Ναυπηγεία Σκαραμαγκά

Όταν το Σεπτέμβριο του 1956 υπογράφηκε η σύμβαση μεταξύ του ελληνικού δημοσίου και του Σταύρου Νιάρχου για το Ναυπηγείο Σκαραμαγκά, λίγοι γνώριζαν ότι η ίδρυση ενός σύγχρονου ναυπηγείου από το μηδέν, σε μια χώρα που δεν διέθετε ούτε τις κατάλληλες υποδομές ούτε και ειδικευμένο προσωπικό ή απαραίτητη τεχνογνωσία, ήταν το αποτέλεσμα μιας απόφασης του έλαβε ο Σταύρος Νιάρχος στο πλαίσιο του ανταγωνισμού του με τον Αριστοτέλη Ωνάση.

Με την σύμβαση αυτή, το δημόσιο παραχωρούσε το δικαίωμα και ο ανάδοχος αναλάμβανε την υποχρέωση να ιδρύσει και να λειτουργήσει εργοστάσιο πλοίων, σκαφών και κάθε πλωτού μέσου. Σε κάθε περίπτωση ο ανάδοχος έπρεπε να διαθέσει το ποσό των 8.630.000 δολαρίων, από τα οποία το ποσόν των 600.000 δολαρίων θα αποτελούσε το κεφάλαιο κίνησης.

Φωτογραφία των εγκαταστάσεων των Ελληνικών Ναυπηγείων (Σκαραμαγκάς)
Φωτογραφίες: 1 - 2 - 3 - 4

Μείζονα προγράμματα

Ανάμεσα στα κορυφαία προγράμματα των ναυπηγείων ήταν η παραγωγή των φρεγατών ΜΕΚΟ 200ΗΝ - κλάση "Ύδρα", όταν τρία από τα τέσσερα πλοία που παραγγέλθηκαν κατασκευάστηκαν εκεί και παραδόθηκαν τα έτη 1992-1994. Η συνεργασία με την γερμανική εταιρεία Blohm + Voss συνεχίστηκε με την κατασκευή των υποβρυχίων τύπου 214 και την αναβάθμιση των παλαιότερων υποβρυχίων τύπου 209 (πρόγραμμα Neptune).

Επίσης στις εγκαταστάσεις της ΕΝΑΕ εκσυγχρονίστηκαν και οι ολλανδικές φρεγάτες Standard, καθώς και τα τέσσερα υποβρύχια Type-209. Αξίζει να σημειωθούν οι εκτεταμένες εργασίες αναβάθμισης του «Ωκεανός», το κύτος του οποίου κόπηκε στη μέση, προστέθηκε ολόκληρο τμήμα με τις κυψέλες εναεροβίου προώσεως του συστήματος ΑΙΡ, μετά επανασυγκολλήθηκε και αλλάχτηκε ο πυργίσκος του. Σήμερα το παλαιό σε ηλικία υποβρύχιο είναι σχεδόν εφάμιλλο από επιχειρησιακής πλευράς με τα υπόλοιπα τέσσερα υποβρύχια Type-214 ΑΙΡ.

Τα δύο μείζονα εξοπλιστικά προγράμματα του Πολεμικού Ναυτικού που τρέχουν το 2021 (προμήθεια 4 νέων φρεγατών και εκσυγχρονισμός 4 ΜΕΚΟ-200ΗΝ συναρτώνται με το μέλλον των δύο εκ των τριών μεγάλων ναυπηγικών μονάδων της χώρας. Των Ελληνικών Ναυπηγείων Α.Ε. του Σκαραμαγκά, τα οποία στο παρελθόν έκαναν εξαιρετική δουλειά κατασκευάζοντας τις τρεις από τις τέσσερις φρεγάτες ΜΕΚΟ-200ΗΝ (η πρώτη ναυπηγήθηκε στη Γερμανία), και τα τρία από τα τέσσερα υπερσύγχρονα υποβρύχια Type-214ΑΙΡ (το πρώτο ναυπηγήθηκε στη Γερμανία).

Από την αρχή της λειτουργίας τους, τα ναυπηγεία έχουν εκτελέσει εργασίες σε πάνω από 9.000 πλοία, μεταξύ των οποίων πλοία του 6ου Αμερικανικού Στόλου και Superfast Ferries. Το τελευταίο μεγάλο επίτευγμα των ναυπηγείων ήταν η κατασκευή του Επιβατηγού/Οχηματαγωγού πλοίου Νήσος Μύκονος, που παραδόθηκε το 2005 στην ελληνική ακτοπλοϊκή εταιρία Hellenic Seaways. Επίσης ανέλαβε την κατασκευή τρένων, όπως και ανακατασκευές πολλών παλαιών κλιναμαξών για τον ΟΣΕ και τον ΗΣΑΠ (Μετρό).

Ιστορία του ναυπηγείου

Τα ναυπηγεία ιδρύθηκαν το 1937/1939 και το 1958 μεταβιβάστηκαν στον εφοπλιστή Σταύρο Νιάρχο, για την κατασκευή και συντήρηση των πλοίων, αλλά και τις μετασκευές των μεταχειρισμένων σκαφών που αγόραζε η ναυτιλιακή εταιρεία του.

Την περίοδο 1958 - 1966, το ναυπηγείο προχώρησε στην ολοκλήρωση του εξοπλισμού και των εγκαταστάσεών του με πλωτές δεξαμενές που χρησιμοποιήθηκαν τόσο για κατασκευές νέων πλοίων, όσο και για επισκευές.

Η περίοδος 1967 - 1980 είναι η "ώριμη περίοδος" του ναυπηγείου, αφού λόγω της κρίσης του Σουέζ, ανέλαβε την ναυπήγηση μεγαλύτερων πλοίων που αντιακτέστησαν τα liberty, επεκτάθηκε στις εγκαταστάσεις βιομηχανικού εξοπλισμού και στα πλοία του Πολεμικού Ναυτικού. Εκεί κατασκευάστηκε και η θαλαμηγός "Ατλαντίς" του ίδιου του Νιάρχου.

Η περίοδος 1980 - 1985 οπότε και το ναυπηγείο κρατικοποιήθηκε, χαρακτηρίζεται ως περίοδος κρίσης, με πολλές αιτίες όπως η μεγάλη ναυτιλιακή κριση και ο έντονος ανταγωνισμός. Οι προτάσεις εξυγίανσης δεν τελεσφόρησαν, ενω οι εργαζόμενοι ήθελαν την κρατικοποίηση γιατί πίστευαν πως έτσι θα διασφάλιζαν τις θέσεις εργασίας. Η άνοδος του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία σηματοδότησε και την αύξηση της επιρροής τους.

Τον Απρίλιο του 1985, το ναυπηγείο κλείνει και περνά στον έλεγχο του κράτους τον Σεπτέμβριο. Το ίδιο έτος, η ΕΤΒΑ αγοράζει την εταιρία και τα ναυπηγεία προσπαθούν να επιβιώσουν συνεργαζόμενα με τα γερμανικά Blohm + Voss για την κατασκευή φρεγατών και υποβρυχίων για το Πολεμικό Ναυτικό.

Τον Σεπτέμβριο του 1995 επιλέγεται η «λύση» του 51% - 49% μετοχές ΕΤΒΑ και εργαζόμενοι αντίστοιχα, όταν οι τελευταίοι δημιουργούν έναν συνεταιρισμό και αγοράζουν τις μετοχές έναντι 8 δισεκατομμυρίων δραχμών, με ισόποση αναλογία μετοχών ανά εργαζόμενο και μακροπρόθεσμη εξόφληση. Οι Βρυξέλλες αποδέχονται το καινοφανές αυτό σχέδιο διάσωσης, επιβάλλοντας ωστόσο ιδιωτικό μάνατζμεντ. Στο μεταξύ τα χρέη του Σκαραμαγκά προς το Δημόσιο έχουν φτάσει τα 44 δισ. δραχμές, και η Κομισιόν πιέζει ζητώντας η μονάδα να λειτουργεί αποκλειστικά ως πολεμικό ναυπηγείο του Δημοσίου ή να ιδιωτικοποιηθεί. Η ΕΤΒΑ προχωρεί σε διεθνή διαγωνισμό και τελικά το μάνατζμεντ ανατίθεται στην αμερικανική Brown & Root με αμοιβή 550 εκατ. δρχ. συν 5% επί των κερδών του ναυπηγείου. Η Brown & Root εγκαταλείπει το ναυπηγείο το 1998.

Το 2001 το Ναυπηγείο περνά στη γερμανική HDW, η οποία στη συνέχεια για να διασωθεί εξαγοράζεται από την επίσης γερμανική Thyssen (2 Ιανουαρίου 2005) στην οποία περνούν και τα ναυπηγεία. Η δύσκολη κατάσταση στην ευρωπαϊκή ναυπηγική υποχρεώνει την Thyssen Krupp να αποχωρήσει από τα Ναυπηγεία και στα τέλη του 2009 ανακοινώνει την πρόθεσή της να τα πουλήσει.

Τα ναυπηγεία τελικά καταλήγουν στην Abu Dhabi Mar από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Η συμφωνία υπογράφτηκε στις 18 Mαρτίου 2010 και ολοκληρώνεται το Σεπτέμβρη του ίδιου έτους με την αναγνώριση της οφειλής περί τα 1.300.000.000 ευρώ του ελληνικού Δημοσίου προς τα ναυπηγεία, ποσό που αντιστοιχεί στις υποχρεώσεις του για την εκτέλεση των συμβάσεων για την κατασκευή και συντήρηση υποβρυχίων.

Tο 2015, οι ελληνικές αρχές απέστειλαν στην ΕΝΑΕ ένταλμα εισπράξεως ύψους 523.000.000 ευρώ, το οποίο αντιστοιχούσε στο 80% περίπου του προς ανάκτηση ποσού που κρίθηκε ως παράνομη επιδότηση του Ελληνικού Δημοσίου προς τα ναυπηγεία από την Ευρωπαϊκή Επιτροοπή.

Στις 3 Φεβρουαρίου 2017 οι ελληνικές φορολογικές αρχές κίνησαν διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης κατά των περιουσιακών στοιχείων της ΕΝΑΕ που συνδέονταν με τις εμπορικές της δραστηριότητες, στο πλαίσιο της οποίας κατέσχεσαν δύο πλωτές δεξαμενές στις 21 Μαρτίου 2017. Επιπλέον, στις 6 Φεβρουαρίου 2017, οι ελληνικές αρχές προέβησαν σε κατασχέσεις εις χείρας τριών τραπεζών στις οποίες διατηρούσε λογαριασμούς η ΕΝΑΕ. Εντούτοις, ελλείψει καταθέσεων, δεν ανακτήθηκε κανένα ποσό.

Τελικά η κυβέρνηση το 2018 επέλεξε για τα ναυπηγεία τη λύση της ειδικής εκκαθάρισης η οποία και ανέλαβε την πώληση του ενεργητικού των ναυπηγείων.

Οι εγκαταστάσεις του Σκαραμανγκά

Τα ναυπηγεία εκτείνονται σε χώρο 832.000 τμ, με 65.000 τμ από αυτά να είναι στεγασμένα. Διαθέτουν δύο μόνιμες δεξαμενές 500 και 250.000 τόνων, καθώς και τρεις μικρότερες πλωτές δεξαμενές (72.000, 60.000 και 36.000 τόνοι), όπως και κεκλιμένη ναυπηγική κλίνη για την καθέλκυση πλοίων ή τμημάτων αυτών. Επίσης, είναι εξοπλισμένα κυρίως με μηχανήματα τεχνολογίας CNC (Telerex) και οπτικής εργασίας (φωτοκύτταρο).

Ο νέος ιδιοκτήτης των ναυπηγείων (εάν και όποτε υπάρξει), θα πρέπει να καταβάλει πρόστιμα 10.000.000 ευρώ εντός μηνός για την τακτοποίηση των –μέχρι σήμερα αυθαιρέτων– κτισμάτων, καθώς τα ναυπηγεία λειτουργούσαν –επί δεκαετίες– χωρίς να διαθέτουν τις απαραίτητες οικοδομικές άδειες! Θα πρέπει επίσης να καταβάλει 1.000.000 ευρώ για την έκδοση άδειας πυρασφάλειας, να πληρώσει 10.000.000 ευρώ για τις απολύτως απαραίτητες επισκευές και συντηρήσεις μηχανημάτων και εξοπλισμού που έχουν μείνει ασυντήρητα εδώ και 10 χρόνια.

Τα σημαντικότερα προβλήματα των εγκαταστάσεων εστιάζονται σε:

  • Δεξαμενή Νο 5 - κατασκευή της δεκαετίας του 1970: Αντιμετωπίζει τρεις πολύ σοβαρές αστοχίες που την καθιστούν μη λειτουργική και μη επισκευάσιμη με οικονομικοτεχνικά κριτήρια. Διαθέτει χωρητικότητα 500.000 τόνων και οι απαιτούμενες επισκευές εκτιμώνται σε άνω των 40.000.000 ευρώ
  • Δεξαμενή Νο 4 - κατασκευή της δεκαετίας του 1960: Λειτουργεί οριακά, καθώς αντιμετωπίζει προβλήματα στεγανότητας σε διάφορα σημεία της
  • Μία ναυπηγική κλίνη ανέγερσης νέων πλοίων: Έχει να χρησιμοποιηθεί αρκετές δεκαετίες και αντιμετωπίζει πολύ σοβαρά προβλήματα διάβρωσης
  • Ανυψωτική εγκατάσταση υποβρυχίων και μικρών σκαφών (Ship Lift): Κατασκευάστηκε τη δεκατία του 2000, αντιμετωπίζει τεχνικά προβλήματα αυτοματισμών, τα οποία μειώνουν σημαντικά την παραγωγικότητα της και σε ορισμένες περιπτώσεις θέτουν σε κίνδυνο τις προς ανύψωση κατασκευές. Επίσης δεν έχει άδεια νομιμοποίησης (αυθαίρετο)
  • Υποσταθμός υψηλής τάσης: Τι κόστος αποκατάστασης εκτιμάται σε 4.000.000 ευρώ

Άλλα προβληματα περιλαμβάνουν:

  • Το σύστημα αμμοβολής λειτουργεί χωρίς ανακύκλωση προϊόντων αμμοβολής, που έχει οδηγήσει στη συσσώρευση μεγάλων ποσοτήτων χρησιμοποιημένων υλικών αμμοβολής σε διάφορα σημεία. Η απομάκρυνση των αποβλήτων και ο εκσυχρονισμός του συστήματος αμμοβολής κρίνονται απολύτως απαραίτητα και επιτακτικά μέτρα
  • Το βαρύ ελασματουργείο, το ελαφρύ ελασματουργείο, το σωληνουργείο, το μηχανουργείο και το συνεργείο προκατασκευής στεγάζονται σε πεπαλαιωμένα κτίρια με παρωχημένο εξοπλισμό, ακόμα και της δεκαετίας του 1940 και 1950
  • Στο ναυπηγείο δεν υπάρχει ίχνος αυτοματοποιημένης παραγωγής, ενώ συστήματα που πιθανόν να υποστήριζαν κάτι τέτοιο βρίσκονται σε αχρηστία
  • Οι γερανοί του συγκροτήματος αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα και κάποιοι έχουν υποστεί ανεπανόρθωτες βλάβες και πρέπει να απομακρυνθούν, ενώ οι υπόλοιποι στερούνται προγραμματισμένων συντηρήσεων και πιστοποιήσεων
  • Σημαντικά προβλήματα παρατηρούνται στα συστήματα πληροφορικής και μηχανοργάνωσης, τα οποία σε επίπεδο υλισμικού (Hardware) απαριθμούν αρκετές δεκαετίες στη πλάτη τους, ενώ σε επίπεδο λογισμικού, είτε δεν έχουν ανανεωθεί οι άδειες λειτουργίας, είτε χρησιμοποιούνται παρωχημένα πλέον προγράμματα, ακόμα και για κρίσιμες λειτουργίες, όπως η διαχείρηση αποθήκης
  • Το ναυπηγείο στερείται από οργανωμένο τμήμα έρευνας και ανάπτυξης καθώς και τμήμα μελέτης και σχεδίασης νέων κατασκευών. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να βασίζεται σε σχεδιάσεις τρίτων, είτε πρόκειται για εμπορικά, είτε για πολεμικά πλοία
  • Στο χώρο της ΕΤΑΔ δίπλα από τη δεξαμενή 5 έχει κατασκευαστεί και λειτουργεί hot spot προσφύγων, το οποίο πρέπει να μετεγκατασταθεί

Δικαστικές αποφάσεις

Στις 24 Ιουλίου 2020 το Διεθνές Κέντρο Επίλυσης Επενδυτικών Διαφορών (ICSID) της Παγκόσμιας Τράπεζας εξέδωσε απόφαση κατά του ελληνικού δημοσίου και κάλεσε τους διαδίκους σε ακρόαση προκειμένου να καθορισθεί το ποσό που θα καταβληθεί ως αποζημίωση. Οι αδελφοί Safa προσέφυγαν στο ICSID το 2016, υποστηρίζοντας ότι το Δημόσιο παραβίασε προβλέψεις της διμερούς συμφωνίας που υπεγράφη το 1997 μεταξύ Ελλάδας και Λιβάνου για την προστασία των επενδύσεων.

Αναμένεται επίσης εντός του 2021 η έκδοση απόφασης του Διεθνούς Διαιτητικού Δικαστηρίου (ICC) για την προσφυγή του ελληνικού Δημοσίου κατά των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά και της Privinvest. Με δεδομένο όμως ότι τον Οκτώβριο του 2017 το ICC επιδίκασε αποζημίωση 180 εκατ. ευρώ συν τόκους στην πλευρά του Iskandar Safa και των ΕΝΑΕ, αποφαινόμενο πως το Δημόσιο δεν εκπλήρωσε συμβατικές του υποχρεώσεις, εκτιμάται ότι είναι μάλλον απίθανο η δεύτερη απόφαση που θα εκδοθεί από το ίδιο δικαστήριο, αφορώντας ουσιαστικά το ίδιο θέμα, να διαφοροποιείται αισθητά.

Επομένως, τα ναυπηγεία θα πωληθούν μεν από την ειδική διαχείριση, που τοποθετήθηκε από το Δημόσιο για την ανάκτηση κρατικών επιδοτήσεων που η ΕΕ έκρινε παράνομες, πλην όμως θα μείνουν αξιώσεις εκατέρωθεν μεταξύ Δημοσίου και προηγούμενης ιδιοκτησίας. Υπενθυμίζεται ότι η Κομισιόν έχει κρίνει ως παράνομες τις επιδοτήσεις ύψους 539.000.000 ευρώ από το ελληνικό δημόσιο προς τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, αλλά συμφώνησε "για να μην κινδυνεύσουν οι στρατιωτικές δραστηριότητες της ΕΝΑΕ", να παραιτηθεί απο την διεκδίκηση επιστροφής του προστίμου υπο τους εξής όρους:

  • Να μην ασκήσει η ΕΝΑΕ καμία "μη στρατιωτική" δραστηριότητα στα επόμενα 15 χρόνια, δηλαδή να κατασκευάζει και να επισκευάζει μόνον πολεμικά πλοία
  • Να εγκαταλείψει τις εγκαταστάσεις που της έχουν παραχωρηθεί και δεν είναι αναγκαία για τις στρατιωτικές της δραστηριότητες
  • Να πουλήσει τα περιουσιακά στοιχεία που δεν σχετίζονται με ναυπηγήσεις πολεμικών πλοίων. Το ποσόν που θα εισπράξει ο Σκαραμαγκάς, θα κατευθυνθεί αποκλειστικά στην επιστροφή ασυμβίβαστων ενισχύσεων
  • Ελλάδα και ΕΝΑΕ να εγκαταλείψουν σειρά εγγυήσεων τις οποίες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε κρίνει ασυμβίβαστες με απόφαση του 2008
  • η Ελλάδα να υποβάλλει κάθε χρόνο έκθεση ότι τηρείται η συμφωνία

Το παρόν και το μέλλον

Ζημίες ύψους 57.000.000 ευρώ σημείωσε το 2011 η εταιρεία "Ελληνικά Ναυπηγεία", η οποία διαχειρίζεται τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά. Σύμφωνα με τον ισολογισμό της, τα έσοδα αυξήθηκαν κατά 23% σε 26.320.000 ευρώ, ποσό που είναι πολύ χαμηλότερο από το αντίστοιχο του 2009 (216.550.000 ευρώ). Το αποτέλεσμα προ αποσβέσεων, τόκων και φόρων (EBITDA) ήταν ζημία 37.450.000 ευρώ, ενώ το αποτέλεσμα προ φόρων ήταν ζημία 46.550.000 ευρώ. Μετά τον συνυπολογισμό φόρων και τελών, το καθαρό αποτέλεσμα της επιχείρησης ήταν ζημία 57.000.000 ευρώ. Τα ίδια κεφάλαια των "Ελληνικών Ναυπηγείων" είναι αρνητικά κατά 295.620.000 ευρώ.

Το 2020 ξεκίνησε νέα πρόσπάθεια πώλησης των ναυπηγείων, ενόψη του προγράμματος προμήθειας 4 νέων φρεγατών και εκσυγχρονισμού των 4 φρεγατών ΜΕΚΟ 200ΗΝ. Επισήμως, το ενδιαφέρον τους εξέφρασαν δυο επενδυτές: ο όμιλος ONEX του Πάνου Ξενοκώστα που ελέγχει τα ναυπηγεία Σύρου και εμπλέκεται ήδη στα ναυπηγεία Ελευσίνας, και ο πολυσχιδής επιχειρηματικός όμιλος North Star του Έλληνα εφοπλιστή Θεόφιλου Πριόβολου. Ο όμιλος ONEX υποστήριξε ότι κατέχοντας τα τρία ναυπηγεία (Νεώριο, Ελευσίνα και Σκαραμαγκά) δημιουργεί ένα ισχυρό hub ναυπηγοεπισκευαστικής δραστηριότητας, το οποίο όμως θα ασχοληθεί και με τη ναυπήγηση πολεμικών πλοίων. Μαζί του ο όμιλος ONEX υποστήριξε ότι έχει τα κεφάλαια της αμερικανικής αναπτυξιακής τράπεζας DFC, καθώς οι αμερικανοί ενδιαφέρονται και για γεωπολιτικούς λόγους για τον ναυπηγικό τομέα στην Ελλάδα επιδιώκωντας να βάλουν ένα φρένο στην κινεζική επέκταση μέσω Cosco αλλά και να διασφαλίσουν την τεχνική στήριξη των πολεμικών τους πλοίων στην Ανατολική Μεσόγειο αλλά και των ενεργειακών τους σχεδίων.

Από την άλλη πλευρά ο όμιλος North Star αποφάσισε να εκδηλώσει ενδιαφέρον συμμετοχής στον ανεξάρτητο πλειοδοτικό διαγωνισμό του ειδικού διαχειριστή της ΕΝΑΕ (Ναυπηγεία Σκαραμαγκά), δια της εταιρείας του Pyletech Shipyards (μέλους της Pyletech Technologies). Όπως προσθέτει, πήρε αυτή την πρωτοβουλία λαμβάνοντας υπόψη τη μελέτη της IHS Markit, για τους κλάδους προς τους οποίους θα πρέπει να στοχεύουν οι επενδύσεις στην Ελλάδα (ναυπήγηση σκαφών υψηλής τεχνολογίας, εξαρτήματα αεροναυπηγικής και διαστήματος, ρομποτική κ.λπ.) και έχοντας πολυετή εμπειρία ναυπήγησης δεκάδων πλοίων. Σε ορίζοντα τετραετίας, ο όμιλος υποστηρίζει ότι η συνολική επένδυση θα ξεπεράσει τα 700 εκατ. ευρώ και θα δημιουργήσει περισσότερες από 1.600 άμεσες και 6.000 έμμεσες θέσεις εργασίας.

Ο Ειδικός Διαχειριστής της ΕΝΑΕ ανακοίνωσε την Παρασκευή 11 Δεκεμβρίου 2020 ότι υποβλήθηκαν δύο (2) προσφορές, μία από την εταιρεία Pyletech ύψους 15.100.000 ευρώ και μία από την εταιρεία Onex ύψους 1.000.000 ευρώ. Με δημόσια δήλωσή της η εταιρεία Οnex παραδέχθηκε ότι υπέβαλε «συμβολικού χαρακτήρα» προσφορά με σκοπό όχι να πλειοδοτήσει στη διαδικασία εκποίησης των περιουσιακών στοιχείων της ΕΝΑΕ αλλά μόνο για να διατηρήσει το «έννομο δικαίωμα παρακολούθησης και επέμβασης στη διαδικασία, όπου και όταν αυτό απαιτηθεί». Στις 29/12/2020, ο διαγωνισμός κηρύχθηκε άγονος, καθώς οι πιστωτές – μέτοχοι απέρριψαν την προσφορά. Πηγές του υπουργείου Οικονομικών αξίωναν περίπου 80.000.000 ευρώ.

Σε κάθε περίπτωση, για τα ναυπηγεία θα χρειασθούν επενδύσεις ύψους 30-35.000.000 ευρώ σε νέο εξοπλισμό προκειμένου να αποκατασταθούν στοιχειωδώς οι λειτουργίες του ναυπηγείου ως προς τις επισκευές πλοίων. Για την ναυπήγηση νέων σκαφών θα απαιτηθούν συνολικά κεφάλαια 3,5 με 4 φορές μεγαλύτερα από το ποσό αυτό.

5 Δεκεμβρίου 2020

Ηλεκτρολόγος Δημήτρης Ανθής