται 13 χλμ. από το αεροδρόμιο «Νίκος Καζαντζάκης» και 16 χλμ. από την πόλη του Ηρακλείου. Τον Φεβρουάριο 2021 ξεκίνησε διεθνής πλειοδοτικός διαγωνισμός για την αξιοποίηση του ακινήτου, από το Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου ΑΕ (ΤΑΙΠΕΔ). Για το ακίνητο επίκειται η έγκριση ΕΣΧΑΔΑ που θα προβλέπει τις γενικές χρήσεις γης «Θεματικά Πάρκα – Εμπορικά Κέντρα – Αναψυχή» και «Τουρισμός – Αναψυχή».

Η στρατιωτική βάση στον Ασπρόπυργο έχει έκταση 100 στρεμμάτων και βρίσκεται σε απόσταση 20 χιλιομέτρων από την οικιστική ζώνη του Ασπρόπυργου. Χτίστηκε μετά το τέλος του εμφυλίου πολέμου και σταμάτησε τη λειτουργία της μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου. Παρά την κοντινή της απόσταση από την Αεροπορική Βάση της Ελευσίνας δεν εκτελούσε χρέη φύλαξης και ελέγχου του αεροδιαδρόμου. Η βάση του Ασπροπύργου λειτουργούσε ως κέντρο επικοινωνιών, με αυτόνομες γεννήτριες, σκοπιές και περίπολα. Διέθετε τοίχους από ενισχυμένο μπετόν, παράθυρα triplex και θωρακισμένες πόρτες με βάρος που άγγιζαν τον έναν τόνο. Μικρά «αυλάκια» διαπερνούν όλο το μήκος του συγκροτήματος και εξυπηρετούσαν την καλωδίωση του εξοπλισμού της. Τέλος, τα τολλ λειτουργούσαν πιθανότατα ως αποθήκες υλικών.

Με την μεταφορά των αμερικανικών δραστηριοτήτων στη βάση της Σούδας στην Κρήτη, η βάση του Ασπροπύργου, όπως και άλλες στην Ν. Μάκρη και το Ελληνικό, εγκαταλείφθηκαν. Ρακοσυλλέκτες «έγδυσαν» τα κτίρια από κάθε ίχνος καλωδίωσης ή μετάλλου, ενώ σήμερα ακόμη και τα φρεάτια έχουν ξηλωθεί. Το 2004, εν όψει των Ολυμπιακών Αγώνων, υπήρχαν σκέψεις να αναδιαμορφωθούν ορισμένα κτίσματα και να στεγάσουν αναξιοπαθούντες και τοξικομανείς της πρωτεύουσας. Το 2009 κατατέθηκε η πρόταση να γίνει κέντρο κράτησης παράνομων μεταναστών, ενώ ο Δήμος Ασπροπύργου αντιπρότεινε άλλες χρήσεις, όπως σκοπευτήριο, πάρκο και αθλητικό κέντρο. Τελικά προκρίθηκε το σχέδιο μετεγκατάστασης των φυλακών Κορυδαλλού.

Τον Σεπτέμβριο του 2020, η γενική γραμματέας Σωφρονιστικής Πολιτικής ανακοίνωσε ότι σύντομα θα ανατιναχθούν τα κτίρια της πρώην ΝΑΤΟϊκής βάσης και στη θέση τους θα ανεγερθούν οι νέες φυλακές που θα διαθέτουν 12 πτέρυγες, επτά δικαστικές αίθουσες, κλινικές, σχολικά συγκροτήματα, πτέρυγα «ευάλωτων ομάδων», αλλά και επιχειρησιακό κέντρο με πλήρη εποπτεία όλων των χώρων με κάμερες τελευταίας τεχνολογίας. Προβλέπεται επίσης η κατασκευή προαυλίων έκτασης 1.000 τ.μ. με χώρους πρασίνου, μικρή υπαίθρια αθλητική εγκατάσταση, γυμναστήριο, βιβλιοθήκη, εργαστήρια, μέχρι και ναοί. Η χωρητικότητα των νέων φυλακών θα είναι 2000 κρατούμενοι και η κατασκευή τους αποβλέπει στην εκτόνωση της ήδη ασφυκτικής κατάστασης που επικρατεί στον Κορυδαλλό.

Η Αεροπορική Βάση Ελληνικού 7206 (RABC) αποτελούσε το ανώτατο επιτελείο – αρχηγείο των αεροπορικών ενεργειών, κέντρο διοικητικής μέριμνας, σχεδιασμού, συντονισμού και επιχειρησιακής υποστήριξης των αμερικανικών δυνάμεων. Η αποστολή του περιελάμβανε την εξυπηρέτηση των κατασκοπευτικών αεροσκαφών (RC–135, EP–3C ELINT), τη συλλογή πληροφοριών προερχόμενων από χώρες του ανατολικού block και της Μέσης Ανατολής, την προστασία των μελών των αμερικανικών οικογενειών και αποστολών, και τέλος την εποπτεία όλων των εγκαταστάσεων και των βάσεων. Εδώ υπαγόταν η μυστική έδρα της Διοίκησης τακτικών πυρηνικών όπλων.

Ο Αεροσταθμός Ηρακλείου Κρήτης λειτουργούσε υποστηρικτικά ως βάση εξόρμησης των ιπτάμενων τάνκερ KC-135A, τα οποία εφοδίαζαν με καύσιμα τα αναγνωριστικά αεροσκάφη της Συμμαχίας. Στον αεροσταθμό υπήρχε έδρα της SAC (Strategic Airlift Capability).

Η βάση Κάτω Σουλίου απείχε 5 - 6 χιλιόμετρα από τη Νέα Μάκρη και συνδεόταν με τον VI Στόλο και με τερματικούς σταθμούς της Μεσογείου, ελέγχοντας τις ναυτικές κινήσεις και ήταν υπεύθυνη για την επεξεργασία σχεδίων αεράμυνας.

Η βάση της Νέας Μάκρης, που απείχε περί τα 8,5 χιλιόμετρα από την κορυφή της Πεντέλης, ήταν μία μεγάλη βάση τηλεπικοινωνιών του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού (NAVCOMMSTA), υπόγεια κατά το μεγαλύτερο της μέρος (Naval Communication Station Greece at Nea Makri). Η κατασκευή ξεκίνησε το 1953, ενώ ανέστειλε οριστικά τη λειτουργία της τον Αύγουστο του 1990.

  • Βάση Ελευσίνας (588): Διοικητικό κέντρο εκσυγχρονισμένου τακτικού πυρηνικού εξοπλισμού
  • Ραδιοφωνικοί Σταθμοί (Νέστος, Καβάλα, Ρόδος)
  • Βάσεις Ηλεκτρονικής Κατασκοπίας (Μέσα Μάνης, Σκύρος)
  • Ναυτικές Βάσεις (Πειραιάς, Βόλος, Παλαιοκαστρίτσα, Καλαμάτα, Κύθηρα, Σύρος)
  • Βάσεις Πυρηνικών Πυραύλων (Αργυρούπολη, Γιαννιτσά, Κατσιμίδι, Άραξος)
  • Βάσεις Τηλεπικοινωνιών (Πατέρας, Λευκάδα, Χορτιάτης, Βίτσι, Πήλιο, Πάρνηθα, Ίσμαρος)
Ηλεκτρολόγος Δημήτρης Ανθής