Πρόγραμμα αντικατάστασης τζιπ και φορτηγών

Η ανανέωση του στόλου των οχημάτων γενικής χρήσης του Ελληνικού Στρατού αποτελεί ένα από τα πιο κρίσιμα στοιχεία της αμυντικής στρατηγικής για τα επόμενα έτη. Με τα εμβληματικά Steyr (Marathon) και τις Mercedes-Benz GD να μετρούν πλέον δεκαετίες υπηρεσίας, η ανάγκη για ένα σύγχρονο «εθνικό όχημα» είναι πιο επιτακτική από ποτέ.

Το πρόγραμμα αντικατάστασης, το οποίο εκτιμάται στα 550 έως 600 εκατομμύρια ευρώ, δεν αφορά μόνο την αγορά νέων μονάδων αλλά και τη συνολική αναβάθμιση της επιχειρησιακής ικανότητας σε ένα περιβάλλον σύγχρονων απειλών. Η μετάβαση από τα αθωράκιστα οχήματα του '70 και του '80 σε πλατφόρμες με προστασία επιπέδου NATO STANAG αποτελεί το μεγάλο στοίχημα του ΓΕΣ.

Ο στόλος των φορτηγών Steyr 680M άρχισε να εντάσσεται σε υπηρεσία το 1977, ενώ τα τζιπ Mercedes ακολούθησαν το 1987. Παρά την αξιοπιστία τους, τα οχήματα αυτά έχουν ξεπεράσει προ πολλού το όριο ζωής τους, παρουσιάζοντας υψηλό κόστος συντήρησης και έλλειψη βασικών προτύπων ασφαλείας για το προσωπικό. Στον παρακάτω πίνακα συνοψίζονται τα βασικά τεχνικά χαρακτηριστικά και οι αριθμοί του υφιστάμενου στόλου που χρήζει αντικατάστασης ή αναβάθμισης:

ΤΥΠΟΣ ΟΧΗΜΑΤΟΣ	ΜΟΝΤΕΛΟ	ΦΟΡΤΙΟ	ΠΑΡΑΛΑΒΗ
Τζιπ	Mercedes-Benz 240GD / 290GD	0,25 - 1,5 τόνοι	1987
Φορτηγό (4x4)	Steyr 680M (Marathon)	2,5 τόνοι	1977
Φορτηγό (6x6)	Steyr 680M3	3,5 τόνοι	1977

Πρόγραμμα «Εθνικό Όχημα»

Η διαδικασία αξιολόγησης βρίσκεται σε εξέλιξη, με κορυφαίους διεθνείς οίκους να διεκδικούν το συμβόλαιο. Η προσέγγιση της Ελλάδας εστιάζει πλέον στην εγχώρια συναρμολόγηση (μέθοδοι CKD/SKD), ώστε να επιτευχθεί υψηλή Ελληνική Προστιθέμενη Αξία (ΕΠΑ), παρόμοια με το 50% που είχε επιτευχθεί την εποχή της Στάγιερ Ελλάς.

Οι κυριότεροι υποψήφιοι περιλαμβάνουν την ιταλική Iveco Defence Vehicles (σε συνεργασία με τη METLEN), την ισπανική Urovesa, την αμερικανική Oshkosh, καθώς και προτάσεις από τη Mercedes-Benz και την ισραηλινή Plasan. Η τελευταία, ως ιδιοκτήτρια της ΕΛΒΟ, προκρίνει το μοντέλο Hyrax ως τον άμεσο διάδοχο των Mercedes.

Προκλήσεις και προβληματισμοί

Παρά τη δυναμική του προγράμματος, υπάρχουν ερωτήματα σχετικά με τις προδιαγραφές θωράκισης. Οι τρέχουσες απαιτήσεις για προστασία Level I θεωρούνται από πολλούς αναλυτές ξεπερασμένες, ειδικά για το θέατρο επιχειρήσεων του Αιγαίου, όπου η ακρίβεια των εχθρικών πυρών έχει αυξηθεί κατακόρυφα.

Επιπλέον, η δωρεάν παραχώρηση 1.200 θωρακισμένων M1117 Guardian από τις ΗΠΑ αλλάζει τα δεδομένα. Τα οχήματα αυτά μπορούν να αναλάβουν ρόλους που σήμερα εκτελούν τα παλαιά τζιπ, επιτρέποντας στο ΓΕΣ να εστιάσει τους πόρους του στην κρίσιμη κατηγορία των φορτηγών μεταφορών και της Διοικητικής Μέριμνας.

Η ανακατασκευή μέρους του υφιστάμενου στόλου στα στρατιωτικά εργοστάσια παραμένει μια οικονομικά ελκυστική λύση για τις μη-μάχιμες μονάδες, εξασφαλίζοντας παράλληλα τη βιωσιμότητα των υποδομών μας.