Μεταφορικό ελικόπτερο NH-90

Στις 25 Νοεμβρίου 2002, αποφασίστηκε η προμήθεια 42 ελικοπτέρων NH-90 που επιμερίζονταν σε 32 μεταφορικά (+ προαίρεση για 4 ακόμη), 4 υγειονομικού (MEDEVAC) και 6 ειδικών επιχειρήσεων. Σχεδόν ένα χρόνο αργότερα, η σύμβαση που υπογράφηκε την 29η Αυγούστου 2003 μείωσε τον αριθμό τους σε μόλις 20 (16 μεταφορικών και 4 ειδικών αποστολών) με δικαίωμα προαίρεσης 12 επιπλέον μεταφορικών ελικοπτέρων και 2 ελικοπτέρων ειδικών αποστολών.

Το συνολικό κόστος της παραγγελίας ανέρχεται σε 657.000.000 ευρώ και η βασικότερη εκρεμμότητα του προγράμματος αφορούσε στην επιλογή του κινητήρα.

ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ
Συνολικό Μήκος/Πλάτος/Ύψος19,56/5,23/4,52 μέτρα
Διάμετρος στροφείων16,4 μ/3,2 μ
Βάρος (κενό/μέγιστο)7.500/10.600 κιλά
Ταχύτητα260 km/h
Αυτονομία4 ώρες και 10 λεπτά
Μεταφορική ικανότητα2.500 κιλά
Κινητήρες2 x RTM-322 των 2.260 shp
Μέγιστη ώση2.895 shp για 30 δευτερόλεπτα
Φωτογραφία ελικοπτέρου NH-90
Φωτογραφίες: 1 - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10 - 11 - 12 - 13 - 14

Tο NH-90 κατασκευάζεται από ευρωπαϊκή κοινοπραξία που τη συγκροτούν εταιρείες από τη Γερμανία, τη Γαλλία, την Iταλία και την Oλλανδία, ενώ πρώτη ένοπλη δύναμη που παρέλαβε το ΝΗ-90 της έκδοσης Τακτικών Μεταφορών (ΤΤΗ) ήταν ο Γερμανικός Στρατός την άνοιξη του 2004. Το πρώτο ΝΗ-90 ΤΤΗ βγήκε από τη γραμμή παραγωγής του Donauworth στη Γερμανία το τελευταίο τετράμηνο του 2003, ενώ για την έκδοση Ναυτικής Συνεργασίας και Ανθυποβρυχιακού Πολέμου NFH το ελικόπτερο έγινε διαθέσιμο στα τέλη του 2005.

Υποψήφιοι κινητήρες

Οι υποψήφιοι κινητήρες για τον εξοπλισμό των ελληνικών ελικοπτέρων ήταν ο RTM-322 της βρετανογαλλικής Rolls Royce / Turbomeca και ο T-700 της αμερικανοιταλικής κοινοπραξίας General Electric / Fiat Avio General Electric. Ο ανταγωνισμός μεταξύ των εταιρειών οδήγησε στην μείωση της αρχικής τιμής κατά 10%-15% για τον κάθε κινητήρα, ενώ η βρετανογαλλική κοινοπραξία προσέφερε επταετή εγγύηση χωρίς επιπλέον κόστος, έναντι δύο ετών της ανταγωνίστριας.

Τελικός νικητής αποδείχθηκε η Rolls-Royce Turbomeca με τον (RRTM) RTM322, που εξοπλίζει το 85% του συνολικού στόλου ελικοπτέρων NH-90 που έχουν παραχθεί μέχρι σήμερα. Και αυτό, παρόλο που ο αμερικανικός κινητήρας είναι σχεδόν ίδιος με των Apache και Seahawk, που υπάρχουν κατά δεκάδες στο ελληνικό οπλοστάσιο προσφέροντας ένα μεγάλο πλεονέκτημα από πλευράς ομοιοτυπίας.

Ο κινητήρας διαθέτει στιβαρή κατασκευή και η ανάπτυξή του έγινε με γνώμονα την ευκολία συντήρησης και τη χαμηλή κατανάλωση καυσίμου καθ' όλη τη διάρκεια της επιχειρησιακής ζωής του. Οι προγραμματισμένοι καθημερινοί έλεγχοι διαρκούν μόλις 4 λεπτά και έτσι ο TRM322 αποδεικνύεται πολύ οικονομικός, ενώ τα υψηλής ποιότητας υλικά κατασκευής του (ανοξείδωτος χάλυβας και τιτάνιο) τον προστατεύουν από τη διάβρωση αλλά και τα πλήγματα από βλήματα ή τις συγκρούσεις με ξένα σώματα (πχ. πουλιά).

Το ΓΕΣ, που θα χρησιμοποιήσει τα ελικόπτερα για μαζική μεταφορά τουλάχιστον 364 καταδρομέων την κάθε φορά με αντίξοες συνθήκες και σε διάφορα εδάφη, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση κατά τον καθορισμό των προδιαγραφών στον μηχανισμό διαχωρισμού τυχόν άμμου από τον ατμοσφαιρικό αέρα. Ενώ, όμως, ο αμερικανοϊταλικός κινητήρας έχει ενσωματωμένο το σχετικό σύστημα (IPS), στη γαλλοβρετανική πρόταση η ανάγκη καλύπτεται με την προσθήκη ξεχωριστού φίλτρου.

Πρωτοφανής καθυστέρηση παραδόσεων

Αν και οι παραδόσεις των ελικοπτέρων έπρεπε να ξεκινήσουν με 7 μονάδες το 2006 για να ακολουθήσουν 5 το 2007, 6 το 2008 και τα τελευταία 2 το πρώτο εξάμηνο του 2009, οκτώ χρόνια μετά την υπογραφή της σύμβασης (2002) ο ελληνικός στρατός δεν διέθετε κανένα από αυτά σε υπηρεσία. Αιτία ήταν οι τεχνικές παρατηρήσεις που έφτασαν τις 200 και σε αυτές περιλαμβάνεται η ενσωμάτωση φιλτροδιαχωριστών άμμου, η τοποθέτηση όμως των οποίων σύμφωνα με την κατασκευάστρια εταιρεία θα επιβαρυνόταν ο πελάτης.

Μετά από σειρά διαπραγματεύσεων, η κατασκευάστρια υποσχέθηκε την επίλυση των τεχνικών παρατηρήσεων και προβλημάτων, η καθυστέρηση όμως της παράδοσης ενείχε ποινικές ρήτρες, οι οποίες περιλαμβάνονταν ως όρος στο αρχικό συμβόλαιο. Αυτές φτάνουν στο ποσό των 180 εκατ. ευρώ εκ των οποίων η εταιρεία NH Industries πρότεινε τον συμψηφισμό των 80 εκατ. ευρώ. Στις 5 Αυγούστου 2010 υπογράφηκε η Τροποποίηση Νο 3 της Σύμβασης 034Α/03 και σύμφωνα με όσα προβλέπει δύο ελικόπτερα θα παραδοθούν στις αρχές του 2011, για να ακολουθήσουν τα υπόλοιπα 18 σταδιακά σε διάστημα 4,5 ετών από τότε.

Γ.Ανδρουλάκης - 12 Ιουνίου 2003